Αστροφυσικά: Πλανήτες ΄Β Μέρος

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βασιλόπουλος

Κρόνος

Είναι ο έκτος πλανήτης  και ο δεύτερος σε μέγεθος με διάμετρο στον ισημερινό του 120.660χλμ.Το όνομά του προέρχεται από τον Κρόνο της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας και σχετίζεται με την λέξη χρόνος. Σχεδόν ταυτίζεται με τον θεό Saturnus των Ρωμαίων, απ’ όπου προέρχονται και οι άλλες ευρωπαϊκές ονομασίες. Λόγω της μεγάλης μάζας του και της μεγάλης βαρύτητας, οι συνθήκες που παράγονται στον Κρόνο είναι ακραίες. Το εσωτερικό του Κρόνου πιθανώς αποτελείται από έναν στερεό πυρήνα σιδήρου, νικελίου, πυριτίου και ενώσεις οξυγόνου και περιβάλλεται από ένα βαθύ στρώμα μεταλλικού υδρογόνου, ένα ενδιάμεσο στρώμα του υγρού υδρογόνου και υγρού ηλίου, καθώς και ένα εξωτερικό στρώμα αερίων. Το ηλεκτρικό ρεύμα μέσα στο στρώμα μεταλλικού υδρογόνου είναι πιθανό να δημιουργεί το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη. Η εξωτερική ατμόσφαιρα έχει γενικά ήπια εμφάνιση, αν και μπορούν να εμφανιστούν χαρακτηριστικά μακράς διάρκειας ζωής. Η ταχύτητα του ανέμου στον Κρόνο μπορεί να φτάσει 1.800 χλμ/ώρα, πολύ μεγαλύτερη από εκείνη στον Δία. Ο Κρόνος διαθέτει και δακτυλίους, οι οποίοι αποτελούνται από σωματίδια σκόνης και πάγου, και πλέον 82 δορυφόρους, χωρίς να συνυπολογίζονται οι μικροί δορυφόροι. Πολλά από αυτά που σήμερα γνωρίζουμε για τον πλανήτη και τους δορυφόρους του, μας έγιναν γνωστά από την εξερεύνηση των Voyager 1 και2. Ενώ πιο αργότερα το Cassini τον μελέτησε διεξοδικά.

Ουρανός

Είναι ο έβδομος πλανήτης και ανακαλύφθηκε το 1781 από τον Βρετανό αστρονόμο William Herschel. Με οπτικό τηλεσκόπιο, είναι ορατός, αλλά χωρίς να είναι δυνατόν να δει κανείς λεπτομέρειες της επιφάνειάς του. Απέχει κατά μέσο όρο 2,8 δις. χιλιόμετρα από τον Ήλιο. Η περίοδος περιφοράς του είναι 84,01 γήινα έτη και η περίοδος περιστροφής γύρω από τον άξονά του είναι 17,9 ώρες. Η διάμετρός του είναι 54.188χλμ. Η μεγάλη γωνία που σχηματίζει ο άξονας περιστροφής του, 98μοίρες, (σχεδόν οριζόντιος), του προσδίδει ένα μοναδικό χαρακτηριστικό στο Ηλιακό σύστημα. Το αποτέλεσμα του είναι ότι κάθε πόλος έχει πολύ μεγάλη περίοδο νύκτας και μια πολύ μεγάλη περίοδο ημέρας, 21 γήινα έτη. Ο Ουρανός είναι ένας πλανήτης που αποτελείται κυρίως από αέρια. Το κέντρο του αποτελείται από στερεοποιημένο μεθάνιο και η ατμόσφαιρά του από υδρογόνο, ήλιο και υδρογονάνθρακες. Ποσότητες μεθανίου που βρίσκονται στο άνω μέρος της ατμόσφαιρας του πλανήτη απορροφούν το κόκκινο φως δίνοντάς του έτσι το χαρακτηριστικό του ανοικτό γαλαζοπράσινο χρώμα. Έχει τουλάχιστον 27 δορυφόρους οι οποίοι παίρνουν τα ονόματά τους από τους ήρωες των θεατρικών έργων του Σαίξπηρ. Αρκετοί από τους δορυφόρους του Ουρανού παρουσιάζουν ιδιομορφίες που τους κάνουν εξαιρετικά ενδιαφέροντες για τους ειδικούς επιστήμονες.  Τέλος, έχει ένα πολύπλοκο σύστημα δακτυλίων, σε αποστάσεις από 38.000 έως 51.000χλμ από το κέντρο του.

Ποσειδώνας

Ο Ποσειδώνας ήταν ο πρώτος πλανήτης που ανακαλύφθηκε εξαιτίας της επίδρασης που είχε πάνω στην τροχιά ενός άλλου πλανήτη, συγκεκριμένα του Ουρανού. Ανακαλύφθηκε θεωρητικά το 1843, πριν παρατηρηθεί με τηλεσκόπιο, λόγω των βαρυτικών του επιδράσεων που ασκούσε στον Ουρανό. Ο Γάλλος μαθηματικός αστρονόμος Ουρμπέν Λεβεριέ  του αστεροσκοπείου των Παρισίων, υπολόγισε θεωρητικά και υπέδειξε την ακριβή θέση στην οποία έπρεπε να βρίσκεται ένας άγνωστος πλανήτης, όπου και πράγματι βρέθηκε και καταγράφηκε στις 23 Σεπτεμβρίου του 1846 από τον Γερμανό αστρονόμο Γιόχαν Γκάλε του αστεροσκοπείου του Βερολίνου.  Ήταν ο τελευταίος πλανήτης που επισκέφθηκε το Βόγιατζερ. Οι εικόνες του έχουν δείξει πως ο πλανήτης έχει έντονο γαλάζιο χρώμα. Έχει ζώνες, όπως ο Δίας, μια μεγάλη σκοτεινή κηλίδα και μικρά άσπρα σύννεφα. Το έδαφος του αποτελείται από πάγο, διάφορα άλλα πετρώματα, υδρογόνο και ήλιο. Όλα αυτά σε αντίθεση με τους άλλους αεριώδες πλανήτες, είναι ομοιογενώς κατανεμημένα σε όλη την επιφάνεια και όχι σε στρώματα, ενώ στον πυρήνα υπάρχει κατά πάσα πιθανότητα μια πετρώδης μάζα περίπου ίση με αυτή της Γης. Δεν είναι ορατός με γυμνό μάτι και φαίνεται σαν ένα αστέρι με κιάλια και σαν ένας μικρός μπλε δίσκος με τηλεσκόπιο. Τέλος,  έχει και αυτός δακτυλίους αλλά από τη Γη φαίνονται μόνο τμήματα αυτών. Το Βόγιατζερ αποκάλυψε πως οι δακτύλιοι είναι πλήρεις και πως κάποια μέρη τους είναι πιο λαμπερά από τα άλλα. Από τη Γη ανακαλύφθηκε η ύπαρξη δύο δορυφόρων, της Νηρηίδας και του Τρίτωνα, όμως υπάρχουν κάμποσοι ακόμα.

*Στο επόμενο άρθρο, σταθμός μας θα είναι η Σελήνη για την οποία θα μιλήσουμε διεξοδικά!

Πηγές: Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών\\Στοιχεία Αστρονομίας, Αστροφυσικής και Διαστημικής

Επικοινωνία:

Facebook: Kostas Vasilopoulos

Instagram: kostasvas_

Προτεινόμενα άρθρα