Β. Νασόπουλος: Καλοκαιρινή Ραστώνη

Το Καλοκαίρι και κάποιες όμορφες μέρες του Φθινοπώρου πέρασαν και άφησαν τις αναμνήσεις τους.

Για άλλους ήταν μια ήσυχη περίοδος ανάπαυλας και για άλλους περίοδος περισυλογής με βασανιστικές σκέψεις.

Οι αναμνήσεις λοιπόν μπορεί να ποικίλουν, αλλά για τον συνταξιούχο που δεν έχει άλλα εισοδήματα, φαίνεται να έχουν μια στασιμότητα ειδικά τα τελευταία τέσσερα με πέντε χρόνια.

Και λέω στασιμότητα γιατί η οικονομική ύφεση δεν δίνει δυνατότητες για δράσεις, και η ιστορία της “αγρανάπαυσης” επαναλαμβάνεται δυστυχώς.

Ειδικά το κάθε Καλοκαίρι, που δίνει τις ιδιαίτερες ευκαιρίες για δράσεις, για τον άνθρωπο που ζεί από την σύνταξή του και μόνο είναι πεζό. Το μόνο που του μένει σαν στοιχείο προσφοράς της εποχής είναι η “Ραστώνη”.

Παρ’ότι οδεύουμε πρός στους χειμερινούς μήνες ενέδωσα στον πειρασμό για μια αναφορά στον όρο αυτό γιατί είναι συνυφασμένος με την φιλοσοφία της εφησύχασης.

Η “Ραστώνη” είναι καλοκαιρινός όρος.

Η ραθυμία της ωραίας αυτής εποχής είναι το μόνο όφελος στην στασιμότητα του αδύναμου αυτού οικονομικά ανθρώπου.

Αυτή η γλυκειά νωχέλεια που προσφέρει η αντίθεση ζέστης και δροσιάς και η ελεγχόμενη νωθρότητα , είναι ίσως τα μόνα θετικά στοιχεία που μένουν στην μνήμη του συνταξιούχου σαν ιδιαίτερα της εποχής που πέρασε.

Βασανιστικές σκέψεις και περισυλλογή για μια ομάδα ανθρώπων που πλέον τα σκληρα οικονομικά δεδομένα τους αναγκάζουν να αποκτούν μια αισιόδοξη σκληρότητα.

Είναι η επίπλαστη αυτή αισιοδοξία που ξεπηγάζει απο το ένστικτο της επιβίωσης.

Η συμπεριφορά αυτή δημιουργεί μια νευρική ιδιοσυγκρασία η οποία σιγά-σιγά παύει να ανάβει τα αίματα. Η μόνιμη ρήση είναι: “Τι να γίνει, έτσι είμαστε, κανείς δεν μπορεί να κάνει τίποτα”.

Η κατηγορία των ανθρώπων αυτών είναι αυτή που λέει ο λαός αρχίζει να έχει “φτωχό αίμα”. Ποιά εξόρμηση και ποια διάθεση για δράση να έχουν αυτοί οι άνθρωποι.

Στοιχείο ζωής λοιπόν για την εποχή του χειμώνα που έρχεται είναι η επίδραση που άσκησε η καλοκαιρινή “Ραστώνη”.

Οι μνήμες γεμάτες απο την γλυκειά νωχέλεια της εποχής που πέρασε. Για όποιους δε  έτυχε να έχει και δημιουργικό χαρακτήρα, τότε επιπλέον έδρασε και λυτρωτικά στην ψυχική υγεία.

Το ερώτημα που μένει είναι αν συνεχίζουμε να παραμένουμε σε αυτή την φιλοσοφία της εφησύχασης.

Μήπως αυτή η επίπλαστη αισιοδοξία έχει δημιουργήσει και μια δειλή ιδιοσυγκρασία.

Μα θα πεί κανείς είναι καιρός για επαναστάσεις;

Δεν μιλάμε για επαναστατική λογική.

Ούτως ή άλλως η βιολογική αιτία μιας επαναστατικής τακτικής αποτελεί κατα κανόνα προνόμιο των νέων ανθρώπων.

Ο παλιός  άνθρωπος όμως πρέπει να ασφυκτιά και τελικά να υποτάσσεται, αδύναμος να αντισταθεί;

Πιστεύω οτι ποτέ δεν είναι αργά. Ας ξεφύγουμε απο την γλυκειά νωχέλεια της “Ραστώνης”.

Ας ακολουθήσουμε την τακτική της αντίστασης στην πλήρη υποταγή σε ότι αφορά την καθημερινή ζωή. Ας επικρατήσει επιτέλους και το βιολογικό στοιχείο, αυτό που μας έχει απομείνει, ανεξάρτητα ηλικίας, για να μπορέσει και ο “Παλιός” να ακολουθήσει μια ήπια “εξεγερτική” τακτική, η οποία να του προσδώσει μια αναγνωρισιμότητα. Και για να εξηγούμε και τους όρους, όταν μιλάμε για “εξεγερτική”  τακτική, εννοούμε την τάση αντίδρασης και την παρορμητική διάθεση ανατροπής.

Μιλάμε για προσωπική επανάσταση, αυτή που ανεξάρτητα ηλικίας οδηγεί σε αντιστάσεις υποταγής.

Δεν υπάρχει λοιπόν δειλή ιδιοσυγκρασία.

Υπάρχουν άνθρωποι με νευρική ιδιοσυγκρασία. Αυτή συμβαίνει ανάλογα με τις περιστάσεις και μπορεί να είναι  “φτωχή” ή “πλούσια”.

Οι άνθρωποι δε που η ηλικία κατά κανόνα τους κάνει να έχουν  “φτωχό αίμα”, δεν είναι υποχρεωτικά αυτόματα δειλοί.  Και αυτό γιατί κανένας δεν επιχειρεί θεληματικά να δημιουργεί πράξεις παραίτησης ή υποταγής.

Εδώ θα επικαλεσθώ και πάλι τον μεγάλο φιλόσοφο Ζαν Πωλ Σαρτρ, οποίος αναφέρει σε ένα βραβευμένο βιβλίο του:

“ Μια ιδιοσυγκρασία δεν είναι πράξη, ο δειλός γίνεται δειλός απο τις πράξεις που κάνει”,  και συνεχίζει: “η φιλοσοφία του εφησυχασμού περνάει ένα λαθεμένο μήνυμα. Μπορεί να έχουμε γεννηθεί δειλοί και επομένως ας είμαστε ήσυχοι, γιατί τελικά τίποτα δεν μπορούμε να αλλάξουμε αφού θα είμαστε δειλοί σ’όλη μας την ζωή, ότι και αν κάνουμε ”.

Κανένας όμως δεν γεννιέται δειλός.

Δειλός , όπως προείπα, κάποιος γίνεται απο τις πράξεις του. Επομένως δεν μπαίνει η θεωρία αυτή στην φιλοσοφία της εφησύχασης αφού η ιδιότητα αυτή προσδιορίζει τον άνθρωπο με βάση την δράση.

Ο άνθρωπος όσο ζεί κρατάει το πεπρωμένο στα χέρια του.

Πράξεις λοιπόν και δράσεις πρέπει να μας συνοδεύουν πάντα για να ξεφύγουμε απο τον εφησυχασμό που δεν είναι τίποτα άλλο, παρα μια απόπειρα αποθάρρυνσης του ανθρώπου.

Τι πρέπει να γίνει τελικά για να μπορέσει και ο παλιός άνθρωπος να γίνει κύριος του συνειδησιακού του εαυτού;

Πρέπει ο ίδιος να αποκτήσει την προσωπική του ευσυνείδητη ευθύνη για ότι συμβαίνει γύρω του. Είναι αδύνατο να παραδεχτούμε αμαχητί, ότι τα γεγονότα γύρω μας ακολουθούν πορεία ανεξάρτητη απο την θέληση ή την γνώμη μας.

Πρέπει επιτέλους να αποκτήσουμε αίσθηση του χαρακτήρα μας.

Αυτή η τεχνοκρατική απειλή που προσπαθεί να μας απαλλοτριώσει την προσωπικότητα πρέπει να μας αφυπνίσει και στο μέτρο το δυνατόν να αλλάξουμε συμπεριφορά.  Αν παραμείνουμε νωθροί και απαθείς τότε το ηθικό, το καλό και το δίκαιο θα χάσουν την υπαρξιακή τους σημασία, αφού θα επιτρέψουμε σε κάποιους να μην σέβονται την αξία τους.

Βασίλης Νασόπουλος

Βελβίνα – Ναυπάκτου

 

 

 

 

 

 

Προτεινόμενα άρθρα