Χαρ. Χαραλαμπόπουλου: Γνωρίζοντας τον τόπο μας μέσω των νέων εκδόσεων

Του Χαράλαμπου Χαραλαμπόπουλου

 

Παρά τις δυσμενείς συνθήκες τις οποίες ζούμε, λόγω της φοβερής πανδημίας, οι εκδόσεις νέων βιβλίων συνεχίζονται. Ίσως και ο εγκλεισμός πέραν των άλλων να οδήγησε σε τούτο.

Από τις φιλόξενες στήλες του ΕΜΠΡΟΣ θα παρουσιάσω κάποια τοπικά βιβλία προς γνώση των ενδιαφερομένων.

 

Θανάσης Κ. Καλαβρουζιώτης, Τα ριζοκλώναρα ενός Γένους – Καλαβρούζα -Καλαβρουζιώτες, Καλαβρούζα 2021, σ.σ. 528.

Ο συγγραφέας είναι παθιασμένος με τη γενέτειρά του Καλαβρούζα, το Βενέτικο και τη Χάλκεια.

Κατά καιρούς μας εντυπωσιάζει με τις εκδόσεις του. Φιλεύρενος για ό,τι τοπικό «ανασκάπτει» και δημιουργεί.

Ο τελευταίος άθλος σε 528 σελ. είναι το προκείμενο βιβλίο που αποτελεί τη Βίβλο Γενέσεως των Καλαβρουζιωτών και όχι μόνο. Κατόρθωσε να αναδιφήσει ένα πολυποίκιλο υλικό το οποίο με μεθοδικότητα κατόρθωσε να τιθασεύσει.

Τούτο εμπλουτισμένο με πολλές φωτογραφίες αποτελεί έναν τοπικό θησαυρό.

Όλες οι ανθρώπινες δράσεις ενδιαφέρουν τον συγγραφέα και αναφέρεται κατά το δυνατόν σ’ αυτές.

Ο τίτλος της καλαίσθητης έκδοσης «Τα ριζοκλώναρα ενός γένους» είναι αρκετά προσφυής και αποδεικνύει και την ευρηματικότητα του συγγραφέα.

Ο φιλίστορας αναγνώστης θα εκπλαγεί από την ευρύτητα των γνώσεων, η οποία δεν περιορίζεται στην Καλαβρούζα, αλλά απλώνεται και στα γύρω χωριά.

Το Κάτω Βενέτικο βρήκε τον ιστορικό του. Θερμά συγχαρητήρια.

 

Αλέξανδρος Τ. Σάββας, Πόλεις και χωριά του Δήμου Ξηρομέρου, Έκδοση του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου, Αθήνα 2021, σ.σ. 276.

Ο φίλος συγγραφέας, πρόεδρος Εφετών το επάγγελμα, από πολλά χρόνια ασχολείται κατά τρόπο λίαν αποδοτικό με την τοπική ιστορία και λαογραφία του χωριού του Χρυσοβίτσας Ξηρομέρου και της ευρύτερης περιοχής του. Με το νέο του πόνημα γίνεται ο ιστορικός του Δήμου Ξηρομέρου που αποτελείται από τρεις (3) πόλεις και δεκαέξι (16) χωριά.

Μετά τους προλόγους και την κατατοπιστική εισαγωγή διανθισμένη με έγχρωμες φωτογραφίες, ο συγγραφέας εξαντλώντας τη βιβλιογραφία καθώς και διάφορα προσιτά αρχεία μάς περιγράφει κάθε οικισμό από όλες τις πλευρές των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, συνδυάζοντας την ιστορία με τη λαογραφία και τη γλωσσολογία, ενώ οι καλαίσθητες έγχρωμες φωτογραφίες μας δίδουν την αίσθηση ότι περιηγούμαστε μαζί του όλα τα αξιοθέατα της περιοχής.

Το βιβλίο είναι δομημένο κατά τρόπο που ελκύει τον αναγνώστη και η ρέουσα γλώσσα και η ισόρροπη κατανομή της ύλης το κάνει πολύ ενδιαφέρον.

Αξίζουν ιδιαίτεροι έπαινοι στον συγγραφέα και στο Πολιτιστικό του Δήμου που ανέλαβε το κόστος της έκδοσής του προκείμενου μνημειακού έργου, που ελπίζουμε να εύρει μιμητές.

 

Γιάννης Θ. Παπαγεωργίου, Τα Χρώματα του Ήλιου, Αθήνα 2021, σ.σ. 261.

Ο συγγραφέας είναι θερμός πατριδολάτρης και η γενέτειρά του Ριγάνι και η ευρύτερη Ναυπακτία είναι οι πηγές της έμπνευσής του. Το βιβλίο με τον αισθαντικό και πρωτότυπο τίτλο συνδυάζει την ποίηση με το διήγημα.

Τα βιώματά του ενδύονται με ποιητικό ή πεζογραφικό λόγο, ανάλογα με τον σκοπό που επιδιώκει.

Η δημιουργική παράδοση εναλλάσσεται με την ιστορία και την καθημερινότητα.

Μέσα από τις απλές ιστορίες προβάλλουν ανθρώπινοι χαρακτήρες, που είναι γνωστοί μας, είναι δίπλα μας. Η ποίησή του είναι νοσταλγική και αισθαντική και μας εισάγει σε παντοειδή «χρώματα». Εύχομαι στον φίλο συγγραφέα να συνεχίσει τη συγγραφική πορεία. Έχει πολλά ακόμα να δώσει.

 

Θανάση Στυλιαρά, Η Ιστορία της Δάφνης, Μάρτιος 2021, σ.σ. 55.

Η μάνα και η γενέτειρα είναι δυο έννοιες άρρηκτα συνδεδεμένες με τη φύση του ανθρώπου. Δύσκολα τις αποχωρίζεται και ακόμα πιο δύσκολα τις ξεχνά. Αυτή η αγάπη προς τη γενέτειρα διαφαίνεται στο προκείμενο βιβλίο.

Ο συγγραφέας θυμάται, ψάχνει, αναδιφά, ακούει και μας παρουσιάζει μια ευσύνοπτη ιστορία του χωριού του, που από το μεσαιωνικό χωριό Βολημά – Βολήμαχο, Παλιόδαφνη κατέληξε στη σημερινή Δάφνη, το σημαντικό προάστιο της Ναυπάκτου με τους δύο οικισμούς Άνω και Κάτω Δάφνη.

Ο συγγραφέας δεν αναμασά γνωστά και δημοσιευθέντα στοιχεία, αλλά προσθέτει και νέα αρκετά ενδιαφέροντα. Έτσι ο αναγνώστης παίρνει μια πρώτη εικόνα του χωριού με τα αξιοθέατα, τους ανθρώπινους χαρακτήρες, τις εκκλησίες και τα σχολεία του.

Στο τέλος επιλέγει: «Τα λίγα γράμματά μου, η κλονισμένη υγεία, τα 82 χρόνια που κουβαλάω στην πλάτη μου και η εποχή του κορωνοϊού δεν μου επιτρέπουν να ψάξω περισσότερο».

Κυρ Θανάση μη χολοσκάς. Ό,τι γράφεται είναι το σκαλί που θα πατήσουν οι επιγενόμενοι για να συνεχίσουν. Τίποτε δεν ολοκληρώνεται. Πάντα θα υπάρχουν κενά για συμπλήρωση.

 

Μάρκου Μεντζά, Μια εβδομάδα στη Δάφνη Ναυπακτίας (Μυθιστόρημα), Αθήνα Ιούνιος 2021, σ.σ. 48.

Ο συγγραφέας είναι ταυτισμένος με τη γενέτειρά του Δάφνη. Το συγγραφικό του έργο κυρίως περιστρέφεται γύρω απ’ αυτή. Δάφνη ονόμασε και το γνωστό περιοδικό με την ποικίλη εκλαϊκευμένη ύλη.

Το 2020 μάς έδωσε το βιβλίο του «Μια μεγάλη μου Αγάπη (Στη Δάφνη Ναυπακτίας)». Τώρα με το νέο του πόνημα μας ξεναγεί για μια βδομάδα στη Δάφνη.

Με το εύρημα της φιλοξενίας του Λυκειάρχη κ. Αριστοτέλη ο συγγραφέας αναλύει, πέραν της ξενάγησης στα αξιοθέατα του χωριού και τις απόψεις του για τα μεγάλα ερωτηματικά: τη ζωή, τον θάνατο, τον έρωτα, το θείο, τις θρησκείες, τη νηστεία, τις αξίες που πρέπει να οδηγούν τον άνθρωπο, την ηθική, τη μέση οδό που πρέπει να ακολουθείται μακριά από ακρότητες, τις πολιτικές ιδέες.

Δεν ξεχνιούνται όμως και τα απλά πράγματα που νοστιμίζουν τη ζωής: το καφενείο, το κρασί, το ποδόσφαιρο. Αναπόφευκτα είναι τα ιστορικά για την πανάρχαια Ναύπακτο, καθώς και κάποια θλιβερά ανθρώπινα γεγονότα που έχουν προκαλέσει έντονα συναισθήματα.

Μπορεί να συμφωνεί ή να διαφωνεί ο αναγνώστης με τις φιλοσοφικές απόψεις και αναζητήσεις του συγγραφέα. Δεν μπορεί όμως να μην αναγνωρίσει ότι διακατέχεται από πνευματικές ανησυχίες και προβληματισμούς, που προβάλλει σε κάθε ευκαιρία και τις συζητεί.

 

Τάκης Τσονάκας, Κουδαρίτικα – Η συνθηματική γλώσσα των μαστόρων της πέτρας.

Το τρίτο βιβλίο του συμπατριώτη μας από τη Μηλιά Ναυπακτίας, μετά τα Μπουλιάρικα των πλανοδίων και τα Πλέικα των ραφτάδων, αναφέρεται στα Κουδαρίτικα, τα μαστόρικα, τη συνθηματική γλώσσα των κτιστάδων – μαστόρων.

Η συλλογή περιλαμβάνει τις συνθηματικές διαλέκτους της Κόνιτσας, της Σιάτιστας, του Παρνασσού και της Γορτυνίας. Εάν ο συλλογέας – συγγραφέας περιελάμβανε και τα μαστόρικα των Κραβάρων τότε θα ήταν δυνατή η σύγκριση και ανεύρεση των επιρροών μεταξύ των ιδιωμάτων και της παράλληλης εργασίας ή ανάμειξης μεταξύ των τσετών (ομάδων).

(Για τα Κραβαρίτικα μαστόρικα, ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΚΑ 1983, σ. 231-253, «Μαστόροι, μαστορέματα και μαστόρικα Κραβάρων»).

Βεβαίως, η μελέτη βοηθάει στην αποσαφήνιση των κουδαρίτικων και στην επισήμανση των τρόπων δημιουργίας του ιδιώματος και τους στόχους που εξυπηρετούσε αυτό, και συμβάλλει τα μέγιστα στην κατανόηση των συνθηματικών γλωσσών.

 

 

 

Προτεινόμενα άρθρα