Ηλ. Δημητρόπουλος Να ονομαστεί πλοίο του Π.Ν. σε «Ναύπακτος 1571»

Γράφει ο Ηλίας Δημητρόπουλος

Διευθυντής της εφημερίδας «Ναυπακτιακή Φωνή»

πρ. Προέδρος του Ναυπακτιακού Συνδέσμου Πατρών «ο Άγιος Χαράλαμπος»

 

Στον απόηχο του εορτασμού της 450ης  επετείου της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου, εκτιμώ ότι το έδαφος είναι πρόσφορο, για επαναφορά παλαιότερης πρότασης για το θέμα, το ιστορικό της οποίας έχει ως ακολούθως :

Από το 2004 (αρχική πρόταση Δ. Σατλάνης) χρονολογούνται, κατά καιρούς,  κάποιες χαλαρές προτάσεις από τον τότε Δήμο Ναυπάκτου και ορισμένους Συλλόγους (Σύνδεσμος των εν Πάτραις Ναυπακτίων ο «Άγιος Χαράλαμπος), προς το ΥΕΘΑ και το ΓΕΝ, προκειμένου να ονομαστεί πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού σε «Ναύπακτος 1571».

Μέχρι σήμερα δεν τελεσφόρησαν οι όποιες προσπάθειες και είναι κατάλληλη ή ευκαιρία, ο Δήμος Ναυπακτίας να επαναφέρει  το αίτημα, δεδομένου ότι οι εγχώριες και διεθνείς συνθήκες είναι ευνοϊκές όσο ποτέ άλλοτε.

Όπως είναι γνωστόν, τα πλοία του Π.Ν. διασχίζουν όχι μόνο τα ελληνικά πελάγη,  αλλά, στα πλαίσια του ΝΑΤΟ, είναι πολύτιμοι «πρεσβευτές» σε πολλές θάλασσες  της Συμμαχίας.

Η φετινή παρουσία, στον εορτασμό, πλοίου του Π.Ν. έδωσε ξεχωριστό τόνο και συντείνει στην ενίσχυση του αιτήματος. Εξάλλου η στρατηγική θέση της Ναυπάκτου, που παρουσιάζει και νησιώτικη απόχρωση, συνηγορεί στην ορθότητα του αιτήματος.

Η αποδοχή της πρότασης από τους καθ’  ύλην αρμόδιους φορείς, πέραν της προβολής της Ναυπάκτου και της Ελλάδας, θα αποτελεί μια διαρκή υπόμνηση στους λαούς για την ιστορικότητα του χώρου και για το γεγονός που  για δεύτερη φορά, μετά τη μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.), στη θάλασσα του κόλπου του LEPANTO, αναχαιτίστηκε η εξ Ανατολών βαρβαρότητα και σώθηκε ο Ευρωπαϊκός Πολιτισμός.

Επί πλέον, λόγω του εξοπλισμού του Π.Ν. με νέα πλοία, αναμένεται ότι σύντομα θα υπάρξουν νέες ονοματοθεσίες πλοίων.

Χωρίς υπερβολικούς τοπικισμούς, πιστεύω ότι η επαναφορά της πρότασης είναι ρεαλιστική και τροφοδότρια της ιστορίας.

Τέλος, δεν πρέπει να μας διαφεύγει ο στόχος, που πρέπει να είναι η Ναυμαχία της Ναυπάκτου να καθιερωθεί ως επίσημη εορτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθόσον είναι η μοναδική περίπτωση, στην οποία συγκλίνουν οι τάσεις και τα δόγματα όλων των κρατών της Ε.Ε., δηλαδή Ορθόδοξων, Καθολικών και Προτεσταντών.

 

Ηλίας Στ. Δημητρόπουλος

Π. Τσόπελας: Η αντιμετώπιση της ασθένειας του μεταχρωματικού έλκους του πλατάνου στη Ναύπακτο

Γράφει ο Παναγιώτης Τσόπελας, Δρ. Δασολόγος-Φυτοπαθολόγος, τέως Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, ΕΛ.Γ.Ο.-«ΔΗΜΗΤΡΑ»

 

Όπως είναι γνωστό, τα τελευταία χρόνια σημειώθηκαν προσβολές στην πόλη της Ναυπάκτου από την καταστρεπτική ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους του πλατάνου, που προκαλείται από ένα εισβλητικό είδος μύκητα, το Ceratocystis platani. Το παθογόνο αυτό διαπιστώθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2003 στην ΠΕ Μεσσηνίας και σταδιακά επεκτάθηκε σε ένα μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές. Η ασθένεια έχει νεκρώσει χιλιάδες δένδρων πλατάνου στην Πελοπόννησο, στην Ήπειρο και στη Θεσσαλία σε φυσικά οικοσυστήματα πλατάνου κατά μήκος ποταμών και χειμάρρων. Παράλληλα, έχει καταστρέψει πολλά δένδρα σε οικιστικές περιοχές και πάρκα. Στην Αιτωλοακαρνανία η ασθένεια καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2016 στο Τρίκορφο Ναυπακτίας και στα επόμενα έτη διαπιστώθηκαν προσβολές σε αρκετές περιοχές σε όλη την ΠΕ. Σημαντικά προβλήματα έχουν διαπιστωθεί στον Εύηνο ποταμό, στην παραλίμνια βλάστηση της Τριχωνίδας και στην ορεινή Ναυπακτία. Επίσης, έχουν σημειωθεί προσβολές μέσα στην πόλη του Θέρμου.

Η ασθένεια έχει διαδοθεί στις διάφορες περιοχές της χώρας κυρίως με τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Συχνός τρόπος διασποράς του παθογόνου είναι με εργαλεία (πριόνια, αλυσοπρίονα, τσεκούρια κ.λπ.), που έχουν χρησιμοποιηθεί σε προσβεβλημένα δένδρα και στη συνέχεια σε υγιή. Επίσης, πολύ συχνά το παθογόνο διαδίδεται με μηχανήματα εκσκαφής σε χωματουργικές εργασίες που πραγματοποιούνται σε χώρους που φύονται πλατάνια, με την πλήγωση του ριζικού συστήματος των δένδρων. Από τα προσβεβλημένα δένδρα ο μύκητας διαδίδεται στα γειτονικά υγιή με επαφή και αναστόμωση (συνένωση) των ριζών.

Όταν ένα δένδρο προσβληθεί από την ασθένεια είναι καταδικασμένο, γιατί η ασθένεια είναι θανατηφόρος και δεν υπάρχει τρόπος «ίασης». Επίσης, και τα γειτονικά δένδρα είναι καταδικασμένα γιατί το παθογόνο διαδίδεται σε αυτά μέσω των ριζών. Για την αντιμετώπιση της ασθένειας είμαστε αναγκασμένοι να κόψουμε όλα τα γειτονικά δένδρα και να εφαρμόσουμε ζιζανιοκτόνο στα πρέμνα για τη νέκρωση των ριζών των υγιών δένδρων. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η διάδοση του παθογόνου στα γειτονικά δένδρα, επειδή ο μύκητας δεν μπορεί να επεκταθεί στις νεκρές ρίζες των γειτονικών δένδρων.

Μέσα στην πόλη της Ναυπάκτου η ασθένεια διαγνώστηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2018 σε ένα δένδρο πλατάνου στην παραλία Γρίμποβο στο Ξενία. Με την άμεση κινητοποίηση του Δασαρχείου Ναυπάκτου και της Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής του Δήμου Ναυπακτίας, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων (ΙΜΔΟ), πραγματοποιήθηκαν επεμβάσεις αντιμετώπισης της ασθένειας. Σε αυτές τις επεμβάσεις υλοτομήθηκε το προσβεβλημένο δένδρο καθώς και δύο γειτονικά υγιή δένδρα πλατάνου και εφαρμόστηκε ζιζανιοκτόνο στα πρέμνα των υγιών δένδρων για τη νέκρωση του ριζικού τους συστήματος. Σε διαδοχικούς ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν τα επόμενα έτη (2019, 2020 και 2021) από το ΙΜΔΟ διαπιστώθηκε ότι δεν έχει υπάρξει καμία περεταίρω επέκταση της ασθένειας σε γειτονικά δένδρα πλατάνου στην παραλία Γρίμποβο. Κατά συνέπεια, η ασθένεια έχει αντιμετωπιστεί επιτυχώς σε αυτή την εστία προσβολής. Ωστόσο, ο μύκητας θα παραμείνει στο ριζικό σύστημα του προσβεβλημένου δένδρου για μερικά ακόμα χρόνια, μέχρι αυτό να σαπίσει από άλλους ξυλοσηπτικούς μύκητες. Ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να γίνουν εργασίες εκσκαφής στο γύρω χώρο για τα επόμενα 3-4 έτη, για την αποφυγή διασποράς του παθογόνου.

Το Μάιο του 2020 είχαμε ένα αντίστοιχο περιστατικό στην παραλία Ψανή, με την προσβολή ενός δένδρου πλατάνου από την ασθένεια. Η αντίδραση του Δασαρχείου Ναυπάκτου και της Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής του Δήμου Ναυπακτίας ήταν άμεση και λήφθηκαν έγκαιρα μέτρα αντιμετώπισης με τη συνδρομή του ΙΜΔΟ. Στις αρχές Ιουνίου 2020, αμέσως μετά τη λήξη της καραντίνας COVID-19, από την αρμόδια υπηρεσία του Δήμου υλοτομήθηκε το προσβεβλημένο δένδρο καθώς και ένα από τα γειτονικά δένδρα και εφαρμόστηκε ζιζανιοκτόνο στο πρέμνο του υγιούς δένδρου. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε διάνοιξη τάφρου, για τη διακοπή του ριζικού συστήματος με τα υπόλοιπα υγιή δένδρα. Η αντιμετώπιση της ασθένειας ήτα απόλυτα επιτυχής και σε αυτή την περίπτωση, όπως έδειξε η πρόσφατη εξέταση των δένδρων πλατάνου από το ΙΜΔΟ. Ωστόσο, υπήρξαν κάποιες «παράπλευρες απώλειες» με τη χρήση του ζιζανιοκτόνου. Νεκρώθηκε ένα ακόμα γειτονικό δένδρο, ενώ ένα τρίτο εμφανίζει συμπτώματα μικροφυλλίας, χαρακτηριστικό της επίδρασης της χημικής ουσίας. Αυτό δείχνει ότι οι ρίζες όλων των δένδρων που επηρεάστηκαν από το ζιζανιοκτόνο είχαν συνενωθεί και πολύ εύκολα θα είχε διαδοθεί η ασθένεια σε αυτά. Κατά συνέπεια, η χρήση του ζιζανιοκτόνου νέκρωσε ένα ακόμα δένδρο, αλλά έτσι αποφεύχθηκε η επέκταση της ασθένειας στα υπόλοιπα υγιή δένδρα.

Όταν η ασθένεια διαγνωστεί στα πρώτα στάδια προσβολής και ο αριθμός των προσβεβλημένων δένδρων είναι περιορισμένος είναι δυνατή η αντιμετώπισή της. Αντίθετα, όταν το παθογόνο επεκταθεί σε μεγάλο αριθμό δένδρων η αντιμετώπιση είναι πολύ δύσκολη έως αδύνατη. Και στις δύο περιπτώσεις εάν δεν είχε υπάρξει η έγκαιρη διάγνωση της ασθένειας και η άμεση επέμβαση από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δασαρχείου του Δήμου και του ΙΜΔΟ, η ασθένεια θα είχε επεκταθεί στα γειτονικά δένδρα κατά μήκος της παραλίας, με αποτέλεσμα τη νέκρωση πολλών δένδρων.

Η ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους του πλατάνου έχει πάρει μεγάλη έκταση στην Αιτωλοακαρνανία και σε άλλες περιοχές της χώρας, σε πολλές δε περιπτώσεις δεν είναι δυνατή η αντιμετώπισή της. Στη Ναύπακτο, εάν προσβληθεί έστω και ένα από τα μεγάλα δένδρα πλατάνου στην παραλία Γρίμποβο, θα πρέπει να υλοτομηθούν και τα γύρω δένδρα σε ακτίνα 20-30 μέτρων. Αυτό σταδιακά μπορεί να οδηγήσει στην απογύμνωση της παραλιακής ζώνης από τα εμβληματικά γιγαντιαία δένδρα πλατάνου, δημιουργώντας ένα τεράστιο περιβαλλοντικό και οικονομικό πρόβλημα στην πόλη. Ως εκ τούτου, οι καλύτερες πρακτικές είναι τα προληπτικά μέτρα. Χρειάζεται διαρκής επαγρύπνηση και να αποφεύγονται οι αυθαίρετες ενέργειες πολιτών, που αφορούν σε κοπές κλάδων και πληγώσεις του κορμού και των ριζών. Η κλάδευση και όλες οι άλλες εργασίες συντήρησης των δένδρων πλατάνου πρέπει να γίνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες, οι οποίες γνωρίζουν πως να αποφύγουν τη μόλυνση των δένδρων.

Κ. Πατούχας: Πριν από το bras de fer…

Γράφει ο Κωνσταντίνος Χρ. Πατούχας

Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός

 

Η πρόσφατη αρνητική γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για την χωροθέτηση σχολικού συγκροτήματος που θα κάλυπτε τις ανάγκες του 3ου Δημοτικού Σχολείου στην θέση Ξυνοροδιά μπορεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια ευκαιρία.

Αρχικά είναι ευκαιρία να αντιληφθούμε τον χρόνιο αδόκιμο τρόπο διαχείρισης ενός τόσου σοβαρού ζητήματος, της σχολικής στέγης για την πόλη της Ναυπάκτου, από τις υπηρεσίες, τους αρμόδιους φορείς και τους αντίστοιχους συλλόγους της.

Η χρονική στιγμή της γνωμοδότησης είναι ακόμη πιο καίρια καθώς μας φέρνει και σε μια ισοβαρής περίοδο, για την σύγκριση μεταξύ της Καποδιστριακής Αυτοδιοίκησης (1998-2010) και της Καλλικρατικής (2011-2022).

Έχει αξία να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω ως το 1998 στην αρχή του κόμβου στην Αυτοδιοίκηση και να δούμε το επίπεδο των σχολικών υποδομών και την εξέλιξη τους ως τότε, στην περίοδο της μεγαλύτερης οικονομικής και πληθυσμιακής αύξησης της σύγχρονης ιστορίας της πόλης.

Το σχολείο στην Ναύπακτο

(αρχική εικόνα του 1ου Δημοτικού)

Από το σχολαρχείο στο Τζαμί του Ντουράκ Μπέη, που υπήρχε πλησίον της Δυτικής Πύλης εντός των Τειχών τον 19ο αιώνα, αποκτήσαμε το 1ο Δημοτικό Σχολείο στο παλιό Ανατολικό Προάστειο στις αρχές του 20ου σε έκταση 2.950τμ. Το αρχικό κτίριο του 1ου Δημοτικού ανήκει στην κατηγορία σχολικών κτιρίων που έχουν κηρυχθεί ανά την Χώρα ως σημαντικά νεότερα διατηρητέα. Δυστυχώς οι παρεμβάσεις που έχουν γίνει με τα χρόνια αλλοίωσαν σημαντικά τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του.

Το 2ο Δημοτικό φιλοξενήθηκε αρχικά σε ιδιωτικούς χώρους, το 1947 παραχωρήθηκε από τον Δήμο εκτός σχεδίου χώρος (4.200τμ) του παλιού κοιμητηρίου πλησίον του Ι.Ν. Αγίου Στεφάνου όπου ολοκληρώθηκε σταδιακά την δεκαετία του 1950 και 1960. Το Σχολείο της Κοινότητας Αφροδίτης έγινε το 3ο Δημοτικό Ναυπάκτου στο Λόφο του νέου Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου σε έκταση 1.950τμ και ο Ελευθέριος Βενιζέλος στην τελευταία Πρωθυπουργία του μας έφερε το 1ο Γυμνάσιο στην Ψανή σε 6.060τμ χώρο. Για την πράξη του αυτή ο Ε. Βενιζέλος κηρύχθηκε και ως επίτιμος Δημότης της Ναυπάκτου.

Ο τοπικός σχολικός ευεργέτης της πόλης είναι ο Νίκος Τσάρας καθώς με τις δωρεές οικοπέδων του στο δυτικό προάστειο και επέκταση της πόλης  (σημερινή πολεοδομική ενότητα Ψανής) ανεγέρθηκε αρχικά (σε έκταση 8.330τμ) την δεκαετία 1970 η Τεχνική Επαγγελματική Σχολή, στον χώρο όπου μέχρι τότε προβλεπόταν και η Πλατεία του Δυτικού Προαστείου της πόλης. Από την ίδια δωρεά είχαμε την έκταση (5.300τμ) για 2ο Γυμνάσιο και το 2ο Λύκειο που ως έργο ολοκληρώθηκε με μεγάλη καθυστέρηση στις αρχές της δεκαετίας 1990. Αντίστοιχα το 1ο Γενικό Λύκειο κατασκευάστηκε νωρίτερα στον χώρο του 1ου Γυμνασίου και πλησίον του.

Το 4ο Δημοτικό Σχολείο κατασκευάστηκε εντός του σχεδίου στις Εργατικές Κατοικίες στην περιοχή του Ελαιοστασίου σε έκταση 4.150τμ, το 5ο Δημοτικό στο παλιό κοινοτικό κατάστημα της Παλαιοπαναγιάς σε έκταση 860τμ και το 6ο Δημοτικό στο Λυγιά Ναυπάκτου πλησίον του Ι.Ν. Αγίου Νικολάου σε εδαφική έκταση 650τμ.

Οι υποδομές στην ευαίσθητη προσχολική αγωγή και εκπαίδευση ήταν κυρίως σε μισθωμένους χώρους ισογείων και υπογείων καταστημάτων και ξεπερνούν τον διψήφιο αριθμό. Μοναδική εξαίρεση ο πρότυπος Παιδικός Σταθμός σε 1.400τμ στο δυτικό σχολικό συγκρότημα και ο Παιδικός Σταθμός στο διατηρητέο κτίριο του παλιού ΠΙΚΠΑ στην οδό Πλαστήρα σε οικόπεδο 450τμ.

Η περίοδος της Καποδιστριακής Αυτοδιοίκησης ήταν ευκαιρία για τον σχεδιασμό και υλοποίηση σημαντικών έργων σχολικών υποδομών αξιοποιώντας πόρους από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (Γ’ΚΠΣ 2000-2006) και το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ 2007-2013). Την ευθύνη για την αγορά των δεσμευμένων και μη χώρων, την μελέτη και εκτέλεση των έργων αυτών, είχε από το 1994 η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αιτωλοακαρνανίας, διαδέχοντας το Υπουργείο Παιδείας με τον Οργανισμό Σχολικών Κτιρίων (ΟΣΚ) που από το 1962 είχε την ευθύνη αυτών.

Σχολικός Πολεοδομικός Σχεδιασμός

Η σχολική στέγη αποτελεί ένα τεράστιο κεφάλαιο ολοκλήρωσης πολεοδομικού σχεδιασμού που υλοποιείται αρχικά από την Νομαρχία και η εφαρμογή αυτών των προβλέψεων, από το 1981 γίνεται από τον Δήμο Ναυπάκτου μέσω της Πολεοδομίας του.

Το δίπολο μεταξύ Δήμου και Νομαρχίας αντί να είναι κάτω από το πρίσμα της συνεργασίας και υλοποίησης αυτονόητων κοινών στόχων έριξε στο καναβάτσο την σχολική υποδομή σε συνέχεια της οικιστικής κρίσης. Το Οικιστικό της Ναυπάκτου έχει ως ρίζα του την διφωνία και διαφωνία μεταξύ των δύο επιπέδων διοίκησης και στην συνέχεια από το 1994 αυτοδιοίκησης με κομματικά χαρακτηριστικά.

Ο πολεοδομικός σχεδιασμός της δεκαετίας του 1970 προέβλεψε στα πλαίσια κατασκευής του νέου αστικού άξονα (με Τούνελ στο Λόφο του Κάστρου) και της προστασίας του ιστορικού τμήματος, τον διπλασιασμό της πόλης (1978, 1980) και την δέσμευση χώρων για σχολεία στις περιοχές επέκτασης.

Έτσι έγινε δέσμευση χώρων δυτικά για Γυμνάσιο (ΟΤ 280, έκτασης 5.800τμ) στην συνοικία του Γηπέδου, Δημοτικά στα Παραλικεϊκα (ΟΤ 256, έκτασης 3.900τμ) και στην Λαγκαδούλα όπου και Παιδικός Σταθμός (ΟΤ 302 & 309 εκτάσεως 4.040τμ και 830τμ αντίστοιχα). Στα ανατολικά είχαμε την δέσμευση χώρων για Δημοτικά σχολεία στον Άγιο Νικόλαο (ΟΤ 334, εκτάσεως 3.600τμ) και στον Σκα όπου και Παιδικό Σταθμό (ΟΤ 368 στα 3.950τμ  & ΟΤ 366 με 1.150τμ), στα Διαμαντεϊκα για Γυμνάσιο (ΟΤ 372, 9.800τμ) και στην βόρεια επέκταση 4.900τμ για Δημοτικό στα Λεπτοκαρύτικα (ΟΤ 321).

Με την δεκαετία του 1980 της Αλλαγής, η απόσταση μεταξύ Δήμου, Νομαρχίας και Κεντρικής Διοίκησης και η δρομολόγηση της Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης δεν έφερε επί τάπητος την εφαρμογή αυτών των προβλέψεων.

Στα πλαίσια της Επιχείρησης Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης (ΕΠΑ 1982-87) προχώρησαν μελέτες και στις εννιά πολεοδομικές ενότητες που πρότειναν μεταξύ άλλων την τροποποίηση ή και προσαρμογή των προβλέψεων στις σχολικές υποδομές.

Με δεδομένο τα σχολεία και τους χώρους προσχολικής αγωγής που υπήρχαν ως τότε σε λειτουργία σε δημόσιες εγκαταστάσεις ανά πολεοδομική ενότητα έγινε εκ νέου χωροθέτηση των νέων σχολικών υποδομών. Έτσι βρίσκουμε τότε έξι (6) στην πολεοδομική ενότητα της Ψανής, δύο (2) στο Κέντρο, ένα (1) στις ενότητες Καινούργιου Χωριού, Λυγιά,  Ξηροπηγάδου, Νιοκάστρου και κανένα στις ενότητες Κάστρου, Γηπέδου και Στενού.

Συνεπώς στα δυτικά στην πολεοδομική ενότητα του Γηπέδου προτάθηκε στην θέση του προβλεπόμενου Γυμνασίου να γίνει συγκρότημα με Δημοτικό Σχολείο, Βρεφονηπιακός Σταθμός & Πλατεία ενώ οι προβλεπόμενοι χώροι του Σχολείου (ΟΤ 302) και του Παιδικού Σταθμού (ΟΤ 309) στην Λαγκαδούλα προτείνονται ως Πάρκα πόλης και Χώροι πρασίνου. Στις νέες επεκτάσεις στην πολεοδομική ενότητα Στενού προτείνεται να γίνει Βρεφονηπιακός Σταθμός & Δημοτικό Σχολείο (ΟΤ 421 & 428).

Στην πολεοδομική ενότητα του Καινούργιου Χωριού είχαμε την προσαρμογή και διατήρηση του Δημοτικού στα Λεπτοκαρύτικα,(ΟΤ 321) ως φυσιολογική νέα θέση του 3ου Δημοτικού. Ανατολικότερα στην πολεοδομική ενότητα του Λυγιά την χωροθέτηση νέου σχολικού συγκροτήματος με Γυμνάσιο και Λύκειο, αθλητικές εγκαταστάσεις,  πλατεία και πάρκινγκ στον προβλεπόμενο μέχρι τότε από το σχέδιο χώρο του Νοσοκομείου (ΟΤ 316).

Ακόμη στην ίδια ενότητα προτάθηκε η κατάργηση των προβλέψεων του Δημοτικού και Παιδικού Σταθμού στο Σκα (ΟΤ 368 & 366) και του Γυμνασίου (ΟΤ 372) στα Διαμαντεϊκα όπου αντ’ αυτού προτείνεται η χωροθέτηση Δημοτικού Σχολείου (ΟΤ 371α). Στην ίδια ενότητα στον Άγιο Νικόλαο ο προβλεπόμενος χώρος του Δημοτικού Σχολείου (ΟΤ 334) μαζί με το υφιστάμενο τότε 6ο Δημοτικό εντάσσονται στην χωροθέτηση του νέου Διοικητηρίου. Στην νέα επέκταση της ίδιας ενότητας χωροθετείται Νηπιαγωγείο (ΟΤ 480) ενώ στην πολεοδομική ενότητα του Ξηροπηγάδου σχολικό συγκρότημα με Δημοτικό, Νηπιαγωγείο και Βρεφονηπιακό Σταθμό (ΟΤ 589).

(χωροθέτηση σχολικού & διοικητικού συγκροτήματος στην Π.Ε. Λυγιιά _ Ε.Π.Α.)

Μια σημαντική κατεύθυνση από την ομάδα μελέτης της πολεοδομικής ανασυγκρότησης (ΕΠΑ) και χωροταξική οργάνωσης (ΓΠΣ) της Ναυπάκτου ήταν η εξέλιξη της Παλιάς πόλης – του Ιστορικού Κέντρου (βλέπε πολεοδομικές ενότητες του Κάστρου και Κέντρου) και σε ευρύτερο πολιτισμικό κέντρο με αναφορά σε ένα Τριτοβάθμιο Εκπαιδευτικό ίδρυμα. Η έδρα και τα γραφεία του Πανεπιστημιακού Ιδρύματος της Ναυπάκτου παίρνουν χωροθέτηση εντός του Κάστρου στο Αρχοντικό Μπότσαρη και πρώτους διδασκαλικούς χώρους τις εγκαταστάσεις της Τεχνικής Σχολής.

Νομαρχία & Δήμος

Το σύνολο αυτών νέων προβλέψεων περιλαμβανόντουσαν στην πολεοδομική μελέτη επέκτασης και αναθεώρησης του σχεδίου (ΠΜΕΑ) από την ΕΠΑ με επίβλεψη από το τμήμα Πολεοδομικών εφαρμογών της Νομαρχίας. Την ίδια ώρα ο Δήμος Ναυπάκτου με την Πολεοδομία του υπό την πίεση της τεράστιας ανάγκης ανοικοδόμησης δεν είχε την υπομονή αλλά ούτε την διάθεση να αναμένει την θεσμοθέτηση αυτών και συνέχιζε την εφαρμογή του ισχύον καθεστώτος.

Αυτή η διαφορετική πολεοδομική στρατηγική ήταν και η ρίζα του Οικιστικού ζητήματος που έφτασε την πόλη στο αδιέξοδο το 1998 με την αναστολή των οικοδομικών αδειών και εργασιών επίσημα στο κεντρικό τμήμα της πόλης και πρακτικά και στο υπόλοιπο. Μέχρι την Καποδιστριακή Αυτοδιοικητική περίοδο η πολεοδομική σύγχυση δεν έδωσε περιθώρια στην δρομολόγηση νέων σχολικών χώρων ενώ ξεκινά ήδη από το 1994 και το μπαράζ αποχαρακτηρισμού των δεσμευμένων χώρων (ΟΤ 256 Παραλικεϊκα). Η αγορά χώρου από τον Δήμο για Νηπιαγωγείο στο δυτικό σχολικό συγκρότημα (οδός Θέρμου & Τσάρα) περνά στην λήθη με την διαμόρφωση του αργότερα σε χώρο στάθμευσης.

Τα σχολεία με την εκπαιδευτική και μαθητική κοινότητα της πόλης βρεθήκανε θεατές ενός άμυαλο bras de fer μεταξύ του Δήμου και της Νομαρχίας το οποίο θα εξελιχθεί την περίοδο των μεγάλων δυνατοτήτων και ευκαιριών της Καποδιστριακής Αυτοδιοίκησης. Για τα επεισόδια αυτής της περιόδου και πως καθόρισαν την μετέπειτα πορεία (βλέπε Καλλικράτης) των σχολικών υποδομών αξίζει να γίνει μια πιο ενδελεχή αναφορά.

 

Ένα Flash στην Τέχνη

Επιμέλεια: Βασίλης Βούκλιζας

Ανρί Ματίς – Η συνομιλία, 1909-1912, Μουσείο Ερμιτάζ – Αγία Πετρούπολη, Ρωσία

Ειδήσεις… από το Παρελθόν

Παρελαύνουν στις «ειδήσεις» του παρελθόντος, ο Αθηναίος Ινδολόγος Δημ. Γαλανός (1760 – 1833), ο ένθερμος φιλέλλην, Άγγλος αρχιτέκτονας και ανταποκριτής των «Τάϊμς» του Λονδίνου, στην Θεσσαλία, όπου και δολοφονήθηκε από τους Τούρκους τον Μάρτιο του 1878, ο Κάρολος Όγλ (1851 – 1878), μια ληστεία στο χωριό Κίσελη της Δωρίδος και η σατυρική εφημερίδα ΑΣΜΟΔΑΙΟΣ ειρωνεύεται τον υπουργό των Οικονομικών, ο οποίος, εν τη ρήμη, του  λόγου του, σχεδόν ομολογεί ότι πότε – πότε, πρέπει η κυβέρνηση να φροντίζει «και περί των συμφερόντων του Έθνους».

Μια αιματηρή συμπλοκή στην Ορεινή Ναυπακτία και ένα ναυάγιο πλησίον της Ναυπάκτου, εις το οποίο επνίγησαν 7 επιβάτες.

Οι νεόνυμφοι του 1879 στην Χαλκίδα είναι οι γονείς του μετέπειτα Στρατάρχη και Πρωθυπουργού Αλέξανδρου Παπάγου (1883 – 4.10.1955).

Μονομαχία στην Αθήνα, είχαν εκδοθεί και βιβλία για τους κανόνες της Μονομαχίας, όπως η «τέχνη της Μονομαχίας» του Γάλλου Αλφόνσου Ταβερνιέ και ο «Κώδιξ Μονομαχίας» του απότακτου αξιωματικού Σωκράτη Χαλκιόπουλου.

Ακόμα Βουλγαρικές αγριότητες κατά τον Μακεδονικό αγώνα και ο Γρηγ. Μαρασλής (1831 – 1907), ο οποίος διετέλεσε 16 χρόνια Δήμαρχος Οδησσού, συνδράμει – για μια ακόμη φορά, τον υπόδουλο ελληνισμό.

Οι ειδήσεις

Αθηνά, 3.7.1847 – … ότι ο Αθηναίος Δημ. Γαλανός, απελθών προ πολλών ετών εις την Ινδίαν και αποβιώσας εις Βενερέσιον το 1833, αφιέρωσεν εις την Ακαδημίαν των Αθηνών εκτός χρηματικής ποσότητος όχι μικράς και διάφορα χειρόγραφα περιέχοντα μεταφράσεις Ινδικών ποιημάτων και πονήματα περί Ινδικής γλώσσης και φιλολογίας. […]

Αθηνά, 31.7.1874 – Προχθές την 18 του τρέχοντος, σας έγραψα εκ Λιδωρικού περί της συμβάσης τρομεράς ληστείας εις το χωρίον Κίσσλην, ήδη δεν έχω να προσθέσω άλλο ειμή ότι επικεφαλής των λεγομένων ληστών ήσαν οι αμνηστευθέντες και ιορισθέντες από τον Νομάρχην οδηγοί της Εθνοφυλακής Πασαγγέλης και Κουγιούφας. […] Μαθόντες όμως ότι ο Παπαπολίτης φέρει μεθ’ εαυτού αρκετήν ένοπλον δύναμιν, ανεχώρησαν κατά την 14 μετά το μεσονύκτιον και έφθασαν εις Κίσελην, όπου έπραξαν το τρομερόν εκείνο ανοσιούργημα.

Εν Σεργούλα την

20 Ιουλίου 1847

ΑΣΜΟΔΑΙΟΣ, 6.4.1875 – Εκ των χειλέων του αξιοτίμου υπουργού των Οικονομικών εξέφυγον κατά την τελευταίαν αυτού αγόρευσιν εν τη Βουλή οι ακόλουθοι αξιομνημόνευτοι λόγοι: «Η Κυβέρνησις πρέπει να φροντίζει και περί των συμφερόντων του Έθνους».

ΩΡΑ, 24.1.1879 – Την ισταμένου μηνός εν τω δήμω Αποδοτίας της Ναυπακτίας συμπλοκής γενομένης μεταξύ του πρώην δεκανέως Κ. Μπαλή και των αδελφών Ριγέων, εφονεύθη μεν εκείνος ετραυματίσθησαν δε οι δύο αδελφοί υπ’ αυτού.

ΩΡΑ, 1.7.1879 – Την 29 λήξαντος εναυάγησε παρά την Ναύπακτον τον πλοιάριον «Άγιος Νικόλαος», ανήκον εις τους Νικόλαον Φραγγογιάννην και Φώτην Καρούλην και κυβερνώμενον υπό του Ιωάννου Δενδραμή. Το πλήρωμα εσώθη, επτά όμως των επιβατών επνίγησαν.

ΩΡΑ, 31.8.1879 – Εν Λονδίνω τη 3 Σεπτεμβρίου 1879 κύριε Συντάκτα της «Ώρας»

Εν των σημερινώ φύλλω των «Ημερησίων Νέων» ανέγνωσα, ότι επί του τάφου του αγαπητού υιού μου εν Αθήναις ανηγέρθη μνημείον. Διαβεβαιώ τον λαό των Αθηνών ότι η γενναία αύτη αναγνώρησις των αρετών του υιού μου καθίστησιν έτι προσφιλέστερον εις εμέ και πάσαν την οικογένειάν μου το Ελληνικόν Έθνος. Εν τω ανεγερθέντι δε τούτω μνημείω εις τιμήν του υιού μου διορώ και έτερον δείγμα του ηθικού μεγαλείου των Ελλήνων. Οι άνθρωποι δεικνύουσι την ιδίαν εαυτόν αγαθότητα, δοξάζοντες εκείνην των άλλων.

Ο Πατήρ του Καρόλου Όγλ

JOHN OGLE

ΏΡΑ, 18.8.1879 – Ετελέσθησαν εν Χαλκίδι οι γάμοι του κ. Λεωνίδα Παπάγου μετά της δεσποινίδος Μαρίας Αυγερινού Αβέρωφ.

(Κυριακάτικη Επιθεώρησις)

Η ΑΛΗΘΕΙΑ 17.2.1908 – Ο φοιτητής κ. Ζουλούμης και ο λοχαγός του μηχανικού κ. Κωνσταντινόπουλος εμονομάχησαν διά πιστολίου κατόπιν επεισοδίου. Ο κ. Ζουλούμης υπέστη απλούν έγκαυμα εις την κοιλίαν. Ατυχώς δεν κατωρθώθη η διάσωσις του τραυματισθέντος κατά την μονομαχίαν σημαιοφόρου Τάκη Χαλούλια, ο οποίος υπέκυψε εις το τέλος την πρωΐαν της Παρασκευής. Η κηδεία έγινε το απόγευμα της αυτής ημέρας συγκινητικότατη εκ του ναού Αγίου Κωνσταντίνου.

Η ΑΛΗΘΕΙΑ (Κυριακάτικη Επιθεώρησις), 24.2.1908 – Κομιτατζήδες: Βουλγαρικά τέρατα έδειξαν όλην την ανδρείαν των εναντίον δύο κοριτσιών του χωρίου Όρνιστα της Καστοριάς, ονομαζομένων Δήμητρα και Ελένη τας οποίας συλλαβόντες μόνας εις τους αγρούς απήγαγον μακράν και αφού οι άτιμοι αφήρεσαν βίαν την τιμήν των τας εσκότωσαν διά ραγδαίου λιθοβολισμού, υπό την σωρόν του οποίου εκαλύφθησαν αι νέαι μάρτυρες της πίστεως και της πατρίδος.

Η ΑΛΗΘΕΙΑ (Κυριακάτικη Επιθεώρησις) 2.3.1908 – Η ημέρα της γενικής χαράς και ευθυμίας, η τελευταία Κυριακή των απόκρεω διά την Θεσσαλονίκην είχε μεταβληθή εις ημέραν πένθους και θλίψεως. Ούτω γαρ έδοξε εις τους δολοφόνους Βουλγάρους. Ο πρώτος διερμηνεύς του εν Θεσσαλονίκη Έλλην. Γεν. προξενείου Θεόδωρος Ασκητής ευδοκιμώτατα εκπληρών τα δυσχερέστατα αυτού καθήκοντα την εσπέραν της 22ας Φεβρουαρίου καθ’ ην στιγμήν μετέβαιν εις το Προξενείο έπεσε θύμα δολοφονικής ενέδρας Βουλγάρων. […]

ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΑ, 15.5.1903 – Ο Μαρασλής εδώρησε δέκα χιλιάδας λίρας προς ανέγερσιν Εμπορικής Σχολής εις Θεσσαλονίκην.

 

Αντώνης Βενέτης,

Μοναστηράκι Δωρίδος

Στην… πένα: Ο «ανυπέρβλητος» Δήμαρχος

Γράφει ο Γιώργος Ασημακόπουλος

Μαθαίνουμε πως ο Δήμαρχός μας σκέφτεται να ακυρώσει την αποχέτευση στο έργο της ανάπλασης, αφού διακρίνει «ανυπέρβλητες δυσκολίες» σε αυτό. Ενώ όλοι ξέρουμε ότι η θάλασσα της Ναυπάκτου έχει πνιγεί στα λήμματα, πως το Γρίμποβο είναι ακατάλληλο, πως δεν υπάρχουν γαλάζιες σημαίες, πως η παραλίες μας το καλοκαίρι είναι έρημες, ο κύριος Γκίζας αποφασίζει να αφήσει τα πράγματα ως έχουν.

Μια άλλη φήμη, η οποία μένει να επιβεβαιωθεί, λέει πως την ίδια «ανυπέρβλητη» τύχη θα έχει το αλιευτικό καταφύγιο. Ο κύριος Δήμαρχος αφού πρώτα ακύρωσε με δική του ευθύνη -και μόνο δική του- το τουριστικό καταφύγιο των 200 σκαφών, τώρα βλέπει πως δεν μπορεί να υλοποιήσει ούτε το ψαρολίμανο των 18 βαρκών. Κάπως έτσι ο κ. Γκίζας «χάρισε» τα δύο εκατομμύρια του INTEREG και τα τέσσερα εκατομμύρια της Περιφέρειας στη Βόνιτσα, η οποία κατασκευάζει τουριστικό καταφύγιο.

Την ίδια ώρα μια σειρά από αστοχίες και γραφειοκρατικές περιπλοκές ματαιώνουν την κατασκευή του τρίτου Δημοτικού στο οικόπεδο που είχε αγοράσει ο Δήμος για τον σκοπό αυτό. Άλλη μια δεκαετία σε λυόμενα διαγράφεται για τα παιδιά της ανατολικής περιοχής. Όχι πως θα αγχωθεί ο Δήμαρχός μας με αυτή την προοπτική. Αντίθετα, φαίνεται να μην τον στενοχωρεί ιδιαίτερα η εξέλιξη. Τουλάχιστον αυτή τη φορά δεν χρειάστηκε να κάνει αυτός κάτι για να ακυρώσει έργο του Λουκόπουλου. Τον έβγαλε το ΣτΕ από την δύσκολη θέση.

Την ίδια μοίρα επιφύλαξε ο Δήμαρχος και για τα πεζοδρόμια της οδού Θέρμου. Ένα έργο δρομολογημένο, μαζί με τα πεζοδρόμια ανατολικά του Σκα, στο οποίο συνάντησε και εκεί «ανυπέρβλητες» δυσκολίες. Έτσι καταδικάζει τους κατοίκους της περιοχής σε αυξημένο κίνδυνο για τη ζωή τους και υποβαθμισμένη ποιότητα ζωής. Μάλλον θεωρεί ασήμαντο να μην μπορεί κάποιος να περπατήσει αυτός και το παιδί του έξω από το σπίτι του.

Για έργα του ίδιου του κυρίου Γκίζα, ούτε λόγος. Πέρα από την φάρσα του νέου Δημαρχείου και τις «μεγάλες» -λαρντζ που λέμε- μεταλλικές καρδιές για τα καπάκια, ουδέν. Ένα Δημαρχείο στην άκρη της κοίτης του Σκα δεν φαίνεται να τον ανησυχεί, ούτε μετά από την απόφαση του ΣτΕ για το τρίτο Δημοτικό. Ανεπίδεκτος μαθήσεως, ή μήπως γνωρίζει ότι το Δημαρχείο αυτό δεν θα υλοποιηθεί ποτέ και θα μείνει στο στάδιο των «πολυπόθητων» μελετών;

Οι συνεργάτες του δε, αμίλητοι κομπάρσοι. Παρακολουθούν την πόλη να καταδικάζεται για τα επόμενα πενήντα χρόνια και δεν βγάζουν μιλιά. Παριστάνουν τους απλούς θεατές της καταστροφής, ενώ στην  πράξη είναι συνένοχοι. Για τους «συνεργαζόμενους» δεν μπορούμε να πούμε πολλά. Ο τρόπος που έγινε εξ αρχής η «συνεργασία» χωρίς δημόσια συμφωνία προδίκαζε το ποιόν και τις επιδιώξεις της. «Ζέει χύτρα, ζέει και η φιλία»…

Με αυτά και με αυτά, πάει η τετραετία. Μένει μια ειλικρινής απορία… Όταν ο κ. Γκίζας πήρε την απόφαση να είναι υποψήφιος Δήμαρχος τι σκεφτότανε; Γιατί το αποφάσισε, τι ήθελε να καταφέρει; Γιατί δεν φαίνεται να είχε ούτε σχέδιο, ούτε όραμα, αλλά ούτε και γνώσεις και ικανότητες διοίκησης ενός Δήμου. Πως πήρε τέτοια απόφαση, κανείς δεν μπορεί να καταλάβει…

Ειδήσεις… από το παρελθόν

Ποικίλες οι δημοσιευόμενες «ειδήσεις» του παρελθόντος. Η χειροτονία του επισκόπου Ναυπακτίας και Ευρυτανίας. Ο Κ. Αβέρωφ πρέπει να είναι γιος του Νικολάου Αβέρωφ και ανεψιός του μεγάλου Μετσοβίτη Γεωργίου Αβέρωφ, καθίσταται δε απόφοιτος της Νομικής Σχολής. Λίγους μήνες μετά μεταβαίνει στην Αίγυπτο, για να πεθάνει στο άνθος της ηλικίας του.

Μια δεξίωση στο Ιλίου Μέλαθρον του Γερμανού αρχαιολόγου Ερρίκου Σλήμαν.

Ένας Έλληνας του Σουδάν, κατά την εξέγερση των Ισλαμιστών Δερβίσηδων, με επικεφαλής τον «προφήτη» Μαχντί, ασπάζεται τον Ισλαμισμό και διασώζει Ευρωπαίους αιχμαλώτους των Ισλαμιστών. Τελικά οι Δερβίσηδες του Μαχντί κατέλαβαν την πρωτεύουσα του Σουδάν Χαρτούμ την 26-1-1885 και εξετέλεσαν τον Άγγλο Κυβερνήτη Τσαρλς Τζώρτζ Γκόρντον.

Δύο Ηπειρώτες στο Βουκουρέστι προσπαθούν να ιδρύσουν στο χωριό τους Σχολείο.

Ένας ένθερμος Ούγγρος φιλέλληνας και διάσημος στην εποχή του ελληνιστής, ο Ιωάννης Βαπτιστής Τέλφυς, αντικρούει εχθρικά κατά της Ελλάδος κείμενα του διεθνούς τύπου.

Στο Παρίσι διαπρέπει ο Έλληνας ηθοποιός Αριστείδης Δαμαλάς (1855-1889). Υπήρξε ο μοναδικός σύζυγος της πιο φημισμένης ηθοποιού της εποχής, της περιώνυμης Σάρας Μπερνάρ (1844-1923).

Στο Παρίσι το 1884 πεθαίνει ένας μεγαλέμπορος των Πατρών, ηπειρωτικής καταγωγής.

Ο «Ριζοσπάστης» του 1921 δημοσιεύει το πιο λακωνικό τηλεγράφημα, συνταχθέν από τον Β. Ουγκώ (1802-1885) και απευθυνόμενο στον εκδότη του, ως και η απάντηση του εκδότη προς τον συγγραφέα.

Οι ειδήσεις

– ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 3-6-1884. Επισημοτάτη ετελέσθη χθες… εν τω ναώ της Αγίας Ειρήνης η χειροτονία του Επισκόπου Ναυπακτίας και Ευρυτανίας του τέως αρχιμανδρίτου και ιεροκήρυκος κ. Δαυΐδη Τολμίδη, […]

– ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 26-5-1884. Ο εκ. Μετσόβου υπό πολλών προτερημάτων εμφορούμενος κάλλιστος νέος φοιτητής της Νομικής κ. Κ. Αβέρωφ δους τας νενομισμένας εξετάσεις… μετά λίαν ευστόχους απαντήσεις έτυχε του βαθμού «λίαν καλώς».

– ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 26-4-1884. Κατά το δοθέν την Κυριακήν μέγα γεύμα εν τω Ιλίω Μελάθρω του κ. Σλήμαν εις τιμήν του παρ’ αυτώ ξενιζομένου πρίγκιπος του Σαξ – Μέινγκεν, […] η λογιωτάτη οικοδέσποινα κ. Σοφία Σλήμαν εποιήσατο γαλλιστί την εξής πρόποσιν… επιτρέψατε να προπίωμεν εις υγείαν του ημετέρου διακεκριμένου συνδαιτημόνος της Α.Β.Υ. του διαδόχου του Δουκός του Σαξ – Μέινγκεν, όστις τρίτην ήδη φοράν επισκέπτεται το ιερόν έδαφος της Ελλάδος ως αυτό καλεί. […]

– ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 2-6-1884. Εκ του «Αιγυπτιακού Βοσπόρου» μανθάνομεν ότι ασπασθείς τον Ισλαμισμόν υπηρετεί παρά τω Μαχδή, ον χαίρει τα πιστά, Έλλην Σταμπούλης ονόματι, όστις κατά την παράδοσιν της Οβεΐτ κατόρθωσε να πείση τον ψευδοπροφήτην να χαρίση την ζωήν εις τινας ιεραποστόλους, ους επί τρεις ημέρας είχεν εκτεθειμένους γυμνούς και νήστεις εις την αγοράν, ως και τας μετ’ αυτών καλογραίας και εις φρικτάς επέβαλεν βασάνους.

– ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 12-6-1884. Οι εν Βουκουρεστίω ομογενείς κ.κ. Β. Μητσόπουλος και Κ. Κεκτόπουλος έσχον αξιέπαινον πρωτοβουλίαν, προς ίδρυσιν σχολείων εν τη ιδιαιτέρα αυτών πατρίδι Μανασή της Ηπείρου, να προσκαλέσωσιν έρανον μεταξύ των εκεί συμπατριωτών, εξ ού εισεπράχθησαν 3.649 φράγκα.

– ΝΕΑ ΗΜΕΡΑ, 13/25 Ιανουαρίου 1895. Ο σοφός καθηγητής και γεραρός του εν Ουγγαρία φιλελληνισμού Ιωάννης Τέλφυς δεν αφήκεν άνευ ανασκευής τας ύβρεις του «Πεσταίου Λόυδ» περί της εν Ελλάδι «κλεφτοπολιτικής». Η επιστολή του, δημοσιευθείσαν εν τω «Ημ. Φύλλω της Πέστης»… λέγει· «όλως εναέριος είναι ο ισχυρισμός ότι εν Ελλάδι δεν είναι δυνατόν να συνομολογηθώσιν εσωτερικά δάνεια, διότι δήθεν «οι Έλληνες δεν εμπιστεύονται ούτε αλλήλους ούτε την κυβέρνησιν των». Αι αθηναϊκαί τράπεζαι βρίθουσιν Ελληνικών χρεογράφων και αναρίθμητοι Έλληνες εν τε Ελλάδι και τη αλλοδαπή πατριωτικόν αυτών καθήκον ενόμισαν ν’ αποκτήσωσι ελληνικά χρεόγραφα». Εξ ίσου ανακριβές είναι ότι ο Τρικούπης ηρνήθη να καταβάλη τους τόκους. Ηλάττωσαν απλώς τους τόκους, επρότεινε δε εις τους εκ της αλλοδαπής επιτρόπους ν’ αρκεσθώσιν εις τους ηλαττωμένους τόκους έως ου η Ελλάς δυνηθή αύθις να καταβάλη τας οφειλάς εις το ακέραιον. Δεν έπραξαν το αυτό άλλα κράτη, εκδόντα χρεόγραφα «απηλλαγμένα παντός φόρου;», είτα δε φορολογήσαντα τοκομερίδια; …διατί καθιστώμεν λοιπόν τον Τρικούπην αποδιοπομπαίον τράγον! …ορθώς είπεν ο Τρικούπης ότι εν Πέστη ο επί των οικιών φόρος ανέρχεται εις 33 τοις εκατόν· […]

– ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 13-8-1886. Απεβίωσεν εν Βιέννη ο αρχαιότερος των εν Πάτραις εμπόρων Γεώργιος Μουστάκης ηπειρώτης, ανήρ έντιμος και ευμαθύς, ούτινος τον θάνατον βαθύτατα ησθάνθη η κοινωνία των Πατρών.

– ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 5-10-1886. Περί του αγαπητού ημίν Αριστείδου Δαμαλά εν Παρισίοις διαπρέποντος ως ηθοποιού μανθάνομεν, ότι από τινων ημερών επανέλαβε εν τω θεάτρω «Γυμνάσιον» το κυριώτατον ανδρικόν μέρος του Sartorus εν τη παραστάσει του ωραίου άσματος Frou Frou, εν τω οποίω πρωταγωνιστεί ως γυνή η κυρία Handig, συνεχίζουσα τας λαμπράς παραστάσεις της Dascle πρώτης διδαξάσης αυτό το 1876 και είτα της κλεινής Σάρας Μπερνάρ. Περί του ημετέρου Δαμαλά ο τύπος γράφει τα βέλτιστα… […]

– Ριζοσπάστης, 1-5-1921. Αλλά το άκρον άωτον του λακωνισμού κατά τους νεωτέρους χρόνους επραγματοποίησεν ο Ουγκώ. Όταν εξεδόθη διά πρώτην φοράν οι «Άθλιοι», ανυπόμονος να μάθη τον βαθμόν της επιτυχίας και καταναλώσεως του βιβλίου, ετηλεγράφησεν εις τον εκδότην δι’ ενός ερωτηματικού -;-, ο δε εκδότης του απήντησε δι’ ενός θαυμαστικού -!-.

Αντώνης Ν. Βενέτης,

Μοναστηράκι Δωρίδος

Ένα flash στην Τέχνη

Επιμέλεια: Βασίλης Βούκλιζας

©  Έντβαρντ  Έρικσεν, Η Μικρή Γοργόνα της Κοπεγχάγης, 1913, Λιμάνι Κοπεγχάγης – Δανία

Π. Πιτσιάκκας: 450 χρόνια από τη Ναυμαχία της Ναυπάκτου

Γράφει ο Πέτρος Πιτσιάκκας

Φιλόλογος – M.Ed.

Διευθυντής 2ου ΓΕΛ Ναυπάκτου

 

450 χρόνια έχουν περάσει από την ιστορική  Ναυμαχία της Ναυπάκτου.  Στις 7 Οκτωβρίου 1571, ο ενωμένος χριστιανικός στόλος των ευρωπαϊκών δυνάμεων, με επικεφαλής τον Δον Χουάν της Αυστρίας, αντιμετώπισε τον οθωμανικό, που είχε ως επικεφαλής το Μουεζίν – Ζαντέ Αλή πασά. Η ναυμαχία έλαβε χώρα  στα άγονα νησάκια Εχινάδες, στην είσοδο του Κορινθιακού κόλπου, τον οποίο οι Ενετοί ονόμαζαν «Κόλπο της Ναυπάκτου», απ’ όπου πήρε και το όνομα της η ναυμαχία. Οι Δυτικοί ιστορικοί χρησιμοποιούν την ονομασία «Ναυμαχία του Λεπάντο», από το μεσαιωνικό όνομα της πόλης.

Στον ενωμένο χριστιανικό στόλο, τον «Ιερό χριστιανικό Συνασπισμό» (Sacra Liga), που αποτελείτο από 240 περίπου μεγάλα πολεμικά πλοία και άλλα μικρότερα, συνοδευόμενα από 30.000 στρατιώτες,  συμμετείχαν η Ισπανία, η Βενετία, η Γένουα, οι Ιωαννίτες Ιππότες της Μάλτας, τα δουκάτα της Σαβοΐας, του Ουρμπίνο και της Τοσκάνης καθώς και οι δυνάμεις του Πάπα. Ο οθωμανικός στόλος, απαρτιζόταν από 280 περίπου πλοία, κυρίως γαλέρες, χωρίς ”βαριά” σκάφη.

Οι λόγοι που οδήγησαν στη συγκρότηση του Ιερού Συνασπισμού ήταν η επεκτατικότητα των Οθωμανών, η κυριαρχία τους σε πολλά νησιά του Αιγαίου και σε ένα μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης. Ωστόσο, το γεγονός που τελικά οδήγησε τους χριστιανικούς λαούς της Ευρώπης να συνασπιστούν, εναντίον των Οθωμανών, ήταν η πολιορκία και η κατάληψη της Κύπρου (1570 -1571), που, ως τότε, βρισκόταν στα χέρια των Βενετών. Οι ραγδαίες εξελίξεις στην Κύπρο, αλλά και οι κινήσεις των Οθωμανών στην Κεντρική Μεσόγειο, οδήγησαν στην υπογραφή ισπανοβενετικής συμμαχίας, για την αντιμετώπιση του κοινού εχθρού, που απειλούσε τα συμφέροντα τους.

Η Ισπανία και η Βενετία, που ήταν οι μεγαλύτερες ναυτικές δυνάμεις της Ευρώπης, εκείνη την εποχή, φοβούνταν, για τους δικούς της λόγους η καθεμιά, την επέκταση των Οθωμανών, πέρα από τις ελληνικές θάλασσες. Οι μεν Ισπανοί, είχαν βιώσει για τα καλά την ισλαμική κυριαρχία (711-1492) στην Ιβηρική Χερσόνησο, ενώ παράλληλα είχαν ως, μακρινό στόχο, τη μερική ανασύσταση της βυζαντινής αυτοκρατορίας, ως αντίβαρο, όχι μόνο στην οθωμανική εξάπλωση στην Ευρώπη, αλλά και στους Βενετούς, τους Γενουάτες και τα άλλα ιταλικά κράτη. Από την άλλη, οι Βενετοί επιθυμούσαν την ανάκτηση των εμπορικών τους σταθμών στο Αιγαίο, την ανατολική Μεσόγειο και την Αδριατική Θάλασσα (από τα παράλια της Ηπείρου ως τη Δαλματία).

Η χριστιανική νίκη στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου, στις 7 Οκτωβρίου 1571, πανηγυρίστηκε σε όλο το χριστιανικό κόσμο. Παντού στην Ευρώπη, ακόμη και στην τουρκόφιλη τότε Γαλλία έγιναν δοξολογίες. «Η νίκη έγινε αφορμή να διαλυθεί η πλανερή ιδέα που είχε ο χριστιανικός κόσμος, για το αήττητο των Οθωμανών στη θάλασσα» όπως γράφει ο Θερβάντες. Ωστόσο, παρά τη σημασία της, η ναυμαχία της Ναυπάκτου δεν αξιοποιήθηκε από τους νικητές. Ήταν μια νίκη χωρίς «επαύριο», παρά το γεγονός ότι η κληρονομιά της επέζησε για αρκετά χρόνια και, για μισό αιώνα περίπου, εξακολούθησε να υπάρχει διάχυτη στην Ευρώπη μια αντιτουρκική διάθεση. Ένα χρόνο μετά την καταστροφή του οθωμανικού στόλου, ο σουλτάνος ήταν σε θέση να αναπληρώσει τα κενά και τις απώλειες, σε άνδρες και σκάφη. Στα τέλη της άνοιξης του 1572, ο οθωμανικός στόλος, αποτελούμενος από 300, περίπου, πλοία, εμφανίστηκε και πάλι απειλητικός στο Αιγαίο, χωρίς ωστόσο να έχει την παλαιά του επιθετικότητα. Η υποτονία αυτή οφειλόταν, αναμφισβήτητα, στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου.

Σήμερα, 450 χρόνια μετά τη Ναυμαχία της Ναυπάκτου, η σημασία της είναι επίκαιρη, όσο ποτέ, λόγω του ότι η Τουρκία οραματίζεται και επιδιώκει την ανασύσταση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι διακηρύξεις της  περί «γαλάζιας πατρίδας» στο Αιγαίο, και η πολιτική της στην Κύπρο, τη Συρία, το Ιράκ, τη Λιβύη και αλλού το αποδεικνύουν. Συμπεριφέρεται ως περιφερειακή δύναμη, χωρίς να υπολογίζει το κόστος και τα μέσα που χρησιμοποιεί. Επενδύει στην πολεμική της βιομηχανία και σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς, διεξάγει επεκτατικούς πολέμους, παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας, χρησιμοποιεί το μεταναστευτικό και το μουσουλμανικό στοιχείο, για το οποίο προσπαθεί να παρουσιαστεί προστάτης, επιδιώκοντας να εκβιάσει την Ευρώπη, στην οποία απευθύνεται με αλαζονεία και υπεροψία, όπως και το 16ο αιώνα και γενικά αποτελεί τον ταραξία της περιοχής.

Το 1571 η Οθωμανική αυτοκρατορία ήταν απειλή, για τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών δυνάμεων, γι’ αυτό έπρεπε να αναχαιτιστεί η επιθετικότητα της. Σήμερα αρκετές ευρωπαϊκές δυνάμεις κλείνουν τα μάτια τους στην επεκτατικότητα της Τουρκίας και την αντιμετωπίζουν ως πολύφερνη νύφη, λόγω της τεράστιας αγοράς της και της γεωστρατηγικής της θέσης. Η αντίληψη, που επικρατεί στις ευρωπαϊκές αυτές χώρες ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μόνο καθαρά οικονομικό χαρακτήρα, έρχεται σε αντίθεση με τους εμπνευστές – δημιουργούς της και ταυτόχρονα υπονομεύει το μέλλον της. Όσο νωρίτερα η Ενωμένη Ευρώπη αντιληφθεί,  και αποτρέψει τα νεοοθωμανικά σχέδια της Τουρκίας, η οποία προσπαθεί να μετατρέψει την Ευρώπη σε πεδίο πολιτισμικής σύγκρουσης, χρησιμοποιώντας ως όπλο το μουσουλμανικό στοιχείο, δικαιώνοντας έτσι τη θεωρία του Αμερικανού πολιτικού αναλυτή Χάντιγκτον, τόσο πιο εύκολα θα προστατεύσει τα συμφέροντα της και γενικά τις ευρωπαϊκές αξίες. Σε διαφορετική περίπτωση, ό,τι δεν κατάφεραν οι Οθωμανοί το  16ο αιώνα (1571 Ναυμαχία Ναυπάκτου) και το 17ο (1683 πολιορκία Βιέννης) θα το πετύχει η νεοοθωμανική Τουρκία τον 21ο αιώνα.

Χαρ. Χαραλαμπόπουλος: Ναύπακτος- Καθημερινά και μεγάλα

Του Χαράλαμπου Δ. Χαραλαμπόπουλου

 

Είναι γεγονός ότι η Ναύπακτος στα 192 χρόνια ελεύθερης ζωής της έχει κάνει μεγάλα άλματα και έγινε μια σύγχρονη πόλη.

Βέβαια, δεν αποφεύχθηκαν  και μεγάλα λάθη όπως η μερική καταστροφή του ανατολικού βραχίονα του κάστρου, που είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα της πόλης , και η αλλοίωση του παραδοσιακού της χαρακτήρα με τα πολυώροφα κτίρια. Μεγάλη απώλεια για την πόλη ήταν η μετακίνηση του τμήματος του ΤΕΙ (που έγινε Πανεπιστήμιο) στην Πάτρα.  Με την γνώση του ανθρώπου, που ως πρόεδρος της Εταιρείας Ναυπακτιακών Μελετών πρωτοστάτησε στον 5ετή αγώνα για την ίδρυσή του, δεν μπορώ παρά να εκφράσω την θλίψη μου για την μετακίνηση του Τμήματος, η οποία δεν ήταν αναπόφευκτη. Είναι αναμφισβήτητο ότι υπάρχουν διαχρονικές ευθύνες.

Παρά τα  σημαντικά έργα που έγιναν όλα αυτά τα χρόνια απομένουν και μερικά άλλα, που αν γίνουν θα αλλάξουν την μορφή της πόλης.

Το σημαντικότερο είναι η δημιουργία σήραγγας στο κάστρο για τη δημιουργία μιας τρίτης οδικής αρτηρίας, η οποία  θα λύσει και το μεγάλο πρόβλημα της πόλης, που είναι το κυκλοφοριακό.

Επίσης δεν λογίζεται πανάρχαια πόλη που να μην  έχει Μουσείο.  Επιτακτική ανάγκη είναι  να δημιουργηθεί «Μουσείο  ιστορίας της πόλης»  που θα στεγάζει εκθέματα από την αρχαία μέχρι τη σύγχρονη εποχή.  Ο επισκέπτης πέραν των παραλιών  και των καθαρών θαλασσών έχει πνευματικά και πολιτιστικά ενδιαφέροντα. Δεν αρκεί  μόνο να βλέπει το κάστρο. Εδώ υπάρχει έλλειψη .  Το ερώτημα «τι θα δούμε στη Ναύπακτο»  δεν έχει απάντηση.

Άλλα σημαντικά έργα είναι η δημιουργία τουριστικού λιμανιού (μαρίνας)  η ένωση του Γριμπόβου με την Ψανή και μερικά άλλα που ο χώρος δεν μου επιτρέπει να απαριθμήσω.

Θα αναφερθώ όμως και σε κάποια μικρά, που μερικοί μπορεί να τα θεωρούν ανάξια λόγου, εν τούτοις όμως  έχουν τη σημασία τους γιατί αγγίζουν την καθημερινότητά μας και η μη αντιμετώπισή τους δείχνει έλλειψη οργάνωσης και νοικοκυροσύνης.

Οι πινακίδες στις κεντρικές οδούς της Ναυπάκτου έχουν εδώ και χρόνια πρόβλημα και κανένας δεν σκέφθηκε να το διορθώσει.

Αναφέρω μερικά παραδείγματα:

  1. «Οδός Ν. Μπότσαρη» . Βέβαια, ο ονοματοδότης εννοούσε τον Νότη Μπότσαρη, αλλά τούτο δεν φαίνεται, ο νους πηγαίνει σε κάποιον άγνωστο Νίκο.
  2. « Οδός Ιλ. Τζαβέλα» . Ιλ(ος)  Τζαβέλας δεν υπάρχει και υπονοείται ο Ίλαρχος Κώστας Τζαβέλας.
  3. «Οδός Αθ. Νόβα» . Αθανάσιος Νόβας  όλοι γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει και η οδός αναφέρεται  στον Γ. Αθανασιάδη – Νόβα , αλλά πρέπει να έχεις μεγάλη φαντασία για να το καταλάβεις.

Ίσως να υπάρχουν και άλλα παραδείγματα. Καλό είναι για να αποφεύγονται τέτοια λάθη να δημιουργηθεί μια διαρκής επιτροπή από γνώστες του θέματος να ασχολείται με την ονοματοδοσία των οδών και των πλατειών, η οποία θα προτείνει και ονόματα που παρά την αξία και σημασία τους έχουν παραλειφθεί.

Πινακίδες των οδών  χωρίς αριθμούς των κτιρίων  ουδέν προσφέρουν.  Επιτακτική ανάγκη είναι η τοποθέτηση αριθμών, όπου δεν υπάρχουν, για την διευκόλυνση όσων αναζητούν μία διεύθυνση.

Αυτά για τη ώρα  !