Ένα flash στην Τέχνη

Επιμέλεια: Βασίλης Βούκλιζας 

Μαίρη Κάσατ, Εκδρομή με την βάρκα, 1893, Εθνική Πινακοθήκη – Ουάσιγκτον, ΗΠΑ

 

Αντ. Βενέτης: Το παράπονο του Διάκου

Με αφορμή τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, θα ήθελα να αναφερθώ σε δύο περιστατικά που έχουν σχέση με τον μαρτυρικό θάνατο του Αθ. Διάκου.

Έτσι κατά την “είδηση” της αθηναϊκής εφημερίδος ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ της 3.1.1888:

«Τηλεγραφούσιν εξ Αμφίσσης. Συγκινητική σύμπτωσις εντός του Χανίου της Γραβιάς σήμερον ανεκαλύφθη ο τάφος του αιμοχαρούς Χαλήλ Βέη με ελληνικήν επιγραφήν: “ήρως Χαλήλ Βέης, 21 Μαΐου 1821”. Ο Βέης ούτος ήτο ο σουβλήσας ιδίαις χερσίν τον Αθανάσιον Διάκον […]»

Κατά την “είδηση” της ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ της 15.4.1889: «Απεβίωσεν εν Λαμία εις ηλικίαν 94 ετών ο λεπτουργός Φίλιος Αλεξίου, ον κατά το 1821 οι εν Λαμία κρατούντες Οθωμανοί βία και ραβδισμοίς ηγγάρευσαν να λεπτύνη και παρασκευάση τον πάλον, δι’ ου ο ήρως Αθανάσιος Διάκος ανεσκωλοπίσθη. Ο δυστυχής γέρων επί ήμισυ και πλέον έκτοτε αιώνα ζήσας, ουκ επαύετο ευχόμενος τω πανοικτίρμονι Θεώ ίνα συγχωρήσει το ακούσιον εκείνο αμάρτημα».

Αλλά δεν είναι επίσης πολύ γνωστό ένα θαυμάσιο λυρικό και σύντομο ποίημα του αυτόχειρα ποιητή Κώστα Καρυωτάκη, ο οποίος περιγράφει την έξαρση της εκθαμβωτικής άνοιξης της Ρούμελης, στο περιβάλλον της οποίας υπέστη το τρομερό μαρτύριο, που οδήγησε στο θάνατο τον Αθ. Διάκο.

Η προσέγγιση του ποιητή δεν έχει ηρωικό τόνο, αλλά παρά την έντονα απαισιόδοξη τάση που χαρακτήριζε τον Κ. Καρυωτάκη, έχει μια κατάφαση της ζωής.

 

ΔΙΑΚΟΣ

Μέρα του Απρίλη.

Πράσινο λάμπος,

γελούσε ο κάμπος

με το τριφύλλι.

 

Ως την εφίλει

το πρωινό θάμπος,

η φύση σάμπως

γλυκά να ομίλει.

 

Εκελαδούσαν

πουλιά, πετώντας

όλο πιο πάνω.

 

Τ’ άνθη ευωδούσαν.

Κι είπε απορώντας:

 

«Πώς να πεθάνω;»

 

Αντώνης Ν. Βενέτης,

Μοναστηράκι Δωρίδος

Γ. Βαρεμένος: Στο σπίτι του Πάμπλο Νερούδα

του Γιώργου Βαρεμένου*

 

Η Χιλή είναι μία ασυνήθιστα μακρόστενη χώρα, με ακτογραμμή μεγαλύτερη της Ελλάδας, λες και θέλει να τεντώσει το πόδι της και να το ακουμπήσει στον Νότιο Πόλο. Στην λογοτεχνία και την ποίηση είναι μία σημαντική δύναμη, διαθέτοντας -όπως και η Ελλάδα- δύο Νόμπελ.

Ήταν καλοκαίρι και ο κάμπος του Αγρινίου είχε -ως συνήθως- πάρει από την ζέστη κάτι από μια άλλη Γή του Πυρός, που σε συνδυασμό με την υγρασία συνθέτει ένα απόκοσμο τοπίο, σαν αυτό που θα περιέγραφε κάποτε ο Τρούμαν Καπότε, προσεγγίζοντας το αγροτικό σκηνικό του Κάνσας. Στο άκρο του άλλου ημισφαιρίου, στην Χιλή, ο χειμώνας έφερε ασυνήθιστες πλημμύρες κι ένας χείμαρρος, που μετατράπηκε σε ορμητικό ποτάμι, παρέσυρε δύο αστυνομικούς στον θάνατο, όπως έδειχναν τα πλάνα στους τηλεοπτικούς δέκτες. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ολόκληρο τον πλανήτη, από τον έναν Πόλο ως τον άλλον.

Εν μέσω του ξεσπάσματος της οργής του θεού, εγώ προσπαθούσα οδηγώντας να φθάσω στο Βαλπαραΐσο, το αγαπημένο Βάλπο του Πάμπλο Νερούδα. Με την συνδρομή της τύχης που συνοδεύει όσους νοιώθουν ότι τολμούν, έφθασα στο λιμάνι του Ειρηνικού Ωκεανού. Η μανιασμένη νεροποντή είχε μετατραπεί σε μίαν επίμονη ρυθμική βροχή, που έκανε τους λιθόστρωτους δρόμου να γυαλίζουν κατρακυλώντας από ψηλά προς την θάλασσα. Συνειδητοποιούσες πού βρίσκεσαι όταν, στο κιόσκι μπροστά στο λιμάνι, διάβαζες την πινακίδα: “Tickets to China”. Αν συνέχιζες προς εκείνη την κατεύθυνση με προορισμό την επιστροφή στην πατρίδα, θα είχες κάνει τον γύρο της Γης.

Το Βάλπο με τα πολύχρωμα σπίτια, μέσα στην βροχή έμοιαζε με θεατρικό σκηνικό για την Ομάδα που είχε συστήσει κάποτε ο αγαπημένος Λουίς Σεπούλδεβα, ο οποίος αφού επέζησε από τις φυλακές και τα κυνηγητά του Πινοσέτ, πέθανε τον Απρίλη του 2020 από κορωνοϊό στο Οβιέδο.

Δεν υπάρχει πιο απρόβλεπτο θεατρικό έργο από αυτό που στήνει η ζωή ή ο θάνατος ως συνεχιστής της.

Το σκηνικό του Βαλπαραΐσο ορίζεται από τα λιθόστρωτα που ανηφορίζουν ως εκεί που θα πάρεις το τελεφερίκ για να φθάσεις στην κορυφή του λόφου, όπου ο ποιητής είχε στήσει ένα από τα τρία σπίτια του. Το δεύτερο ήταν στο Σαντιάγκο και το τρίτο κάμποσα χιλιόμετρα από το Βαλπαραΐσο, στις άγριες ακτές της Ίσλα Νέγκρα, όπου μεταφέρθηκε η σορός του μετά τον μυστηριώδη θάνατό του, λίγο αφότου επέδραμαν οι Βάρβαροι του Πινοσέτ.

Πάνω από τον λόφο στο Βάλπο, ο Νερούδα αγνάντευε την απεραντοσύνη του ωκεανού, ανάμεσα σε ενθύμια από ταξίδια, που αγαπούσε πολύ, μα πάνω απ’ όλα αγαπούσε τους ανθρώπους, απ’ τους οποίους πίστευε ότι εκκινούσε η ουσία της ποίησης.

Από τον νεανικό ρομαντισμό άγγιξε το όνειρο της απελευθέρωσης και δεν απομακρύνθηκε ποτέ από τον ρεαλισμό του ονείρου. Η κηδεία του ήταν ένα σάλπισμα αντίστασης και πολλοί απ’ όσους συγκεντρώθηκαν στο νεκροταφείο πλήρωσαν με βασανιστήρια και την ίδια τους της ζωή την συμμετοχή τους.

Σε σκοτεινές εποχές οι ποιητές αναδύονται στο φως σαν προφήτες, αρκεί να σκεφθείς τί έγινε στην κηδεία του Γιώργου Σεφέρη και ποιά προφητεία αντιπροσώπευε για την καταστροφή της Κύπρου η δήλωσή του για την δικτατορία των συνταγματαρχών.

Ο Πάμπλο Νερούδα δεν μπορούσε να μείνει μακρυά απ’ την θάλασσα ούτε μετά τον θάνατό του. «Θάψτε με, έλεγε, μπροστά στην θάλασσα, στους βράχους και τα κύματα, που τα μάτια μου δεν θα ξαναδούν ποτέ.»

Τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, νοιώθω να βρίσκομαι ψηλά στο Βαλπαραΐσο, μπροστά στον αιώνιο ωκεανό, όπου έριξε άγκυρα για πάντα ο Πάμπλο Νερούδα. Βλέπω νοερά τον Λουίς Σεπούλδεβα μετά από μια συνάντηση με τους παληούς του φίλους στην προσωπική φρουρά του Σαλβαδόρ Αλλιέντε να πίνει ένα τελευταίο τσάι ματέ και πηδώντας σ’ ένα ατίθασο άτι να καλπάζει στις πάμπες της Γης του Πυρός, για να συναντήσει τον άδικο θάνατό του. Την ίδια στιγμή θυμάμαι κάτι που νόμιζα ότι ονειρεύτηκα, αλλά το είδα γραμμένο από τον Εδουάρδο Γκαλεάνο: «Ο άνθρωπος είναι θνητός μέχρι το πρώτο φιλί και το δεύτερο ποτήρι κρασί.» Άντε στην υγειά μας!

 

 

 

*  Ο  Γ. Βαρεμένος είναι βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας και αναπληρωτής τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ.

 

Β. Νασόπουλος: Το Διαδίκτυο στη ζωή μας

Ανέκαθεν είχα μία προσγειωμένη άποψη για τη χρήση του διαδικτύου ( internet), και ειδικά για τα ανεπιθύμητα αποτελέσματα στην ιδιωτική μας ζωής,  και  την προσωπική καθημερινότητα μας.

Βέβαια ήμουνα και είμαι πεπεισμένος ότι η χρήση του αναγκαστικά θα οδηγήσει τη ζωή μας σε μία ψηφιοποιημένη πρακτική. Μία  ψηφιοποίηση όμως που θα κάνει τη ζωή μας πιο εύκολη αλλά μέχρις εκεί που χρειάζεται.

Δυστυχώς όμως αυτή η ηλεκτρονική Κίρκη προσπαθεί και το πετυχαίνει, με το μαγικό της ραβδί να τα μεταμορφώνει όλα.  Και αυτό γιατί στα κακά της στοιχεία καταφέρνει να εμφανίζει ένα ιδιότυπο όνειρο μιας ρεαλιστικής προσαρμογής,  αφού από ότι διαφαίνεται αντιστάσεις έστω  και για τις κακές εφαρμογές δεν διαφαίνονται.

Έτσι πέραν της χρήσης του διαδικτύου για κυβερνητικούς και επαγγελματικούς σκοπούς,  στους άλλους χρήστες εμφανίζει την μαγική του οθόνη.

Εκεί υπάρχει ένας εξωπραγματικός κόσμος που καλλιεργεί τη μεγάλη παραίσθηση η οποία σκοπεύει να εξοστρακίσει την ανθρώπινη ευαισθησία.

Πάνε πολλά χρόνια από τότε που το άροτρο του Ησίοδου όργωνε την καθαρή γη,  και από τότε που η Πηνελόπη με τον ομηρικό αργαλειό, ύφαινε τον ιστό της.

Σήμερα όπως προείπα η ηλεκτρονική Κίρκη έχει μεταμορφώσει τα πάντα.

Αυτός ο νέος μαγικός κόσμος που δημιουργείται έχει ολέθρια αντίδραση ειδικά στην εύπλαστη ψυχή του παιδιού.

Κάθε επικοινωνία διαδικτυακή έχει τον χαρακτήρα του συμφέροντος.  Έτσι το παιδί ανύποπτο μπαίνει σε ένα κόσμο νοσηρό αρκετά ανεύθυνο και προκλητικό.

Κυριαρχεί μία ευχάριστη παραπληροφόρηση,  η οποία πολλές φορές είναι προκλητική και το χειρότερο γίνεται και πειστική.

Έτσι δεν μπορώ να μην θυμηθώ τι έχει πει ο Μαρξ για το συμφέρον και την υποκρισία όσων το προωθούν.

Έχοντας βρεθεί σε μία εγκάρδια συντροφιά και πίνοντας εύθυμα ένα ποτήρι κρασί  είπε :

‘’ Πίσω ακόμα και από κάθε χαμόγελο κρύβεται ένα οικονομικό συμφέρον ‘’ .

Κάθε ‘’εφαρμογή’’ του διαδικτύου πληρώνεται.  Αυτό επιτυγχάνεται με την δημιουργία μιας έντεχνης υποκουλτούρας,  η οποία αποπροσανατολίζει και απορρυθμίζει το άτομο,  οδηγώντας το σε ένα κόσμο αυταπάτης και πρόσκαιρης ευφορίας.

Δημιουργείται έτσι μία ντοπαρισμένη ψυχαγωγία για προσέγγιση της ευτυχίας,  άσχετη με τις γνήσιες χαρές της ζωής και την ανεπιτήδευτη ευφροσύνη της ύπαρξης.

Ας δούμε με λίγα λόγια τι είναι το διαδίκτυο.  Διαδίκτυο είναι το σύνολο των υπολογιστών που συνδέονται μεταξύ τους σε παγκόσμιο επίπεδο με χρήση μισθωμένων γραμμών τηλεφωνικών, ασύρματων και δορυφορικών συνδέσεων.

Στην βασική ερώτηση ‘’  και πώς συνδέονται οι υπολογιστές μεταξύ τους ‘’ ;

Μπορούμε να απαντήσουμε ότι υπάρχουν κάποιοι υπολογιστές που αναλαμβάνουν το έργο σε εικοσιτετράωρη και συνεχή βάση. Βρίσκονται δηλαδή συνεχώς σε λειτουργία και διαχειρίζονται την προβολή των πληροφοριών συγκεκριμένων διαδικτυακών τόπων.

Δημιουργείται λοιπόν ένας παγκόσμιος ιστός δια του οποίου οι συμβεβλημένοι χρήστες μπορούν μέσω υπολογιστών να επικοινωνούν μεταξύ τους.

Τι κινδύνους δημιουργεί λοιπόν η απευθείας αυτή η παγκόσμια επικοινωνία;  Υπονόμευση του ανθρώπου με την καταστροφή της λεγόμενης ιδιωτικής του ζωής. Και αυτό γιατί; Γιατί ένας μεγάλος όγκος πληροφοριών φτάνει σε επιτήδειους ανθρώπους οι οποίοι αποτελούν κίνδυνο για την κοινωνία και την ανθρωπότητα.  Έτσι ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης μας κ.  Ιερόθεος,  σε παλαιότερο άρθρο του επισημαίνει : ‘’  Ο άνθρωπος με τις νέες τεχνολογικές ανακαλύψεις του γίνεται θύτης και θύμα. Ένα εξαρτηματικό ον, ένας μόνιμος κατάσκοπος της ζωής των άλλων.  Με αυτό τον τρόπο τίθεται θέμα προστασίας της προσωπικής μας ζωής ‘’.  Και πιο κάτω συνεχίζοντας πολύ εύστοχα επισημαίνει και πάλι : ‘’  Ο νους του ανθρώπου κυριεύεται από παραστάσεις και φαντασίες.  Έτσι ο ίδιος είναι εγκλωβισμένος στο είδωλο του εαυτού του,  στην φιλαυτία.

Προσοχή λοιπόν από όλους σε κάθε περιήγηση και χρήση των γραμμών του ιστού. Η μεταφορά μας στον κυβερνοχώρο πρέπει να δείχνει γνώση και αξιοπρέπεια. Γιατί κυβερνοχώρος,  είναι αυτός ο φανταστικός χώρος που μεσολαβεί μεταξύ των υπολογιστών που είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο ( internet ).

Σε αυτόν τον παγκόσμιο ιστό βρίσκονται τα πάντα.  Είναι αυτός ο όρος www (world wide web)  που χρησιμοποιούμε  για να περιγράφουμε την δομή του Internet.

Όσο αξιολογούμε σωστά τις σελίδες των κόμβων που επισκεπτόμαστε,  και όσο χρησιμοποιούμε ακόμη πιο σωστά τις δικές μας σελίδες, τόσο οι δυνατότητες των επιτήδειων θα μειώνονται.

Έτσι παράλληλα με αυτήν την μείωση θα μειώνονται οι κίνδυνοι για την κοινωνία και την ανθρωπότητα.

Νασόπουλος Βασίλης

Βελβίνα Ναυπάκτου

 

 

Ειδήσεις… από το παρελθόν

Το ξεφύλλισμα εφημερίδων του 19ου αιώνα στη φιλόξενη Παπαχαραλάμπειο βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου, συνεχίζεται. Έτσι αλιεύσαμε και ειδήσεις, οι οποίες αφορούν τον Αιγυπτιώτη ελληνισμό και την Μανσούρα.

Οι «ειδήσεις», που παραθέτουμε, αναδεικνύουν, σε ύψιστο βαθμό, τις διαχρονικές αρετές του Έλληνα: εμπορικό δαιμόνιο και επιχειρηματικό πνεύμα, οδυσσεϊκή αντίληψη της ζωής, εργασιακό ήθος, αλλά και λιτότητα, αποφυγή επίδειξης και απεριόριστη αλληλεγγύη προς την πατρίδα.

Οι Έλληνες της διασποράς και ιδίως ο ελληνισμός της Αιγύπτου συνδράμουν συνεχώς, αδιαλείπτως και γενναίως τους αδελφούς της Ελληνικής Επικράτειας και το μικρό Ελληνικό Βασίλειο.

Αλλά ας παραθέσουμε επί λέξει, τις «ειδήσεις της «Νέας Εφημερίδας».

Οι ειδήσεις

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 3.1.1886 – εις το πατριωτικόν δάνειον ενεγράφησαν εν Τάλχα και Μανσούρα της Αιγύπτου διά 4.500 μετοχάς. Εύγε· αν όλαι αι πόλεις, όπου τόσοι Έλληνες, μιμηθώσιν αυτάς, το δάνειον όλον εκαλύφθη.

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 5.1.1886 – Εν Αλεξανδρεία, 31 Δεκεμβρίου 1885. Σας αναγγέλω μετά χαράς, ότι το πατριωτικόν δάνειον έτυχεν πολλής υποστηρίξεως εν Αιγύπτω. Εν γένει εις όλα τα χωρία εγγράφονται οι Έλληνες μετά μεγάλης προθυμίας. Ενταύθα δε χθες και σήμερον περιήχετο η υπό των κ.κ. Μ. Ζερβουδάκη, Αβέρωφ, Γεωργ. Γουσίου. Ιω. Κωνσταντινίδου και Β. Οικονομίδου, προς συλλογήν εγγράφων. Πάντες μετ’ ενθουσιασμού εγγράφονται άμα κληθώσι υπέρ πατρίδος. Είναι θέαμα συγκινητικόν. Ζη ο Ελληνισμός. […]

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 26.1.1886 – Οι εν Καΐρω ομογενείς ενεργούσιν εράνους υπέρ των εκ της τελευταίας πλημμύρας παθόντων κατοίκων της Ηλείας. Το μέχρι τούδε συναχθέν ποσόν ανέρχεται εις 1.185 φράγκα.

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 19.2.1886 – Απενεμήθη ο αργυρούς Σταυρός του Σωτήρος εις τους κ.κ. Αριστοτέλην Παπαγιαννόπουλον, ιατρόν εν Μανσούρα «ένεκα της αφιλοκερδούς και προθύμου συνδρομής, ην παρέσχεν εις τους πάσχοντας εκ χολέρας εν Αιγύπτω. […]

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 28.1.1886 – Εις 45.000 φράγκων ανήλθον αι εισφοραί των εν Πόρτ Σάιτ Ελλήνων πολιτών δι αγοράς ομολογιών του πατριωτικού δανείου.

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 28.1.1886 – Και εις τα ενδότερα της Αφρικής εν μέσω τόσων κινδύνων εμπορευόμενοι Έλληνες έπραξαν το προς την πατρίδα καθήκον των. Καθά τηλεγράφει ο εκεί μεταβάς χάριν υποθέσεων της εταιρείας Κρόκ ης τυγχάνει διευθυντής ο κ. Άλεξ Ρόστοβιτς, προς τον εν Αλεξανδρεία πρόεδρον του Επικουρικού Συλλόγου, κατά χιλιάδας αριθμούνται αι εν εκάστη πόλει αγορασθείσαι μετοχαί ων την αξίαν φέρει μεθ’ εαυτού, κατερχόμενος εις Κάϊρον ο κ. Ρόστοβιτς.

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 3.3.1886 – Τη ενεργεία του εν Μανσούρα Ιατρού κ. Α. Παπαγιαννοπούλου συμπραττόντων και των αξιοτίμων κ.κ. Δημητριάδου, Βλαστού, Πατρινού, Κωτέα και Κάπαρη, εδόθη την παρελθούσαν εβδομάδα εν τη αιθούση του εκεί ομογενούς Κ. Α. Σουσά εσπερίς προς όφελος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Το εισπραχθέν ποσόν ανέρχεται εις 2.500 φράγκα.

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 28.6.1886 – Και εν Σιμπίν ελ Κόμ της Αιγύπτου ετελέσθη μνημόσυνον υπέρ αναπαύσεως των κατά τα μεθόρια πεσόντων αξιωματικών, υπαξιω- ματικών και στρατιωτών. Στέφανοι υπό των κυριών κατετέθησαν. Λόγον εξεφώνησεν ο Ιατρός κ. Ι. Τσάμης και ο νέος κ. Ι. Σεραφείμ. Εγένετο κατάλογος συνεισφορών υπέρ των απόρων οικογενειών των πεσόντων.

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 28.6.1886 – Αναχωρεί σήμερον εις την θέσιν του άρτι διορισθείς εν Μανσούρα προξενικός πράκτωρ κ. Αλεξ. Κόκκος, νέος όστις πιστεύομεν ευφυώς και μετά ζήλου θα προβή εις τας υπηρεσίας κατορθώνων ν’ ανταποκριθή εις την αποστολήν του.

ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 1.7.1886 – Αι εισφοραί των εν Αλεξανδρεία Ελλήνων υπέρ των οικογενειών των κατά τα σύνορα πεσόντων ανήλθον μέχρι τούδε εις φράγκα 9.319.

 

Αντώνης Ν. Βενέτης,

Μοναστηράκι Δωρίδος

Ένα flash στην Τέχνη

Επιμέλεια: Βασίλης Βούκλιζας

Σαλβαδόρ Νταλί, Η εμμονή της μνήμης, 1931, Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Νέας Υόρκης

Π. Κατσούλης: Η «ανεστραμμένη τάξη» της Ν. Κεραμέως

Σ’ ένα «Κόσμο Ανάποδα»

 

Παρουσιάζοντας η Υπουργός Παιδείας το ψευδεπίγραφο νομοσχέδιο με τίτλο «Αναβάθμιση του Σχολείου και Ενδυνάμωση των Εκπαιδευτικών» – ψευδεπίγραφο διότι ως περιεχόμενο ουδόλως ενδυναμώνει τους εκπαιδευτικούς παρά μόνο επαναφέρει τη χρεωκοπημένη αξιολόγηση τους – ανέφερε στο Υπουργικό Συμβούλιο:

«Μεγαλύτερη ελευθερία και αυτονομία του σχολείου… ελεύθερη επιλογή βιβλίου από τους εκπαιδευτικούς, πολλαπλές πηγές για τους μαθητές για καλλιέργεια της κριτικής σκέψης… τέλος στην αποστήθιση, ελευθερία στους εκπαιδευτικούς στις μεθόδους αποτίμησης της επίδοσης μαθητών (όχι μόνο διαγωνίσματα αλλά και εργασίες) και εφαρμογή της μεθόδου «ανεστραμμένης τάξης…».

Η «ανεστραμμένη τάξη» ως εκπαιδευτική μέθοδος ξεκίνησε πριν από περίπου 15 χρόνια στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με αυτή, η εντός της τάξης μαθησιακή διαδικασία μπορεί να υλοποιηθεί εξατομικευμένα στο σπίτι μέσω των νέων τεχνολογιών. Περιλαμβάνει τη διαμόρφωση/αποστολή εκπαιδευτικού υλικού/βίντεο στους μαθητές, ενώ υποτίθεται πως εντός της τάξης εστιάζει στη βιωματική μάθηση μέσω της επίλυσης δύσκολων προβλημάτων/ασκήσεων. Η διπλή διαδικασία σε σπίτι και σχολείο, ενοποιείται μέσω συγκεκριμένης ψηφιακής πλατφόρμας μάθησης. Το όλο εγχείρημα για να πραγματοποιηθεί επιτυχώς, προϋποθέτει τη διαδεδομένη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών τόσο στα σχολεία όσο και στα σπίτια.

Εύλογα αναρωτιέσαι:

Η Υπουργός και η κυβέρνηση δεν γνωρίζουν πως αυτές οι τεχνολογικές προϋποθέσεις δεν υφίστανται στη χώρα μας; Πως βρισκόμαστε στην προτελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη συνδεσιμότητα του διαδικτύου; Πως το 70% των μαθητών που φέτος συμμετείχαν στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση είχε ελλειμματικό τεχνολογικό εξοπλισμό; Πως μεγάλο μέρος των εκπαιδευτικών δεν κατέχει τις απαραίτητες ψηφιακές δεξιότητες και ουδέποτε επιμορφώθηκε ουσιαστικά σε αυτές;

Φυσικά και γνωρίζουν, καλύτερα απ’ όλους μας. Τότε γιατί αντί ουσιαστικών εκπαιδευτικών καινοτομιών εξαγγέλλουν ανεφάρμοστες βερμπαλιστικές κενοτομίες;

Για σκοπούς επικοινωνιακής χειραγώγησης. Η τωρινή κυβέρνηση ενσαρκώνει στον υπερθετικό βαθμό τη ρήση του Αμερικανού συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Phillip Dick, πως «το βασικό εργαλείο για τη διαστρέβλωση της πραγματικότητας είναι η διαστρέβλωση των λέξεων. Αν μπορείς να ελέγξεις την έννοια των λέξεων, μπορεί να ελέγξεις τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν τις λέξεις».

Αυτό ακριβώς πράττει, απευθυνόμενη κυρίως στις οικογένειες των μαθητών των μεσαίων στρωμάτων, αφού η μεν ελίτ διαθέτει τα τεχνολογικά εφόδια η δε «πλέμπα» οδηγείται στη φθηνή κατάρτιση αμέσως μετά το Γυμνάσιο. Η συμπιεσμένη οικονομικά πελατεία των μεσοστρωμάτων την ενδιαφέρει και σε αυτή προσφέρεται η προσδοκία της «ελευθερίας/αυτονομίας του σχολείου μέσω της ανεστραμμένης τάξης».

Προφητικά τα λόγια του Εδουάρδο Γκαλεάνο στο «Σχολείο του κόσμου απ’ την ανάποδη». «Η μεσαία τάξη ασφυκτιά από τα χρέη.. έχει παραλύσει από τον πανικό και μέσα στον πανικό μεγαλώνει τα παιδιά της. Μέσα στον πανικό να επιβιώσει, να μην καταρρεύσει, μη χάσει τη δουλειά, το αυτοκίνητο, το σπίτι, τα πράγματά της, μες στον πανικό μην τυχόν και δεν κατορθώσει να έχει ό,τι οφείλει να έχει για να υπάρχει…

Τα παιδιά της μεσαίας τάξης είναι ολοένα λιγότερο ελεύθερα. Παγιδευμένα στην μέγγενη του πανικού, καταδικάζονται κάθε μέρα και περισσότερο στην ταπείνωση και τον ισόβιο εγκλεισμό. Στην πόλη του μέλλοντος, που δεν απέχει πολύ από την πόλη του παρόντος, τα παιδιά της τηλεόρασης, υπό την επίβλεψη ηλεκτρονικών νταντάδων, θα ατενίζουν το δρόμο μέσα από κάποιο παράθυρο του τηλεσπιτιού τους: το δρόμο που τους έχει απαγορευτεί εξαιτίας της βίας, ή του φόβου της βίας, αυτό το δρόμο όπου εκτυλίσσεται το πάντοτε επικίνδυνο, και, ενίοτε, μαγευτικό θέαμα της ζωής».

Η επικοινωνιακή χειραγώγηση θα συνεχιστεί σ’ ένα δεύτερο πεδίο, αυτό της «προετοιμασίας» της αγοράς. Η τεχνολογική ανεπάρκεια της δημόσιας εκπαίδευσης θα χρησιμοποιηθεί για την επίσπευση σειράς αδιαφανών διαδικασιών, όπως αυτή που ζήσαμε με την πλατφόρμα της τηλεκπαίδευσης. Το «νέο σχολείο της ανεστραμμένης τάξης» δεν μπορεί να περιμένει θα μας πουν σύντομα, αφού η πανδημία συνεχίζεται και τα δις του Ταμείου Ανάκαμψης για τη ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης ήρθαν. Άρα με fast – track διαδικασίες να μοιραστεί το χρήμα στους ημέτερους της αγοράς.

Τέλος όσον αφορά τη μαθησιακή διαδικασία, το άμεσο μέλλον θα έχει πολύ τηλεκπαίδευση. Μόνο τυχαίο δεν ήταν, ότι στο πρόγραμμα σεμιναρίων του περασμένου Μαΐου για την «Ταχύρρυθμη Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών στην Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση», οι εκπαιδευτές έδωσαν βάρος στην ασύγχρονη πλατφόρμα (e-me και ειδικά την eClass), ενώ εκείνη που χρησιμοποιήσαμε στη διάρκεια της καραντίνας ήταν η σύγχρονη (webex). Η «ανεστραμμένη τάξη» προετοιμαζόταν…

Οι συνέπειες της πανδημίας μονιμοποιούνται, αφού είναι χρήσιμες στην εμπέδωση της νεοφιλελεύθερης αντίληψης στην εκπαίδευση. Εντατικοποιούν την δίχως ωράρια εργασία των εκπαιδευτικών – κάτι που φέτος βιώσαμε στη διάρκεια της καραντίνας – ελαστικοποιούν τις εργασιακές σχέσεις (50000 αναπληρωτές), αλλάζουν τη μορφωτική διάσταση και τον παιδαγωγικό ρόλο του σχολείου. Η φιλοσοφία της «ατομικής ευθύνης» προετοίμασε:

  • Τα πολυπληθή σώματα των εκμαυλισμένων πραιτοριανών αξιολογητών, που αποτελούν την απάντηση του ΥΠΕΠΘ στις απανωτές του ήττες.
  • Τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων στην εκπαίδευση.
  • Την εξατομικευμένη μάθηση, η οποία συνοδεύεται από την αντικατάσταση της γνώσης από την οπτικοποιήση της πληροφορίας.

Οι ψηφιακές πλατφόρμες μπορεί να έχουν άλλη χρήση στη δημόσια εκπαίδευση. Για την πανελλαδική, περιφερειακή και τοπική διασύνδεση μαθητών και εκπαιδευτικών, μέσω των οποίων θα συζητηθούν, θα οργανωθούν και θα προβληθούν στις κοινωνίες, οι καινοτόμες δράσεις των σχολείων στον πολιτισμό, την τοπική ιστορία, το περιβάλλον και στις σύνθετες και πρωτοπόρες εργαστηριακές κατασκευές. Μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν εργαλεία κοινωνικοποίησης/  αλληλεπίδρασης και όχι εξατομίκευσης για μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Σ’ ένα άλλο όμως ενισχυμένο δημόσιο σχολείο, το οποίο θα προκύψει μόνο αν ανατρέψουμε την «τάξη» της Ν. Κεραμέως και της κυβέρνησης!

 

Κατσούλης Παναγιώτης

Εκπαιδευτικός – Καθηγητής Πληροφορικής

Πρώην Δήμαρχος Μεσολογγίου

 

 

Π. Παπαδόπουλος: Η φύση απεχθάνεται το κενό…

…αλλά στα Νοσοκομεία της Αιτωλ/νίας δημιουργήσατε τεράστια τρύπα!

Σήμερα, 14/7/2021, μετά το διορισμό αναπληρώτριας διοικήτριας στη Ν.Μ. Μεσολογγίου «ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ» του Γ.Ν. Αιτωλ/νίας, και την αποπομπή – εξαναγκασμό σε παραίτηση του Διοικητή του Γ.Ν. Αιτωλ/νίας – Ν.Μ. Αγρινίου, η κατάσταση και στα δύο Νοσοκομεία, κάθε άλλο παρά ενθαρρυντική είναι. Τη στιγμή κατά την οποία:

  • Η πανδημία είναι παρούσα, με το 4ο κύμα πιο επιθετικό και στα δύο εμβολιαστικά κέντρα υπάρχει πλέον καθίζηση και προβλήματα λειτουργίας.
  • Δεν υπάρχει Δ.Σ. στο Γ.Ν. Αιτωλ/νίας, που είναι ενιαίο και εννεαμελές και για τα δύο Νοσοκομεία.
  • Δεν έχει γίνει τουλάχιστον ανασυγκρότηση του Δ.Σ. με την είσοδο της αναπληρώτριας διοικήτριας Μεσολογγίου σε αυτό.
  • Δεν μπορούν να προχωρήσουν δεκάδες διαγωνισμοί, προκηρύξεις, προμήθειες, διαδικασίες ΑΣΕΠ για ατομικές συμβάσεις (Μεσολόγγι), εγκρίσεις δαπανών για πρόσθετες εφημερίες ιατρών κ.ά.
  • Δεν έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες κρίσεις και τοποθετήσεις μονίμων ιατρών, κυρίως στο Αγρίνιο.

Ο Νομός Αιτωλ/νίας, οι πολίτες και οι εκπρόσωποί του “πληρώνουν” χωρίς την παραμικρή διαμαρτυρία τα παρακάτω γραμμάτια:

  1. Το ακέφαλο διοίκησης στο Νοσοκομείο Αγρινίου και την μάχη “χαρακωμάτων” ποιος εκλεκτός θα είναι ο διάδοχος, έστω προσωρινά ή μετά την διαδικασία προκήρυξης, η οποία θα είναι και χρονοβόρα.
  2. Τον απόλυτο ευτελισμό ή διαγκωνισμό για οικειοποίηση απόψεων, θέσεων, τοποθετήσεων ή δράσεων που έχουν προ πολλού δρομολογηθεί. Από φωτογραφίες καλά πάμε, από έργα;
  3. Την απαράδεκτη ανοχή ή αδιαφορία εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης και στις δύο πόλεις, για ό,τι συμβαίνει στην πόρτα τους.
  4. Την αναγωγή της παρανομίας στην λήψη και επικύρωση αποφάσεων, μετά από γνωμοδοτήσεις του Νομικού Συμβούλου της 6ης ΥΠΕ, η οποία ναι μεν τις κάνει αποδεκτές, αλλά ως Πόντιος Πιλάτος, παραπέμπει στα Νοσοκομεία την αποδοχή ή μη!

Ουσιαστικά πλέον, χωρίς Δ.Σ. το Γ.Ν. Αιτωλ/νίας, είναι στη μέση μιας τρικυμίας, σε μια άνευ προηγουμένου κρίση και με μια τεράστια τρύπα σε ένα βαρέλι δίχως πάτο! Αυτό έχει ονοματεπώνυμο: Υπουργείο Υγείας, 6η ΥΠΕ, κυβερνητικοί βουλευτές.

Κλείνω με τα παρακάτω υστερόγραφα:

ΥΓ1. Προς όλους τους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους στο νομό μας: Έχετε αντιληφθεί ότι δεν υπάρχει Δ.Σ. στο Γ.Ν. Αιτωλ/νίας; Αν ναι, κυρίως οι κυβερνητικοί, τι κάνετε;

ΥΓ2. Προς Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Δήμαρχο Ι.Π. Μεσολογγίου: Έχετε αντιληφθεί ότι στο εννεαμελές Δ.Σ. του Γ.Ν. Αιτωλ/νίας, δεν υπάρχει καμία εκπροσώπηση, ναι ή όχι; Αν ναι, τι κάνετε; Αν όχι κάποιος πρέπει να σας ξυπνήσει απ’ τον συνειδητό ή ασυνείδητο λήθαργό σας!

ΥΓ3. Προς πολιτική ηγεσία του Υπουργείο Υγείας: Πότε θα λύσετε τον “γόρδιο δεσμό”; Θα περιμένουμε κανένα εξάμηνο ακόμη, όπως έγινε από τον Ιούλιο του 2019 έως τον Δεκέμβριο του 2019, για να ορίσετε Δ.Σ.;

ΥΓ4. Προς Διοίκηση 6ης ΥΠΕ: Έχετε αντιληφθεί ότι με έωλες και αστείες γνωμοδοτήσεις δεν διοικούνται νοσοκομεία; Είναι δυνατόν γνωμοδότηση να υποκαταστήσει νόμο;

ΥΓ5. Η αναπληρώτρια διοικήτρια του Νοσοκομείου Μεσολογγίου, καλόν είναι να επιδείξει την δέουσα προσοχή σε όσα της ετοιμάζουν και της “σερβίρουν” στο πιάτο προς υπογραφή…

Προσέξτε γιατί ο δρόμος της αυθαιρεσίας από τον δρόμο της νομιμότητας απέχει πάρα πολύ. Κάποιοι εκπρόσωποι του νόμου αφουγκράζονται την όλη κατάσταση… Κατανοητό νομίζω!

Τέλος επειδή η υγεία δεν είναι ούτε λάφυρο ούτε τρόπαιο κανενός, σοβαρευτείτε πριν η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη… αν δεν έχει γίνει…                         

     

Πάνος Παπαδόπουλος

Γ. Βαρεμένος: Στο μπλε σπίτι της Φρίντα Κάλο

του Γιώργου Βαρεμένου*

 

Ο προορισμός μου ήταν η επαρχία Τσιάπας και οι οργανωμένες από τον σουμπκομμαντάντε Μάρκος κοινότητες των αυτοχθόνων Ινδιάνων, με έναν σταθμό στην πόλη του Μεξικού. Σ’ αυτή την χαοτική μεγαλούπολη περπατούσα και νόμιζα ότι άκουγα τον ήχο των βημάτων μου, επηρεασμένος από τον άδικο χαμό του γιού του πρώην υπουργού κ. Γιαννίτση από έναν δεκαεπτάχρονο δολοφόνο, όχι μακρυά από το κέντρο της πόλης. Οι περισσότεροι επισκέπτες κατευθύνονταν στην περίφημη πλατεία με τον καθεδρικό ναό ή στον τόπο όπου μαζεύονται οι Μαριάτσι με τις κιθάρες και τα σομπρέρο τους. Εμένα τα βήματά μου με κατευθύνουν στο περίφημο μπλε σπίτι της Φρίντα Κάλο και τον απέριττου κάλλους κήπο του, όπου αισθάνεσαι ότι η ομορφιά της τέχνης μπορεί να συνυπάρχει με την πιο άγρια και βίαιη πλευρά της ζωής. Η Φρίντα είναι για την λατινική Αμερική, και όχι μόνο, ένα σύμβολο που ξεπερνάει κατά πολύ τα όρια της ζωγραφικής και της Τέχνης, για την οποία ο Πικάσο έλεγε ότι είναι ένα ψέμμα που οδηγεί στην αλήθεια. Σε όποιο μπαράκι, ακόμη και στην γειτονική, επίσης βίαιη από την εγκληματικότητα, Γουατεμάλα, έχει στον τοίχο φωτογραφίες της ή ρεπροντουξιόν των έργων της, εκεί καταλαβαίνεις ότι το μέρος έχει κάτι να σου πει. Μέσα στο μπλε σπίτι υπάρχει το λιτό κρεβάτι των μαρτυρίων της, από τους αφόρητους πόνους μετά από δεκάδες χειρουργικές επεμβάσεις που ακολούθησαν ένα ατύχημα, με την σκηνή του οποίου αρχίζει και η ταινία “Φρίντα”, με την Σάλμα Χάγεκ στον αντίστοιχο ρόλο.

Πάνω απ’ το κρεβάτι, κάποιες παραστάσεις της Φρίντα, που δείχνουν ότι η σχέση της με τον κομμουνισμό είχε πάρει μεταφυσικές διαστάσεις και ο Στάλιν ήταν μία θεότητα από την οποία προσδοκούσε να της βαλσαμώσει ακόμη και τις σωματικές της πληγές. Είναι γνωστή η σχέση και οι δύο γάμοι της Φρίντα με τον διάσημο, τότε, κομμουνιστή ζωγράφο και αθεράπευτα πολυγαμικό όν Ντιέγκο Ριβέρα, ο οποίος έμοιαζε να θέλει να αποτινάξει κάποιον ζυγό με την πολιτική αλλά και με την τέχνη και την σεξουαλική επανάσταση. Οι πολλές σχέσεις του μπροστά στα μάτια της Φρίντα, οδήγησαν την έτσι κι αλλοιώς ιδιαίτερη ψυχολογία της σε μαιάνδρους, που πότε την ωθούσαν στην μοναξιά και πότε στην επιθυμία να πληρώσει τον Ριβέρα με το ίδιο νόμισμα.

Μέσα στο σπίτι και ανάμεσα στα προσωπικά της αντικείμενα νοιώθεις την ατμόσφαιρα μέσα στην οποία η γυναίκα αυτή, ανεβαίνοντας έναν εξωτερικό και εσωτερικό Γολγοθά, οδηγήθηκε στην αυτοέκφραση και στην μετουσίωση της θύελλας των συναισθημάτων της σε έργα τέχνης, που άγγιξαν την κορυφογραμμή των αριστουργημάτων.

Η φήμη και η αύρα της στο διεθνές στερέωμα ξεπέρασαν κατά πολύ εκείνη  του Ντιέγκο Ριβέρα κι αυτό μοιάζει σαν μεταθανάτια εκδίκησή της προς εκείνον που έριξε, λόγω και φυσικής παρουσίας, την τεράστια σκιά του πάνω στην ύπαρξη της.

Πώς τά ‘φερε η ζωή από την φαντασίωση του Στάλιν να υποδεχθεί στο μπλε σπίτι και να συνάψει μία σύντομη ερωτική σχέση με τον εξόριστο Λέοντα Τρότσκι, άλλοτε ιδρυτή του Κόκκινου Στρατού!

Μετά την δολοφονία του Τρότσκι, με μία ορειβατική αξίνα, από τον αφοσιωμένο στον Στάλιν Ισπανό κομμουνιστή Ραμόν Μερκαντέρ, η Φρίντα και ο Ριβέρα τυλίχθηκαν με υποψίες, από τις οποίες ιστορικά απαλλάχθηκαν.

Βγαίνοντας στον σκιερό ήσυχο κήπο του μπλε σπιτιού, στοχάζεσαι ότι η Τέχνη είναι μία όαση στην ζωή, ικανή να λειάνει ακόμη και τις πιο κακοτράχαλες πλευρές της. Η Τέχνη δεν μπορεί να σώσει τον κόσμο, αλλά μπορεί να τον κάνει καλύτερο. Η Φρίντα είναι μία παληά φίλη που, όταν την συναντήσεις σ’ ένα γκράφιτι σε μία γωνία του Παλαιού Φαλήρου, δεν χρειάζεται να έχεις πάει στο μπλε σπίτι για να νοιώσεις ότι έχεις πιεί ένα ποτό μαζί της.

 

*  Ο  Γ. Βαρεμένος είναι βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας και αναπληρωτής τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ.

 

Π. Πιτσιάκκας: «Η ρωμιοσύνη εννά (θα) χαθεί, όντας ο κόσμος λείψει!»

Γράφει ο Πέτρος Πιτσιάκκας

Φιλόλογος – M.Ed-Διευθυντής 2ου ΓΕΛ Ναυπάκτου

 

«Ιδανικές  φωνές κι αγαπημένες

εκείνων που πέθαναν, ή εκείνων που είναι

για μας χαμένοι σαν τους πεθαμένους.

Κάποτε μες στα όνειρά μας ομιλούνε

κάποτε μες στην σκέψη τες ακούει το μυαλό.

Και με τον ήχο των για μια στιγμή επιστρέφουν».

(Κ. Π. Καβάφης, Φωνές).

200 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τον αγώνα της εθνικής παλιγγενεσίας. Απ’ αυτή την προσπάθεια δεν ήταν δυνατό να απουσιάζει η Κύπρος. Η Μεγαλόνησος, με πρωτοστάτη την Εκκλησία και επικεφαλής τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό, δίνει το παρόν στο προσκλητήριο του έθνους για την εθνική ανεξαρτησία, ενδυναμώνοντας την εθνική γέφυρα Ελλάδας Κύπρου. Η κυπριακή παρουσία στην Επανάσταση είναι ποικιλόμορφη αφού παρατηρείται στην παιδεία, στη διοίκηση και στα πεδία των μαχών. Μεγάλη όμως ήταν και η προσφορά αίματος, με αποκορύφωμα την  εκατόμβη της 9ης Ιουλίου 1821, στη Λευκωσία και το μαρτύριο του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Κύπρου Κυπριανού.

Ο Κυπριανός χειροτονήθηκε Αρχιεπίσκοπος, στις 30 Οκτωβρίου 1810 σε ηλικία 48 ετών. Η άνοδός του στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο σηματοδότησε μια νέα περίοδο στα εκκλησιαστικά και πολιτικά πράγματα της Κύπρου. Ως Αρχιεπίσκοπος, ο Κυπριανός, αγαπήθηκε ιδιαίτερα από το λαό. «Δια σε η Εκκλησία καυχάται, η Κύπρος κομπάζει, η Ελλάς τιμάται, το Γένος λαμπρύνεται», έγραφε στον Κυπριανό ο Κωνσταντίνος Οικονόμου, μια σημαντική προσωπικότητα της ελλαδικής Εκκλησίας του 19ου αιώνα. Και πράγματι, το έργο του ήταν ποικιλόμορφο αφού, εκτός από τα πνευματικά του καθήκοντα, έδωσε ιδιαίτερη σημασία και στα προβλήματα των Κυπρίων αγροτών. Μεγάλη βαρύτητα έδωσε στην παιδεία, χρηματοδοτώντας, το 1811, την ίδρυση της Ελληνικής Σχολής, μετέπειτα Παγκύπριο Γυμνάσιο, «ακολουθώντας το παράδειγμα των άλλων ελληνικών νησιών», όπως γράφει στο Ιδρυτικό Έγγραφο της, όπου συμπληρώνει προφητικά: «Θνήσκε υπέρ πίστεως και μάχου υπέρ πατρίδος … καθότι οι υπέρ πίστεως και πατρίδος αγωνιζόμενοι, και υπό Θεού στεφανούνται, και παρά τοις ανθρώποις εγκωμιάζονται». Επίσης ίδρυσε και την Ελληνική Σχολή Λεμεσού το 1819.

Στη Φιλική Εταιρεία, ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός μυήθηκε το 1818 ή το 1819, μυώντας, με τη σειρά του, κι άλλους Κύπριους πρόκριτους. Την αποστολή μύησης των ιεραρχών και των προκρίτων της Κύπρου στη Φιλική Εταιρεία και στα επαναστατικά σχέδια, αναλαμβάνει ο φιλικός Δημήτριος Ίπατρος. Το πέρασμά του από το νησί είναι καρποφόρο, αφού όπως αναφέρει «…ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός υπεσχέθη να συνεισφέρη χρήματα ή τροφάς, όσας δυνηθή …». Στο συνέδριο των Φιλικών, τον Οκτώβριο του 1820 στο Ισμαήλιο της Βεσαραβίας, υπό την προεδρία του Αλ. Υψηλάντη, αποφασίζεται η συνεισφορά της Κύπρου στην επανάσταση να περιοριστεί σε υλική βοήθεια, λόγω της γεωγραφικής θέσης του νησιού, της έλλειψης οπλισμού και πολεμικής πείρας των κατοίκων.

Σε εφαρμογή των προνοιών του Σχεδίου, μετά τη σύσκεψη των φιλικών στο Ισμαήλι, θα σταλεί στην Κύπρο ο Γορτύνιος Φιλικός Αντώνιος Πελοπίδας μεταφέροντας επιστολή του Αλέξανδρου Υψηλάντη προς τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Κυπριανό, με την οποία, μεταξύ των άλλων, τον ευχαριστεί για όσα «…υπεσχέθη (μέσω του Ιπάτρου) δια το Σχολείον της Πελοποννήσου…», τον ειδοποιεί «…ότι η έναρξις του Σχολείου εγγίζει…» και τον καλεί να  «…ταχύνη να εμβάση τόσον της υμετέρας Μακαριότητος τας συνεισφοράς, όσον και των λοιπών αυτού ομογενών, είτε χρηματικάς, είτε είναι ζωοτροφίας… όπου διορισθή∙ Τέλος να σκεφθή, πώς να διαφυλάξη το ποίμνιόν του από τους κατοίκους εκεί εχθρούς». Από την τελευταία πρόταση, διαπιστώνεται ότι οι επιτελείς της Φιλικής Εταιρείας είχαν πλήρη επίγνωση για τους κινδύνους που διέτρεχαν οι Έλληνες Κύπριοι «από τους κατοίκους εκεί εχθρούς». Μια φράση που λαμπρύνει περισσότερο τον πρωτομάρτυρα της 9ης Ιουλίου…

Με βάση και τις οδηγίες της Φιλικής Εταιρείας, ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός κάνει συνετούς χειρισμούς για να μη γίνει το νησί βορά των λύκων της Καραμανίας. Στις 16 Μαΐου 1821 εκδίδει  εγκύκλιο με την οποία καλεί τους Έλληνες του νησιού να παραμείνουν ήρεμοι και αδρανείς. Ταυτόχρονα, δίνει και διαβεβαιώσεις στον Τούρκο Κυβερνήτη της Κύπρου για τη νομιμοφροσύνη των Ελλήνων Κυπρίων. Όμως, παρά τις παραινέσεις του Αρχιεπισκόπου, οι συνωμοτικές και επαναστατικές διαδικασίες στο νησί και οι βεβιασμένες και ενθουσιώδεις ενέργειες κάποιων Κυπρίων Φιλικών, όπως του αρχιμανδρίτη Θεοφύλακτου Θησέα, ο οποίος επιχείρησε να ξεσηκώσει τους κατοίκους της Λάρνακας, μοιράζοντας επαναστατικά φυλλάδια, καθώς και η αποθήκευση πυρίτιδας στην εκκλησία της Φανερωμένης, στη Λευκωσία, είχαν τραγική κατάληξη, για τον κυπριακό ελληνισμό. Ο Κυβερνήτης του νησιού Κουτσιούκ Μεχμέτ βρήκε αφορμή, για να αφοπλίσει τους κατοίκους από τα μαχαίρια, τις αξίνες και άλλα αιχμηρά εργαλεία, και  να ζητήσει ενισχύσεις από το σουλτάνο. Ταυτόχρονα υπέβαλε στην Πύλη έναν κατάλογο 486 προσώπων, τα οποία θεωρούσε ύποπτα. Στο συνοδευτικό έγγραφο τόνιζε ότι ο αφοπλισμός δεν ωφελούσε «…εν όσω μένουν εν ζωή οι εν τω καταλόγω αναφερόμενοι…», λόγω των επαφών που έχουν με ευρωπαϊκές χώρες και με τα ναυτικά νησιά από τα οποία «…θα μπορούσαν να προμηθευτούν όπλα…»

Ο σουλτάνος, ικανοποιώντας το αίτημα του κυβερνήτη του νησιού, έστειλε τέσσερεις χιλιάδες (4.000) στρατιώτες για ενίσχυση, ενώ, αρχικά, αρνήθηκε την εξόντωση των προγραφέντων. Στη συνέχεια όμως, μετά τις μεγάλες επιτυχίες των Ελλήνων στην κυρίως Ελλάδα, διέταξε τη σφαγή τους. Την 9η Ιουλίου 1821 οι Πύλες της Λευκωσίας έκλεισαν νωρίτερα. Πρώτοι εκτελούνται διά απαγχονισμού ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Κύπρου Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός, αφού πρώτα προσευχήθηκε και ευλόγησε το σχοινί που θα του έπαιρνε τη ζωή, μαζί με τον αρχιδιάκονο Μελέτιο. Ακολουθούν οι εκτελέσεις δια αποκεφαλισμού των Μητροπολιτών Πάφου Χρύσανθου, Κιτίου Μελέτιου και Κυρηνείας Λαυρέντιου. Σύμφωνα με τον Άγγλο περιηγητή Τζον Καρν, που είχε συνομιλήσει μαζί με τον αρχιεπίσκοπο Κυπριανό, λίγο καιρό πριν την εκτέλεση του, στη διάρκεια ενός ταξιδιού του στην Κύπρο, ο αρχιεπίσκοπος του είχε πει: «Ο θάνατός μου δεν είναι μακριά. Ξέρω ότι περιμένουν μία ευκαιρία να με σκοτώσουν». Ο ίδιος ο αρχιεπίσκοπος είχε τη δυνατότητα να φυγαδευτεί, εκτός Κύπρου, για να γλιτώσει, όμως ο ίδιος επέλεξε να μείνει εκεί και να θυσιαστεί. Τα λείψανά του Κυπριανού και των υπόλοιπων αρχιερέων θάφτηκαν πίσω από το ιερό Βήμα του ναού της Φανερωμένης, στη Λευκωσία, από Χριστιανούς, που τα περισυνέλλεξαν, την ίδια νύχτα. Το 1873, τα λείψανα φυλάχτηκαν σε κτιστό τάφο, κάτω από το άγιο Βήμα, ενώ το 1930 ανεγέρθηκε το μαρμάρινο κενοτάφιο, το Μαυσωλείο των Εθνομαρτύρων, στον περίβολο του ναού, όπου και μεταφέρθηκαν και βρίσκονται μέχρι σήμερα.

Σε μια εποχή κατά την οποία οι σειρήνες της παγκοσμιοποίησης πολιορκούν την εθνική συνείδηση και ο κίνδυνος της εθνικής αλλοτρίωσης είναι υπαρκτός, πρέπει να προβάλλονται εκείνα τα πρότυπα και να ακούγονται εκείνες οι φωνές, όπως λέει και ο Καβάφης, που διασώζουν την αξιοπρέπεια του Έλληνα και αντιμετωπίζουν το θάνατο, ως μια προσφορά προς το έθνος. Τέτοιο πρότυπο, αποτελεί ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός, ο οποίος συμμετέχει και θυσιάζεται κατά τον Αγώνα της εθνικής παλιγγενεσίας, παρουσιάζοντας ανάγλυφα την εικόνα του νεότερου ορθόδοξου Έλληνα, όπως αυτή διαμορφώνεται μέσα στην ιστορική του πορεία.

Ο Κύπριος ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης στο ποίημα του «Η 9η Ιουλίου 1821 εν Λευκωσία Κύπρου» διασώζει τα λόγια του Αρχιεπίσκοπου Κυπριανού, λίγο πριν τον απαγχονισμό του, τα οποία περιγράφουν το εθνικό ψυχικό μεγαλείο, την ουσία της Ελληνικής ταυτότητας, την αγάπη για τον τόπο και τον αέναο πόθο για ελευθερία:

 

«Η ρωμιοσύνη εν’ φυλή συνότζιαιρη του κόσμου,

κανένας δεν ευρέθηκεν για να την ιξηλείψει

κανένας γιατί σσιέπει την που τά ‘ψη ο Θεός μου.

Η ρωμιοσύνη εννά χαθεί, όντας ο κόσμος λείψει!»

(Η ρωμιοσύνη είναι φυλή συνομήλικη του κόσμου,

κανένας δε βρέθηκε για να την εξοντώσει

κανένας γιατί τη σκεπάζει από ψηλά ο Θεός μου.

Η ρωμιοσύνη θα χαθεί, όταν ο κόσμος λείψει!)

 

Από την εκατόμβη της 9ης Ιουλίου 1821 αποκαλύπτεται η ελληνορθόδοξη ψυχή της Κύπρου και συμπυκνώνεται το υπεριστορικό πνεύμα του ελληνισμού, στον αγώνα του για την πατρίδα και την ελευθερία. Η συμμετοχή της Κύπρου στον Αγώνα της εθνικής παλιγγενεσίας και η θυσία του Αρχιεπισκόπου, των επισκόπων των προκρίτων και όσων πολέμησαν στον Αγώνα του 1821, (και στη Ναύπακτο),  αποκαλύπτουν και φωτίζουν την εθνική γέφυρα, η οποία ενώνει τη μητροπολιτική Ελλάδα με την Κύπρο.

8 Ιουλίου 2021