Στην πένα…: Τα πρόθυμα πολιτικά βατράχια

Γράφει ο Γιώργος Ασημακόπουλος 

Ζούμε εποχές ξεπεσμού. Ο ευτελισμός των θεσμών και των πολιτικών συνειδήσεων έχει φτάσει στο μη παρέκει. Δεν υπάρχει τσίπα, φιλότιμο, εντιμότητα, δέσμευση. Κάποτε ο πολιτικός κρινόταν για το ήθος του, την αφοσίωσή του, την συνέπεια λόγων και πράξεων. Τα τελευταία χρόνια αυτά είναι ψιλά γράμματα. Απροκάλυπτα βλέπουμε αυτούς που ζητάνε την ψήφο μας να παζαρεύουν καρέκλες χωρίς να τους νοιάζει τίποτα άλλο. Κυνικά, μέσα στα μούτρα μας, χωρίς κανένα πολιτικό αφήγημα, ορμάνε στην καρέκλα και δεν λογαριάζουν τίποτα άλλο.
Στη διάρκεια της θητείας τους αυτοί οι πολιτικοί είναι ανύπαρκτοι. Δεν τους θυμάται κανένας. Κάνουν τη δουλίτσα τους, τις εξυπηρετήσεις τους, παίρνουν τους μισθούς τους, δεν μιλάνε για να μην στενοχωρήσουν κανέναν. Ούτε ένα άρθρο, ούτε μια παρέμβαση, ούτε μια τοποθέτηση. Κάνουν τη δουλίτσα τους στα κρυφά. Και ζυγίζουν διαρκώς την κατάσταση με ένα μόνο ερώτημα: θα εκλεγώ ξανά στις επόμενες εκλογές, θα είμαι μέσα στο παιχνίδι, στο μοίρασμα της πίτας;
Μόλις πλησιάσουν εκλογές και καταλάβουν που είναι εξασφαλισμένη η αυριανή τους συμμετοχή στην εξουσία, ανοίγουν το στοματάκι τους. Ξαφνικά θυμούνται ότι ο νυν αρχηγός, αυτός που οι ίδιοι μας λέγανε πριν λίγο καιρό ότι είναι ο κατάλληλος, τα έχει κάνει θάλασσα. Ξαφνικά βλέπουν το φως τους και διαλέγουν τον σωστό αυτή τη φορά αρχηγό. Όσες οι εκλογές που κατέβηκαν, τόσα και τα σχήματα που έχουν αλλάξει. Σαν πουκάμισα μιας χρήσης αντιμετωπίζουν το σχήμα που τους τιμά κάθε φορά. Και πάντα το φως τους το βλέπουν λίγο πριν τις εκλογές, ώστε να προλάβουν και τον τελευταίο μισθό, να κάνουν και το τελευταίο ρουσφέτι.
Αυτή η αθλιότητα όμως θέλει δύο, έχει συνένοχο. Δεν αρκεί ο «πρόθυμος» προς μεταπήδηση, πρέπει να βρει και το κατάλληλο λιμάνι που θα τον δεχτεί. Κάποιον Αρχηγό αρκετά τυχοδιώκτη, αμοραλιστή και κυνικό που δέχεται να δώσει θέση υποψηφιότητας προκειμένου να διασφαλίσει ψήφους. Όσο φταίει το πρόθυμο πολιτικό βατράχι που πηδάει από αρχηγό σε αρχηγό, τόσο φταίει και ο αρχηγός που τον φοράει στο κεφάλι του για όσα χρόνια διαρκεί η εξουσία του. Και ας ξέρει ότι το βατράχι στην επόμενη εκλογή θα πάει σε άλλον ώστε να εξασφαλίσει την καρέκλα και τα καλά της.
Ο βάτραχος από στάση ακινησίας κάνει άλμα που μπορεί να περάσει και τα 3 μέτρα. Εντυπωσιακό, το λιγότερο. Η ικανότητα αυτή οφείλεται στην δομή των πίσω ποδιών του βατράχου όπου οι τένοντες λειτουργούν ως ελατήρια, δηλαδή συστέλλονται εκτινάσσονται με την έναρξή του άλματος. Ο πολιτικός βάτραχος κάνει ακόμα πιο εντυπωσιακά άλματα που μπορεί ενώ ξεκινά από το Κέντρο, να τον περάσει από τη Δεξιά στην Αριστερά και πάλι πίσω σε λίγα χρόνια. Η «ικανότητα» αυτή οφείλεται στη συνείδησή του που συστέλλεται και εν τέλει μπορεί να γίνει ανύπαρκτη εξαφανίζοντας κάθε ηθική ή πολιτική αναστολή.
Δεν μπορεί ένας πολιτικός να διαφωνήσει με τον επικεφαλής; Φυσικά μπορεί. Και να αλλάξει ομάδα μπορεί, και να παραιτηθεί μπορεί, και να έχει φιλοδοξίες μπορεί. Όταν όμως γίνεται λίγο πριν από κάθε εκλογική διαδικασία, λίγους μήνες πριν τις εκλογές ώστε να προλάβει να αρμέξει και το τελευταίο ψήγμα εξουσίας, όταν πάντα υπάρχει ξεδιάντροπο παζάρι και συνδιαλλαγή μπροστά στα μάτια της κοινωνίας, τότε το κίνητρο δεν είναι η διαφωνία, αλλά το ατομικό όφελος. Είναι άλλο πράγμα ένας πολιτικός να αλλάξει στρατόπεδο μια φορά ή να φύγει από ένα σχήμα που τελείωσε η πορεία του για κάποιο λόγο. Είναι φυσιολογικό να ανεξαρτητοποιηθεί, να μετακινηθεί, να συνεργαστεί. Όχι όμως να χτίζει την πολιτική του καριέρα με τέτοια άλματα σε κάθε εκλογή. Τότε έχουμε βιασμό της Δημοκρατίας.
Στην παρούσα Κοινοβουλευτική θητεία έχουμε δει όχι βατράχια, αλλά σημεία και τέρατα.Φωτήλας, Θεοχάρης και Μάρκου από το Ποτάμι μετακινήθηκαν στη Νέα Δημοκρατία. Αχμέτ και Μπαργιώτας από το Ποτάμι πήγαν στη Δημοκρατική Συμπαράταξη. Από την Ένωση Κεντρώων η Μεγαλοοικονόμου πήγε στον ΣΥΡΙΖΑ, ο Κατσιαντώνης στη Νέα Δημοκρατία και ο Καρράς στο ΚΙΝΑΛ. Από τον ΣΥΡΙΖΑ ο Παναγούλης στο ΚΙΝΑΛ. Η Παπακώστα από τη Νέα Δημοκρατία, στον ΣΥΡΙΖΑ. Επιπλέον έχουμε τους Κουντουρά, Κόκκαλη, Παπακώστα, Δανέλλη, Ζουράρι και Παπαχριστόπουλο οι οποίοι ενώ είναι είτε ανεξάρτητοι είτε ανήκουν σε άλλο κόμμα επιθυμούν εφεξής σε κάθε νομοσχέδιο που ψηφίζεται χωρίς ονομαστική ψηφοφορία, η ψήφος τους να προσμετράται μαζί με αυτές των βουλευτών της συμπολίτευσης. Ανήκουν σε μία κοινοβουλευτική Ομάδα, αλλά στηρίζουν άλλη. Μιλάμε για πρωτόγνωρες καταστάσεις που δοκιμάζουν τις αντοχές του Κοινοβουλευτισμού. Ζαλάδα!
Φυσικά οι πρόθυμοι πολιτικοί βάτραχοι δεν ζουν μόνο στη Βουλή. Τους βρίσκεις παντού, ενδημούν όπου υπάρχει εκλογική διαδικασία που μετά έχει μοίρασμα εξουσίας. Στην εποχή μας δε, έχει γεμίσει ο τόπος από δαύτα.

Κάθε ομοιότητα με άτομα και καταστάσεις ας θεωρηθεί τυχαία. Και αν πάει κάπου το μυαλό σας, και αν κάποιος ενοχληθεί, θα απαντήσω με μια παροιμία στην οποία πρωταγωνιστεί ένα έντομο που λατρεύει να τρώει ο βάτραχος: όποιος έχει τη μύγα, μυγιάζεται.

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας “Εμπρός” 

Λαογραφικά & ιστορικά της Ρούμελης: Απόκριες στην Αμφίκλεια (Δαδί) στην καρδιά της Ρούμελης

Γράφει η Σπυριδούλα Πιά

Αποκριάτικο Δαδιώτικο τραγούδι

Δω από πέρα σε μια ράχη
χόρευαν πέντε έξι βλάχοι.

Κι έλεγαν ένα τραγούδι
του Παππά μας το γαϊδούρι.

Δεν μπορεί να κατουρήσει
και θα πέσει να ψοφήσει.

Σαν ψοφήσει το γαϊδούρι
διάφορο δικό μας είναι.

Τα ποδάρια του σουράβλια
να λαλούν τα παλικάρια.

Και τα δόντια του πηρούνια
για να τρων τα μακαρούνια.

Το κεφάλι του καρδάρα
για ν’ αρμέγουμε το γάλα.

Τ’ άντερα τον μια τριχιά
για να δένουμε τα ζα.

Απόκριες: μέρες χαράς, ξενοιασιάς και κεφιού. Πάμε στην Αμφίκλεια (Δαδί), να δούμε πως γιόρταζαν παλιότερα, αλλά και σήμερα τις απόκριες, εκεί στα ρίζα του Παρνασσού.
Τα δύο τελευταία Σαββατοκύριακα ξεφάντωναν με τις φωτιές στις γειτονιές τα «χέι», κατάλοιπα Διονυσιακής λατρείας.

Άναβαν τα χέι με πουρνάρια και κέδρα επειδή κάνουν πολύ σαματά και πετάνε σπίθες. Για τα ξύλα φρόντιζαν τα παιδιά από μέρες πριν, τα έκοβαν, τα έκαναν δεμάτια και τα τραβούσαν με τριχιά ή και με τη λουρίδα του παντελονιού τους.

Τα έκρυβαν όσο μπορούσαν καλύτερα γιατί αυτές τις ημέρες έκλεβε ξύλα η μια γειτονιά από την άλλη χωρίς παρεξήγηση. Το καλούσαν οι μέρες.

Στο χέι έβγαινε όλη η γειτονιά με μεζέδες, πίττες, κρασί, πηδούσαν τη φωτιά, χόρευαν μασκαρεμένοι και μη, με αποκριάτικα τραγ ούδια και το γλέντι κρατούσε πολύ αργά.
Τραγούδια ατελείωτα, σατιρικά, σκαμπρόζικα, πειραχτικά και πολύ πιπεράτα.
Η πρεβέντα που πάει με τα τριήμερα η παντρεμένη κόρη στους γονείς της.
Για το γέρο που παντρεύεται κοριτσάκι σαν του Μαγιού το λουλουδάκι, για ζωηρές παπαδοπούλες, για την αακαμάτρα κοπέλλα, για μονοδοντούδες γριές που θέλουν παντρειά.

Τραγούδια αποκριάτικα δε λένε άλλη εποχή γιατί λένε ψωριάζει η μύτη.
Μέσα στις γειτονιές γύριζε ο αρκουδιάρης με την αρκούδα και το ντέφι, άλλος με την καμήλα και άλλος με το γάιδαρο που του φορούσε σώβρακο και  καπέλο. Σκύλο με σαμάρι και ό,τι άλλο σκαρφιζότανε ο καθένας. 

Και τί να πεις για τον σταχτοπόλεμο… αντάριαζε ο τόπος. Και από πίσω ο παιδόκοσμος μασκαρεμένος να τρέχει λαχανιασμένος για να προλάβει να τα δει όλα. Τώρα είναι έ¬τοιμες στολές, τότε μόλις άνοιγε το τριώδιο άρχιζε και το ανασκάλεμα στις κασέλες, τα μπαούλα και τους γίκους να βρουν τι θα φορέσουν.

Συνήθως οι γυναίκες ντυνόντουσαν άνδρες και οι άνδρες γυναίκες ή όπως λένε, η κυρά υπηρέτρια και ο υπηρέτης αφεντικό.
Τις Απόκριες έκαναν και τις κασκαρίκες: Οι νέοι, παρέες-παρέες, περνούσαν από τις γειτονιές των κοριτσιών κι έπαιρναν καρούτες, γλάστρες, απλωμένα ρούχα, λανάρια και ό,τι άλλο έβρισκαν έξω στο χαγιάτι και μ’ αυτά έκλειναν το δρόμο μπροστά στις βρύσες, έβγαζαν τρυφερά σκόρδα, κρεμμύδια από τους κήπους και τα κρεμούσαν απάνω στο φράχτη. Και τόσα άλλα αστεία χωρίς καμία παρεξήγηση, γιατί το καλούσαν οι μέρες.

Την Καθαρή Δευτέρα έτρωγαν μαζί με άλλα σαρακοστιανά και φασόλια οι γριές. Φασόλια άσπρα είναι, αλλά επειδή όλοι έβγαιναν να διασκεδάσουν στο σπίτι, μόνο οι γριές τα ετοίμαζαν. Γι’ αυτό πήραν αυτό το όνομα, μάλιστα έριχναν από πάνω χτυπημένο ξύδι με αλεύρι, κάτι σαν κρέμα.
Την Καθαρή Δευτέρα οι κοπέλες έκαναν αρμυροκουλούρα. Έπαιρναν αλεύρι από τρεις πρωτοστέφανες, την ζύμωναν με πολύ αλάτι, την έψηναν στη χόβολη ή στη γάστρα. Τη νύχτα διψούσαν κι όποιον έβλεπαν (στον ύπνο τους βέβαια) που τους έδινε νερό, έτσι θα έλεγαν κι αυτόν που θα παντρευόντουσαν. (Θανάση, Γιώργη…). Την Τετάρτη μετά την Καθαρή Δευτέρα, η παντρεμένη κόρη θα πήγαινε τα τριήμερα στους γονείς της, για να τους ευχηθεί καλή σαρακοστή. Πρεβέντα ψωμί, ρεβύθια με μανέστρα φαγητό και πασπαλισμένα με κανέλλα, κρασί, λουκούμια και ποτό.

Ένα έθιμο με βαθειές τις ρίζες που μαρτυρεί το δέσιμο της παραδοσιακής οικογένειας στη λεβεντογέννα Ρούμελη. Σήμερα οι απόκριες στην Αμφίκλεια γιορτάζονται διαφοροποιημένες, αλλά ευτυχώς διατηρείται ατόφιος ο κύριος κορμός.

Το τελευταίο Σάββατο της αποκριάς, οι Δαδιώτες γλεντούν όλοι μαζί σ’ ένα χέι που ανάβει ο Δήμος στην απάνω πλατεία. Προσφέρονται μεζέδες, πίττες, κρασί από τον τοπικό σύλλογο γυναικών και το χορό ανοίγει χορευτικό του τοπικού Λαογραφικού Συλλόγου. Ο χορός όχι κρατάει αλλά παρακρατάει και μάλιστα πολλές χρονιές χορεύουν μαζί με τις νιφάδες που στέλνει από πάνω ο Γέρο-Παρνασσός. Όλες τις ημέρες της αποκριάς το Δαδί μοσχοβολάει κοντοσούβλι και πίττες.

Σ’ αυτά οι Δαδιώτισσες είναι μοναδικές. Και την Καθαρή Δευτέρα ο Λαογραφικός Σύλλογος στην κάτω πλατεία, προσφέρει φασολάδα και άλλα σαρακοστιανά.
Το κρασοβάρελο στήνεται δίπλα και περιμένει τους μερακλήδες να πιουν, να κάνουν κέφι και να ξεφαντώσουν.
Και για το τέλος αφήσαμε το πιο σπουδαίο, το πιο πρωτόγνωρο και το πιο γαργαλιστικό. Όταν λέμε κοντοσούβλι ο νους μας πάει στη Ρούμελη και όταν λέμε Ρούμελη ο νους μας πάει στο κοντοσούβλι.
Και πράγματι έτσι είναι.

Κοντοσούβλι 100 μέτρα στην κάτω πλατεία της Αμφίκλειας την τελευταία Κυριακή. Κοντοσούβλι να χορτάσει το μάτι σας. Κοντοσούβλι Γίγας που καθιέρωσε από πέρυσι ο Δήμος και γράφτηκε στο βιβλίο Γκίνες.

Και όχι μόνο αλλά και παρέλαση αρμάτων, μεταμφιεσμένων και άλλα δρώμενα στον ίδιο χώρο κωμικά και χαρούμενα αλλά και άλλες εκπλήξεις.
Και όλα ντυμένα με την ντόπια παραδοσιακή μας μουσική, τους ντόπιους αυθεντικούς τραγουδιστές επαγγελματίες και όχι μόνο.

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας “Εμπρός” 

Ναυπακτιακά αφηγήματα: Το ραδιόφωνο

Γράφει η Μάρθα Ασημακοπούλου 

Ήμουν πέντε χρονών όταν ήρθε στο σπίτι μας το πρώτο ραδιόφωνο. TELEFUNKEN, μεγάλο από στιλπνό ξύλο. Δυο κουμπιά, το ένα με το γύρισμά του έκανε κουμάντο μια όρθια βελόνα που  άλλαζε τους σταθμούς, το άλλο ανεβοκατέβαζε τη φωνή. Πλήκτρα για τα μακρά- μεσαία- βραχέα- υπερβραχέα. Χιλιόκυκλοι, μεγάκυκλοι, λέξεις φορτωμένες μυστήριο! Μέσα είχε λυχνίες που όταν ήταν ανοιχτό φώτιζαν αμυδρά. Ένα συρμάτινο «καλώδιο» από το πίσω μέρος της συσκευής κατέληγε πιασμένο στην πρόκα που κρατούσε ένα καδράκι. Ήταν η κεραία του. Χρειαζόταν λίγο χρόνο να ζεσταθεί για να αρχίσει να μιλάει. Μια μικρή απορία την είχα, για το πως κάποιος μπορεί να χωρέσει εκεί μέσα! Το συνόδευε κατατοπιστικό βιβλιαράκι γραμμένο σε ξένη γλώσσα που κανένας στο σπίτι μας δε γνώριζε. Καλά, εγώ τότε δεν ήξερα ούτε ελληνικά να διαβάσω! Δε θα ξεχάσω το σκίτσο της όμορφης κοπέλας που μας έδειχνε πως να το χειριστούμε. Πάνω στο «έπιπλο», η μάνα μου έβαλε ένα κεντημένο πετσετάκι- από την προίκα της- και ένα μικρό ανθοδοχείο με λουλούδια. Τα βράδια έρχονταν γείτονες- φίλοι ν’ ακούσουν τις ειδήσεις και ακολουθούσαν έντονες συζητήσεις καθότι διαφορετικών πολιτικών αποκλίσεων η παρέα!

Εθνικόν Ίδρυμα Ραδιοφωνίας. ΕΟΚΑ, Κυπριακό. Μεσανατιλικό ζήτημα. Ψυχρός πόλεμος, πυρινικές δοκιμές, ανέγερση του τείχους του Βερολίνου. Ο διάδοχος Κωννος παίρνει χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο στην ιστιοπλοΐα. Απαρτχάιντ, ισόβια στον Μαντέλα. Εκλογές! «Έλαβον». Ε.Ρ.Ε., Ε.Κ., Π.Α.ΜΕ. Ο αδερφός μου έγραφε σε στήλες τα «έλαβον» και κάνοντας προσθέσεις προσπαθούσαν να βρουν καταπού γέρνει η παλάντζα. Δόβας, «Σχέδιο Περικλής», καταγγελία της αντιπολίτευσης- Γεώργιος Παπανδρέου- για βία και νοθεία. Άκουσα πως τότε ψήφισαν και τα δένδρα, χωρίς να καταλαβαίνω πως ήταν αυτό δυνατόν… 114, «Ανένδοτος Αγώνας». Τυφώνας στην Αθήνα- πολλοί νεκροί και άστεγοι. Τα νέα από τον πόλεμο του Βιετνάμ που οι Αμερικάνοι νικούσαν διαρκώς κάτι Βιετκόγκ. Ο γάμος της πριγκιπίσσης Σοφίας με τον Δον- Χουάν Κάρλος της Ισπανίας. Τα προικιά και τα δώρα, αναλυτικά. Αυτό που μου άρεσε πιο πολύ, ήταν το δώρο ενός Αιγαιοπελαγίτη. Καναρίνη σε κλουβί, ίσως γιατί ήθελα να είχα και ‘γώ ένα! Έστρωσα ένα τούλι εμπρός στο ραδιόφωνο, άπλωσα πέταλα λουλουδιών και άκουγα την περιγραφή της πομπής με τα άλογα, λεπτομέρειες για το νυφικό και τους υψηλούς καλεσμένους. Η μάνα μου, μπαινοβγαίνοντας στο δωμάτιο κούναγε το κεφάλι της… Δολοφονία Λαμπράκη και το παροιμιώδες του Κωννου Καραμανλή «Ποιός κυβερνάει αυτόν τον τόπο»! Παραίτηση του Πρωθυπουργού, αναχώρηση για Ζυρίχη. Μις Υφήλιος η Ελληνίδα Κορίνα Τσοπέη! Δολοφονία Κέννεντυ. Νόμπελ λογοτεχνίας στον Σεφέρη. Θρίαμβος της Ένωσης Κέντρου στις εκλογές με 53%. Δωρεάν παιδεία. Ο θάνατος του βασιλιά Παύλου και η ταυτόχρονη ορκωμοσία του διαδόχου Κωννου. «Ο Βασιλεύς απέθανε. Ζώτω ο Βασιλεύς!». Γάμος Κωννου- Άννα- Μαρίας. Η κάρα του Αγίου Ανδρέα, παραδίδεται στη Πάτρα. Έκρηξη στο Γοργοπόταμο, 13 νεκροί.

Αποστασία, Ιουλιανά, Λαμπράκιδες, δολοφονία Σωτήρη Πέτρουλα. Μνημόσυνο στο Κιλελέρ. Ναυάγιο στη Φαλκονέρα, 250 νεκροί. Γάμος Παπαμιχαήλ- Βουγιουκλάκη. «Αποφασίζομεν και διατάζομεν», γύψος «Η Ελλάς εις την χειρουργικήν κλίνην», εμβατήρια. Στις φυλακές Αβέρωφ ο Ανδρέας Παπανδρέου για την υπόθεση «ΑΣΠΙΔΑ». Νικηφόρος Μανδηλαράς. Απαγόρευση ασμάτων του κουμουνιστού Μίκη Θεοδωράκη. Αφαίρεση της ελληνικής ιθαγένειας από τη Μελίνα Μερκούρη. Πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς από τον Κριστιάν Μπάρναρντ.Το αντικίνημα, «Ο Βασιλεύς από χωρίον εις χωρίον», αναχώρηση για Ρώμη. Δολοφονία Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ. Αλέξανδρος Παναγούλης. Δημοψήφισμα, 93% ΝΑΙ. Αμερικανός ο πρώτος άνθρωπος στο φεγγάρι. Γιασέρ Αραφάτ. Τα 1000 γκολ του Πελέ. Αναζητήσεις μέσω του Ε.Ε.Σ. Αγνοούμενοι της μικρασιατικής προσφυγιάς της κατοχής και του εμφυλίου. Οδηγίες προς ναυτιλομένους.

Με παράσιτα, Μόσχα «Η φωνή της αλήθειας». Η σκυλίτσα Λάικα, αστροναύτης.Γιουρι Γκαγκάρην, Βαλεντίνα Τερέσκοβα οι πρώτοι άνθρωποι στο διάστημα. Ερνέστο Τσε Γκεβάρα. Αμερικάνικος Ιμπεριαλισμός. «Εδώ Τίρανα». Αυτό που καταλάβαινα εγώ, ήταν πως ο Χότζας τα είχε καλά με τους Κινέζους αλλά όχι με τους Σοβιετικούς. ΒΒC, Ντόιτσε Βέλε, δήλωση Γιώργου Σεφέρη κατά της χούντας. Και η μάνα μου να φυλάει καραούλι για τον φόβο των Ιουδαίων. Έτσι ήταν τα πράγματα τότε!

Κυριακάτικη Θεία Λειτουργία. Η ηλικιωμένη γειτόνισσά μας, άναβε το καντήλι ετοίμαζε το λιβανιστήρι της και καθισμένη στην καρέκλα της «εκκλησιαζόταν». Σηκωνόταν, έκανε το σταυρό της όπου έπρεπε. Το αντίδωρο θα της το έφερνε η μάνα μου.

Τα ταλέντα του Γιώργου Οικονομίδη. Αναμετάδοση από τα γήπεδα, των ποδοσφαιρικών αγώνων. Η γρήγορη φωνή του σπίκερ, ζωντάνευε το μάτς και γίνονταν κερκίδα οι ακροατές. Η ώρα του παιδιού με τη θεία Λένα και τα παραμύθια της. Σούζα καθόμουν να τ’ ακούσω, μαζί και τα τραγουδάκια της! Το θέατρο της Δευτέρας. Φωνές αξέχαστες, Παξινού, Χόρν, Λαμπέτη. Η φαντασία μου σκηνοθετούσε το έργο και ήταν σα να το έβλεπα. Αστυνομικές ιστορίες του Νίκου Φώσκολου. Αναλύαμε τα στοιχεία ως σαΐνια, προσπαθώντας να βρούμε τον ένοχο. «Το σπίτι των ανέμων», «Πικρή, μικρή μου αγάπη». Συμβουλές για τις νοικοκυρές. Διαφημίσεις. Πειραϊκή Πατραϊκή «Ντύνει, στολίζει, νοικοκυρεύει». Το ΚΛΙΝ με τα δωράκια του για τα παιδιά. Πλαστικοί Ινδιάνοι, καουμπόηδες και στρατιωτάκια με πλήρη εξάρτηση σε στάση μάχης.

«Εδώ ραδιοφωνικός σταθμός Ναυπάκτου», με τη γλυκιά φωνή της γειτονοπούλας μου Ιωάννας. Η ώρα των ακροατών. Δυο δραχμές το τραγούδι τα τρία ένα τάληρο. Αφιερώσεις με ονοματεπώνυμο για ονομαστικές εορτές, γάμους μα περισσότερες για τους ξενιτεμένους και γι’ αυτούς που μετανάστευαν. Φορτωμένα με νέους και ολόκληρες οικογένειες έφευγαν,  καράβια, τρένα, αεροπλάνα, για Αυστραλία, Γερμανία, Βέλγιο, Ελβετία, Αμερική , Καναδά… Η φωνή του Καζαντζίδη και της Μπέλλου έκανε κοσμάκη και μανούλες να κλαίνε. «Στις φάμπρικες της Γερμανίας και στου Βελγίου τις στοές…», «Σαν απόκληρος γυρίζω στην κακούργα ξενιτιά…».

Στο άνοιγμα και στο κλείσιμο του προγράμματος ο Τσοπανάκος και ο Εθνικός Ύμνος. Τι να θυμηθώ τι να ξεχάσω… Τα παιδικά μου χρόνια, η ιστορία της πατρίδας μου και του κόσμου ολόκληρου μέσα από τα Ερτζιανά και το «Ράδιο»! Γλυκές αναμνήσεις… Και μετά ήρθε η τηλεόραση που δεν την είχαμε οι περισσότεροι. Διαδήλωση εμπρός στη βιτρίνα των ηλεκτρικών συσκευών του Γιώργου Αποστολόπουλου, να δούμε στην οθόνη τον Αμερικανό Νιλ Άρμστρονγκ να «πατά» στο φεγγάρι! Μαγική η Τ.V., για ‘μένα όμως, η πρώτη μου αγάπη έμεινε παντοτινή!

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας “Εμπρός” 

Αντ. Φράγκος: Η απλή αναλογική… ένα μεγάλο βήμα μπροστά ή πίσω;

Ως γνωστόν, για την ανάδειξη δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων στις εκλογές του 2019 θα εφαρμοστεί η απλή αναλογική, γνωστή ως «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ»

Με λίγα λόγια από την πρώτη Κυριακή θα γίνεται η κατανομή των εδρών στους συνδυασμούς με βάση το εκλογικό μέτρο, ενώ το εκλογικό μέτρο θα προκύπτει από το σύνολο των εγκύρων ψηφοδελτίων των συνδυασμών που έλαβαν μέρος στις εκλογές διαιρουμένου με τις έδρες του Δημοτικού ή Περιφερειακού Συμβουλίου.

Με τον τρόπο αυτό στα συμβούλια τις πρώτες θέσεις θα κατέχουν οι πρώτοι σε ψήφους ανεξάρτητα από την εκλογική θέση της παρατάξεως τους, από την οποία εκλέχθηκαν, ενώ αν δεν προκύψει από την πρώτη Κυριακή πλειοψηφία Δημάρχου ή Περιφερειάρχη, η εκλογική διαδικασία επαναλαμβάνεται στην επομένη Κυριακή μεταξύ των δυο επικρατέστερων, όπως άλλωστε ισχύει μέχρι τώρα.

Είναι πλέον βέβαιο ότι το νέο μοντέλο βάζει ένα τέλος στην δημαρχοκεντρική διοίκηση, ωστόσο, πολλοί εκφράζουν τις ανησυχίες τους ότι το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής, δεδομένου ότι η πρώτη παράταξη δεν μπορεί από μόνη της να έχει την πλειοψηφία στο εκάστοτε συμβούλιο (περιφερειακό ή δημοτικό) θα οδηγήσει στην ακυβερνησία. Οι ένθερμοι υποστηρικτές της απλής αναλογικής βέβαια πρεσβεύουν ότι αποτελεί το μοναδικό σύστημα που αποτυπώνει με τον καλύτερο τρόπο την λαϊκή βούληση και με το επιχείρημα αυτό προωθήθηκε και παρουσιάστηκε ο νέος εκλογικός νόμος. Δεν νομίζω ότι μπορεί να πει κανείς ότι ο Κλεισθένης δεν αποτελεί ένα δίκαιο σύστημα.

Ωστόσο, για να κατανοήσουμε το νέο εκλογικό σύστημα θα πρέπει να προβούμε σε κάποιες παραδοχές.

Α. Είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις που ο Δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης θα εξασφαλίσει την πλειοψηφία (ποσοστό μεγαλύτερο του 50%) από την πρώτη Κυριακή
Β. Για την εκλογή του Δημάρχου ή Περιφερειάρχη απαιτείται η εξασφάλιση της απόλυτης πλειοψηφίας μέσω επαναληπτικής εκλογικής διαδικασίας την επόμενη Κυριακή (όπως ίσχυε μέχρι πρότινος),
Γ. Ο Δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης δεν θα διαθέτει πλειοψηφία στο Συμβούλιο,
Δ. Οι εισηγήσεις στα συμβούλια για να εγκριθούν υποχρεωτικά θα πρέπει να υποστηρίζονται από μεγάλο μέρος της αντιπολίτευσης
Ε. Περισσότερες δυνάμεις θα εκπροσωπούνται στο ΔΣ

Ποιος είναι όμως ο μεγάλος κίνδυνος που ελλοχεύει με τον Κλεισθένη;
Σε μια βόρεια κοινωνία το μέτρο σίγουρα θα είχε μεγάλη επιτυχία λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι μεταξύ συμπολίτευσης και αντιπολίτευσης θα υπήρχε αγαστή συνεργασία με κοινό στόχο την προώθηση των συμφερόντων του τόπου. Σε μια, όμως, Ελληνική κοινωνία ή καλύτερα σε ένα Δήμο ή μια Περιφέρεια που πλέον υπάρχουν δυνάμεις που διαχρονικά είναι απέναντί πως μπορεί να λειτουργήσει το μοντέλο αυτό; Ας μην ξεχνάμε ότι οι περισσότεροι υποψήφιοι σύμβουλοι δεν βρίσκονται εκεί με παρθενογένεση, υπάρχουν πολλοί που μετρούν αρκετά χρόνια ενασχόλησης με τα κοινά, γνωρίζονται πολύ καλά μεταξύ τους και οι σχέσεις τους δεν θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν «φιλικές».

Είναι πρόδηλο ότι το νέο εκλογικό σύστημα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ανεπίτρεπτες συναλλαγές. Αν δεν υπάρξει εκλογή Δημάρχου ή Περιφερειάρχη από την πρώτη Κυριακή, κάτι το οποίο αποτελεί το πιθανότερο σενάριο, δεν αποκλείεται ο υποψήφιος Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης να μπει σε μια παλαιοκομματική διαδικασία υποσχέσεων, συμφωνιών και «ταξιμάτων» προκειμένου αφενός μεν να εξασφαλίσει την εκλογή του, αφετέρου δε την πλειοψηφία στο συμβούλιο, ώστε να μπορεί να διοικήσει και να υλοποιήσει το πρόγραμμα του. Τέτοιου είδους συμφωνίες είναι πιθανό να περιλαμβάνουν θέσεις σε νομικά πρόσωπα, αντιπεριφέρειες και αντιδημαρχίες.

Με τα δεδομένα αυτά είναι πολύ πιθανό για άλλη μια φορά η λαϊκή βούληση να μην αποτελέσει τον βασικό παράγοντα για την εκπροσώπηση του εκλογικού σώματος στον Δήμο ή στην Περιφέρεια καθώς λόγω «ταξιμάτων» είναι βέβαιο ότι θα επιλεγούν τα «κατάλληλα» πρόσωπα στις αντίστοιχες θέσεις.

Αν θέλουμε ο νέος εκλογικός νόμος να αποτελέσει ένα μεγάλο βήμα μπροστά οι υποψήφιοι στην τοπική αυτοδιοίκηση στις επερχόμενες περιφερειακές και δημοτικές εκλογές 2019 θα πρέπει να κριθούν με γνώμονα το πόσο καλά μπορούν να συνεργαστούν και να συνυπάρξουν με δυνάμεις άλλων παρατάξεων. Η λειτουργία του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Ναυπάκτου την τελευταία τετραετία αποτελεί ίσως ένα παράδειγμα λειτουργίας νομικού προσώπου προς αυτή την κατεύθυνση καθώς σε μεγάλες αποφάσεις αναπτυξιακού χαρακτήρα, όπως το Τουριστικό καταφύγιο, η πεζογέφυρα, η πλωτή εξέδρα στο Λιμάνι και πολλά αλλά υπήρξε ουσιαστική συνεργασία και εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ συμπολίτευσης και αντιπολίτευσης με αποτέλεσμα τα έργα να προχωρήσουν με ομόφωνες αποφάσεις παραμερίζοντας τυχόν διαφορές.

Η ανάπτυξη και η πρόοδος πλέον δεν πρέπει να αποτελεί σκοπό μόνο της συμπολίτευσης αλλά και της αντιπολίτευσης. Αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία, αν δεν φύγουμε από παλαιοκομματικές και μικροκομματικές λογικές βάζοντας στην άκρη τις προσωπικές μας διαφορές, αν δεν κοιτάξουμε μπροστά ο νέος εκλογικός νόμος θα αποτύχει και μαζί με αυτόν θα χαθεί αυτοδιοικητικά η επόμενη τετραετία…

*ο Αντώνης Φράγκος είναι Αντιδήμαρχος του Δήμου Ναυπακτίας και πρόεδρος του ΔΛΤΝ

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας “Εμπρός” 

Αργ. Καρδασοπούλου: Η αναίδεια της αλαζονείας…

…πηγάζει ανεμπόδιστα από την έξαψη που προκαλούν Ανέντιμοι Στόχοι… 

Βιώνουμε, όλο και περισσότερο, καταστάσεις ΟΧΙ απλώς δύσκολες. Είναι καταστάσεις αιματηρές για τις οποίες υπαίτιοι είμαστε εμείς οι ίδιοι κυρίως.

Οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας δεν είχαν φοιτήσει σε Πανεπιστήμια, οι περισσότεροι, αλλά το τίμιο αίσθημα σεβασμού και αγάπης, μέχρι αυτοθυσίας, δεν τους έλειπε. Μέσα σε τρεις μόνο λέξεις έκρυβαν ότι πιο ιερό υπήρχε για να ναυπηγούν το καράβι της ζωής στέρεο και ικανό να πλέει σε θάλασσες, όχι μόνο ήρεμες αλλά και με κύματα βαθιά ανταριασμένα.

Η λέξη ΠΑΤΡΙΔΑ είχε την ίδια έννοια με τη λέξη ΜΑΝΑ! Ήταν αυτή που έπρεπε να γνοιαστεί με την ίδια υπευθυνότητα και στοργή για όλους. Και αν, σπάνια, μπορεί να λάθευε για κάποιο παιδί της κάποτε, υπήρχε η λέξη «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» έτοιμη να συντρέξει και να ρίξει βάλσαμο στον πόνο, είτε αυτός ήταν από πληγή στο σώμα, είτε στην ψυχή.

Και όλα αυτά τα φώτιζε και τα οδηγούσε πάνω απ’ όλα η ίδια ΠΙΣΤΗ στην Χριστιανοσύνη! Στην Χριστιανοσύνη που φωτίζει δίκαια!

Η Θρησκεία μας που έχει νου και καρδιά! Η Θρησκεία μας που δεν έχει τσέπες και προσωπικό συμφέρον για «τριάκοντα αργύρια»…

Η Πατρίδα μας Ελλάδα που, εδώ και αιώνες, ήξερε να φεγγίζει με σοφές γνώσεις ολόκληρη την «υφήλιο», με πίστη συμπορεύονταν με τον ήλιο που διώχνει το σκοτάδι της κακίας, του φθόνου και της καταστρο-φικής ζήλιας. Η Πατρίδα μας Ελλάδα που έχει για σύμβολο την γαλα-νόλευκη! Σύμβολο το γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσάς μας και το λευκό του αλέκιαστου από κάθε ανέντιμη βρωμιά!

Η λέξη «Σύμβολο» ξέρουμε από πού πηγάζει; Ναι, είναι η σύνθετη λέξη που με ένα σχήμα, μία εικόνα γλαφυρή και άψογη αντιπροσωπεύει μια Ελλάδα που έχει ως καθήκον το ανέσπερο κι ευλογημένο δίκαιο που είναι κι ευλογημένο πανανθρώπινα! Είναι το αψεγάδιαστο ευλογημένο μας «πιστεύω» με τον σταυρό ψηλά και πάνω απ’ όλα τα μολυσμένα!

Απ’ όλα αυτά τα τόσο απλά και άδολα σημαντικά μας πλούτη, πόσα δικαιώματά μας έχουν απομείνει να τα τιμάμε φανερά και να μην επιτρέπουμε στον κάθε σύγχρονο Ιούδα Ισκαριώτη να τα μολύνει με τα σκουπίδια της καρδιάς του; Πώς και γιατί επιτρέπουμε σε δολοφόνους και αισχροκερδείς να επιβάλλουν τη βία;

Σε πόσους φόνους άραγε θα πρέπει τώρα πιά αδίστακτα να εθελοτυφλούμε και προδοτικά να διδάσκουμε, με χαμόγελα και χειροκροτήματα τη Νεολαία μας στο δρόμο της καταστροφής όλων μας; Σαν πόσα δισ- και τρισεκατομυριάκια πρέπει να καταφέρουμε, αθόρυβα και… υπερήφανα να σουφρώσουμε για να θεωρηθούμε… «Μεγάτιμοι»;

Πόσες αυτοκτονίες απόγνωσης πρέπει να συμβούν, για να αντιληφθούμε την ευρύτερη αυτοκτονία της πατρίδας μας ολόκληρης;

Πόσοι και ποιοι ντόπιοι και φίλοι μασκαρεμένοι επεξεργάζονται τον ΕΚΜΗΔΕΝΙΣΜΟ ΜΑΣ;;;
Λίγο φιλότιμο, λίγη ευσυνειδησία, λίγη ηθική, λίγη ανθρωπιά, πού θα βρούμε για να αναχαιτίσουμε, το αίμα που χύνεται ανεμπόδιστα στους δρόμους, λες και οι φωτιές που σπέρνονται και τις θερίζουν οι αθώοι δεν φέξανε ακόμα αρκετά την κατάντια μας;;;

Πρωτοτυπούμε βέβαια, αφού και με πλημμύρες μπορούμε… ν’ ανάβουμε.. καταστροφές…
Ποιος άγιος θα μας λυπηθεί και γιατί;;;

Αφού εμείς οι ίδιοι εθελοτυφλούμε και επιλέγουμε άθεους να μας κυβερνήσουν…

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας “Εμπρός” 

Μία εικόνα… ένα κείμενο

Μία εικόνα… 

© Ralph Eugene Meatyard-Untitled 

ένα κείμενο
Γράφει ο  Βασίλης Βούκλιζας

Ο Magritte έλεγε ότι: «Όποιος αναζητεί σε έναν πίνακα αυτό που θέλει, ποτέ δεν θα
φτάσει στην υπέρβαση των προτιμήσεών του. Αντίθετα, αν κάποιος αιχμαλωτιστεί από
το μυστήριο μίας εικόνας που αντιστέκεται σε κάθε είδους εξήγηση, μπορεί να νοιώσει
έναν στιγμιαίο πανικό, την εγγενή ποίηση».

Ο αμερικανός φωτογράφος Ralph Eugene Meatyard έκανε ένα σπουδαίο φωτογραφικό
έργο, φωτογραφίζοντας φίλους και τα μέλη της οικογενείας του, περιοριζόμενος στον
 «στενό» χώρο του σπιτιού του και του περιγύρου του.

Ένας άνδρας, στο κάτω αριστερό άκρο του κάδρου, κοιτάζει μία λευκή κανάτα που
βρίσκεται σε ίδια κλίση με την χαλασμένη πόρτα από την οποία μπαίνει το φως.

Η εικόνα έχει τρείς διαφορετικές αναγνώσεις. Οι έχοντες φωτογραφική παιδεία την
απολαμβάνουν ως έχει. Για τους ενδιάμεσους που αναζητούν νόημα για να καταλάβουν,
η φωτογραφία θα παραμένει «αιώνιος» γρίφος. Όλοι οι υπόλοιποι θα αναρωτούνται για
 τον λόγο ύπαρξής της.

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας “Εμπρός” 

Π. Πιτσιάκας: Σχέδιο Ανάν vs Συμφωνία Πρεσπών

Τις τελευταίες μέρες, που ο δημόσιος διάλογος περιστρέφεται γύρω από τη Συμφωνία των Πρεσπών, έρχεται στη μνήμη το Σχέδιο Ανάν, το οποίο απασχόλησε και αυτό το δημόσιο βίο πριν από 15 χρόνια.  Η συμφωνία των Πρεσπών «επιλύει», σύμφωνα με τους εισηγητές – υποστηρικτές της, το πρόβλημα με τα Σκόπια, το οποίο απασχολεί την ελληνική διπλωματία, εδώ και 30 περίπου χρόνια. Αντίστοιχα, το Σχέδιο Ανάν κατατέθηκε για να «επιλύσει»  το κυπριακό, που μας απασχολούσε, κι αυτό, 30 χρόνια. Η στάση, η επιχειρηματολογία και τα λεγόμενα των υποστηρικτών της Συμφωνίας των Πρεσπών θυμίζουν τη στάση, την επιχειρηματολογία και τα λεγόμενα των υποστηρικτών του Σχεδίου Ανάν. Και στο παρασκήνιο, μα και στο προσκήνιο, οι Μεγάλες Δυνάμεις να πιέζουν για την αποδοχή και των δύο, για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους.

 Σήμερα, λοιπόν, βλέπουμε το έργο να επαναλαμβάνεται, με κέντρο αναφοράς, αυτή τη φορά, τη Συμφωνία των Πρεσπών. Διχασμός της κοινωνίας τότε, διχασμός και σήμερα. Από τη μια, σήμερα, χαρακτηρίζονται ως «προδότες και αργυρώνητοι» οι υποστηρικτές της Συμφωνίας των Πρεσπών, όπως και τότε οι υπέρμαχοι του Σχεδίου Ανάν. Από την άλλη, οι επικριτές  και των δύο χαρακτηρίζονται ως «ακραίοι εθνικιστές».  Η αποδοχή του Σχεδίου Ανάν θα συνέβαλλε, μας λέγανε, στην οικονομική ανάπτυξη της Κύπρου και στη μετατροπή της σε οικονομικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου. Τα ίδια ακούγονται και από τους υποστηρικτές της Συμφωνίας των Πρεσπών, που διακηρύττουν, πως η αποδοχή της και η επίλυση του προβλήματος θα ανοίξει νέους οικονομικούς ορίζοντες για την Ελλάδα, η οποία θα μετατραπεί σε ηγέτιδα δύναμη στα Βαλκάνια.

Τότε η απόρριψη του Σχεδίου Ανάν, σύμφωνα με τους υποστηρικτές του, θα οδηγούσε την Κύπρο στην καταστροφή. Ποιος ξεχνά τις απειλές και τις δυσοίωνες προβλέψεις, που ακούγονταν, από ντόπιους και ξένους, για το μέλλον της Μεγαλονήσου, σε περίπτωση απόρριψης του σχεδίου. Τα ίδια επαναλαμβάνονται και σήμερα, από τους υποστηρικτές της Συμφωνίας των Πρεσπών, ντόπιους και ξένους, για τους κινδύνους που ελλοχεύουν για την Ελλάδα, αν αυτή δεν ψηφιστεί. Το Σχέδιο Ανάν, για τους επικριτές του, μετέτρεπε την Κύπρο σε προτεκτοράτο της Τουρκίας. Σήμερα η Συμφωνία των Πρεσπών, για τους επικριτές της, ενισχύει τον αλυτρωτισμό των Σκοπίων. 

Ωστόσο ανάμεσα στο σχέδιο και στη συμφωνία υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά. Η διαφορά αυτή σχετίζεται με το ποιος αποφασίζει για την υιοθέτηση ή την απόρριψη τους. Για το Σχέδιο Ανάν αποφάσισε ο λαός και το απέρριψε πανηγυρικά. Αντίθετα, για τη Συμφωνία των Πρεσπών αποφασίζουν οι εκπρόσωποι του λαού στο κοινοβούλιο, οι οποίοι θα την εγκρίνουν όπως φαίνεται, παρά την αντίθεση της πλειοψηφίας του λαού.

 Μετά την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν η Κύπρος δεν καταστράφηκε και οι Κασάνδρες δεν επαληθεύτηκαν. Αντίθετα η Μεγαλόνησος προχωρεί στο δρόμο της ανάπτυξης, παρά τις αντιξοότητες και τις απειλές. Όσοι προέβλεπαν ένα δυσοίωνο μέλλον διαψεύστηκαν. Το ένστικτο αυτοπροστασίας και επιβίωσης του κυπριακού ελληνισμού τον οδήγησε σε μια σωτήρια απόφαση. Σε σχέση με τη Συμφωνία των Πρεσπών ελπίζω να συμβεί το ακριβώς αντίθετο και να διαψευστεί το ένστικτο του λαού, που στη συντριπτική πλειοψηφία του είναι αντίθετος με αυτή τη συμφωνία. Διαφορετικά, φοβάμαι πως μια νέα εθνική τραγωδία – καταστροφή είναι προ των πυλών. 
Υ.Σ. Πώς εξηγείται το γεγονός ότι οι σημερινοί θιασώτες και υπέρμαχοι της Συμφωνίας των Πρεσπών ήταν υποστηρικτές του Σχεδίου Ανάν; 

*ο Πέτρος Πιτσιάκας είναι Φιλόλογος-Διευθυντής 2ου ΓΕΛ Ναυπάκτου
Ναύπακτος 23/1/2019

Λαογραφικά & ιστορικά της Ρούμελης: «Το ρόδι»

Γράφει η Σπυριδούλα Πιά 

Η ροδιά όπως και η συκιά, είναι δένδρο με μακρόχρονη καλλιέργεια και ιερή παράδοση.
Σήμερα αυτό το ρόδι θεωρείται απλά διακοσμητικό.

Στην Ελληνική παράδοση η ροδιά και το ρόδι είναι σύμβολο της γονιμότητας, της αφθονίας, αλλά και του Κάτω Κόσμου. Έρως και Θάνατος, που θα λέγαμε εμείς σήμερα.

Οι μακρινοί μας πρόγονοι βλέπανε τουλάχιστον δύο «πράγματα» στην ροδιά. «Αίμα» και πληθώρα σπόρων. Το κόκκινο ήταν για τους ανθρώπους κάποτε συνώνυμα του αίματος, συνώνυμο της Ζωής και του Θανάτου. Όταν έβαφαν τελετουργικά με κόκκινη βαφή, τα όπλα τους, τα πρόσωπα τους ή τους νεκρούς τους, τα «εμπότιζαν με αίμα». Η μεταφορά της κόκκινης ώχρας (των οξειδίων του σιδήρου) που χρησίμευαν ως βάση για την παρασκευή της κόκκινης βαφής ήταν ιερή. Η κόκκινη ώχρα ήταν το αίμα της γης. Το κόκκινο ήταν το αίμα της γης. Το κόκκινο ήταν ταμπού.

Στην Ελληνική Μυθολογία έχουμε πολλές αναφορές στην ροδιά. Ο πιο παλαιός μύθος είναι ίσως αυτός που συνδέει την Ροδιά με τον Ωρίωνα. Ο Ωρίων, ήταν ένας από τους μεγαλύτερους και λαμπρότερους αστερισμούς, ήταν ένας πελώριος Γίγας, γιος της Γης και ξακουστός για την ομορφιά του. Ήταν λέει, άξιος κυνηγός και σκότωνε τ’ αγρίμια με χάλκινο ρόπαλο. Σύμφωνα με το Μύθο, ο Ωρίων νυμφεύθηκε την Σίδη, αλλά δεν στάθηκε τυχερός: Η Σίδη παινεύτηκε πως είναι πιο όμορφη από την Ήρα και για τιμωρία η θεά την έστειλε στον Κάτω κόσμο όπου μεταμορφώθηκε σε ροδιά. Η Σίδη, δηλαδή το ρόδι, συνδέεται όπως θα δούμε και παρακάτω, με την μνήμη των νεκρών στη σχέση τους με τον Κάτω Κόσμο.

Σύμφωνα με άλλους μύθους, η Ροδιά φύτρωσε από το αίμα του Ζαγρέα Διονύσου αλλά και του Αττι – Άδωνη. Επίσης, στον τάφο του Πολυνείκη, του γιου του Οιδίποδα φύτρωσε, σύμφωνα με την θέληση των Ερινυών μια Ροδιά, που οι καρποί της έσταζαν αίμα όταν τους άνοιγες.
Ο πιο γνωστός σε όλους μας μύθος, είναι αυτός της «Αρπαγής της Περσεφόνης», την οποία ο Πλούτωνας την ερωτεύτηκε και την πήρε μαζί του.

Με την αρπαγή της Περσεφόνης έπαψε όμως η Δήμητρα να καρπίζει και οι άνθρωποι δεν είχαν πια να φάνε. Έτσι αναγκάστηκαν οι Θεοί να επέμβουν, ώστε να επιστρέψει η Περσεφόνη. Για να την δέσει με τον Άδη όμως ο Πλούτωνας, της δίνει να φάει απ’ το Ρόδι. Από τότε η Περσεφόνη, περνάει κάποιους μήνες στον κάτω κόσμο, την εποχή που ησυχάζει η Φύση, για να γυρίσει μετά φέρνοντας μαζί της τον πλούτο του Πλούτωνα, την γονιμότητα και την πανσπερμία. Σε όλους τους λαούς, το κρύψιμο θεών και ηρώων κάτω από τη γη, συνδέεται με λατρευτικούς τύπους βλάστησης και γονιμότητας.

Στα μέρη μας, σαν συμβολική κίνηση γονιμότητας – από τους Ελληνιστικούς χρόνους έως και σήμερα – σπάμε ένα Ρόδι στο πάτωμα σε γάμους, και την πρωτοχρονιά, σε ένδειξη αφθονίας, γονιμότητας και καλής τύχης.

Συνέχεια των αρχαίων γονιμικών τελετών είναι και τα «πολυσπόρια» που μαγειρεύονται και τρώγονται στην Εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου στις 21 Νοεμβρίου. Επίσης, όταν μνημονεύονται οι νεκροί, τότε, παρασκευάζονται τα «κόλλυβα». Αποτελούνται από βρασμένο στάρι, ανακατεμένο με ζάχαρη και σταφίδες, στολισμένο με κόκκους ροδιού.

Η παρουσία του Ροδιού είναι εξαιρετικά σημαντική. Συναντιέται στον γάμο αλλά και ως ευχαριστία, προσφορά στους νεκρούς (δηλαδή στους χθόνιους θεούς).

«Το πολύκοκκο του ροδιού, συμβολίζει και το πολύγονο, κι όπως είναι σύμβολο θεοτήτων του γάμου, της Ήρας και της Αφροδίτης, είναι και σύμβολο χθόνιων θεών, του Ερμή, της Περσεφόνης και του Διονύσου».

Θεραπευτικά χρησιμοποιείται η Ροδιά για τις στυπτικές, επουλωτικές, δροσιστικές και αντιδιαρροϊκές της ιδιότητες από την εποχή του Ιπποκράτη. Ανά τους αιώνες, διάφοροι θεραπευτές και ιατροί της Ευρώπης και της Μεσογείου χρησιμοποιούσαν την φλούδα του δένδρου ή του καρπού, τα φύλλα και άλλοτε τους κόκκους του ροδιού σε διαρροϊκές παθήσεις, χρόνιες δυσεντερίες, εξωτερικές αιμορραγίες ή πληγές.

Η ιδιαίτερη θεραπευτική ικανότητα της ροδιάς είναι όμως η «εξόντωση» της ταινίας και άλλων παρόμοιων «ανεπιθύμητων κατοίκων» του πεπτικού μας. Η Ροδιά θεωρείται σε αυτές τις περιπτώσεις λιγότερο επιβλαβής για τον οργανισμό σε σύγκριση με τα άλλα φυτά που χρησιμοποιούνται στην περίπτωση.

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας «Εμπρός» 

Κ. Πατούχας: Η Διαγώνια ανάπτυξη της Ναυπακτίας

Τα τελευταία χρόνια στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος έχουν υλοποιηθεί ή είναι σε εξέλιξη σημαντικά έργα υποδομών που αλλάζουν την εικόνα της περιοχής. Βέβαια τα περισσότερα έρχονται ως ουρά σειρά άλλων, που είχαν είτε προβλεφθεί από τον χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας και τοπικά χωροταξικά πολεοδομικά σχέδια είτε υλοποιούνται κατά παρέκκλιση αυτών ως αναγκαία έργα για την ανάταση της εθνικής οικονομίας ελέω της δεκαετούς κρίσης (βλέπε ανεμογεννήτριες).
Είδαμε λοιπόν την ολοκλήρωση του τμήματος Κορίνθου-Πατρών (120 χλμ) της Ολυμπίας Οδού ενώ δείχνει και το λοιπό τμήμα της, Πατρών-Τσακώνα (105χλμ) να δρομολογείται. Αντίστοιχα η Ιόνια Οδός (196χλμ) όπου κατασκευάστηκε το διπλό τούνελ στην Κλόκοβα έφτασε αισίως στα Γιάννενα ενώ είναι σε εξέλιξη η ολοκλήρωση ή η δρομολόγηση των κάθετων σε αυτόν αξόνων.

Τα δύο αυτά έργα συμπληρώνουν τον κόμβο της Γέφυρας Ρίου Αντιρρίου στα ¾ του και έχουν αλλάξει τον συγκοινωνιακό οδικό χάρτη της χώρας και την ταχύτητα μετακινήσεων με βασική όμως εκκρεμότητα την ολοκλήρωση της Διαγώνιας Οδού (μήκος 100χλμ).

Αντί όμως να είναι αντικείμενο διαβουλεύσεων και συζητήσεων (πολιτικών και μη) η σταδιακή ωρίμανση και δρομολόγηση του, βλέπουμε να περνά στην λήθη ως έργο ασύμφορο. Η Διαγώνια Οδός προβλέπεται από το σύνολο των χωροταξικών σχεδιασμών (γενικών, περιφερειακών, τοπικών) ως κλειστός αυτοκινητόδρομος που θα ενώσει τον κόμβο της Γέφυρας και κατά επέκταση την περιοχή της Ναυπακτίας με την Λαμία και τον αυτοκινητόδρομο Αθηνών-Θεσσαλονίκης μειώνοντας τον χρόνο μετακίνησης ως και δύο ώρες. Έχει κριθεί κατά επανάληψη από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ως έργο προτεραιότητας και τεράστιας αναπτυξιακής δυναμικής ωστόσο στην περήφανη ελληνική πολιτική σκηνή, κοινοβουλευτική και αυτοδιοικητική αντιμετωπίζεται με τουλάχιστον περίεργη αποσιώπηση.

Η αποσιώπηση αυτή στο τοπικό επίπεδο δημιουργεί ακόμα περισσότερα ερωτηματικά. Ο Δήμος Ναυπακτίας επηρεάζεται θεμελιωδώς από το έργο αυτό και παρόλο αυτά αντιμετωπίζεται σαν συνθήκη που γίνεται για μας – χωρίς εμάς (πού να τρέχουμε τώρα…). Από την άλλη πλευρά για το έργο αυτό έχουν κάνει ενέργειες τόσο η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος όσο και στην περιοχή μας ο Δήμος Θέρμου στην προσπάθεια να αναδείξουν τα αυτονόητα.

Η Διαγώνια οδός σε καμία περίπτωση δεν είναι η βελτίωση του υφιστάμενου εθνικού δρόμου Ε65. Σε έργα κλειστών αυτοκινητόδρομων θα πρέπει να υπάρχει το συνοδό παλιό δίκτυο το οποίο θα χρησιμοποιείται κατά επιλογή από οδηγούς. Όπως πολύ σωστά το Συμβούλιο της Επικρατείας απέτρεψε την κατασκευή «μπαλκονιού» στην Κλόκοβα και ανάγκασε την κατασκευή των δίδυμων τούνελ στην Ιόνια Οδό με ταυτόχρονη διατήρηση του παλιού άξονα του Ε55 έτσι και η Διαγώνια Οδός δεν θα πρέπει να ταυτίζεται με τα αναγκαία έργα της Ε65, όπως εντέχνως προωθείται.

Για το πολεοδομικό συγκρότημα της Ναυπάκτου με το Αντίρριο το ζήτημα της Διαγώνιας οδού είναι τεράστιας σημασίας και θα πρέπει να προβλεφθεί η χάραξη όπως είχε γίνει στην πρόταση του ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Αντιρρίου τόσο και στην επικείμενη πρόταση του ΓΠΣ Δ.Ε. Ναυπάκτου.

Παράλληλα το timing για την εκκίνηση από δυτικά της Διαγώνιας Οδού δείχνει να χάνεται. Στα πλαίσια των συνοδών έργων της Ιόνιας Οδού με την κατασκευή κάθετων συνδέσεων δεν έγινε καμία διεκδίκηση ή/και πρόβλεψη για το πρώτο τμήμα της Διαγώνιας, την κάθετη σύνδεση με την Παράκαμψη Ναυπάκτου. Η διαδρομή αυτή των 4,5χλμ από το Μολύκρειο ως το Πλατανόρεμα θα έδινε σημαντική ανάσα στην περιοχή του Κάτω Πλατανίτη ενισχύοντας την ασφάλεια των κατοίκων και την τουριστική & παραθεριστική δυναμική της.

Στις κάθετες συνδέσεις στην Αιτωλοακαρνανία ήδη υλοποιείται η Αμβρακία Οδός που είναι η σύνδεση Ιόνιας Οδού με Άκτιο μήκος 48χλμ και κόστους 220 εκ. ευρώ και τα πρώτα 30χλμ παραδίδονται εντός του έτους. Κατ’ επέκταση αυτών έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η σύνδεση της Αμβρακίας Οδού με την Λευκάδα μήκος 16χλμ και συνολικού κόστους 52εκ. ευρώ και κατόπιν συντονισμένων ενεργειών και της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων δρομολογείται και η υποθαλάσσια ζεύξη Λευκάδος μήκος 1,1χλμ που με τα συμπληρωματικά του έργα φτάνουν 50εκ. ευρώ προϋπολογισμό.   

Στο Αγρίνιο μετά από συντονισμένη προσπάθεια φορέων και αιρετών αρχίζει να διαφαίνεται αυτό που προ 2 ετών έμοιαζε ως ακατόρθωτο. Ο άξονας σύνδεσης της Ιόνιας οδού, μήκος 14χλμ και συνολικού κόστους 77εκ. ευρώ, με την επικείμενη νέα Περιμετρική Αγρινίου είναι σε στάδιο αδειοδοτήσεων πλέον. Το έργο αυτό είναι νευραλγικής σημασίας όχι μόνο γιατί θα μειώνει τον χρόνο σύνδεσης της πόλης με τον αυτοκινητόδρομο (κατά 12 λεπτά) αλλά κυρίαρχα θα αποτελέσει το πρώτο τμήμα του κάθετου άξονα Πλατυγιάλι- Αγρίνιο- Καρπενήσι-Λαμία (μήκος 130χλμ), που φιλοδοξείτε, από τους φίλους Ακαρνάνες και όχι μόνο, να αντικαταστήσει την Διαγώνια Οδό.
Παρατηρώντας τί γίνεται στην γειτονιά μας, ενισχύεται η αίσθηση ότι η φιλοδοξία ως συνισταμένη των φορέων και αιρετών της περιοχής μας είναι η σταθερή διατήρηση του status quo, όποιο και να είναι αυτό.

Την ώρα που άλλες περιοχές διεκδικούσαν έργα δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ εμείς προσπαθούσαμε να φτιάξουμε κόμβο στην Ιόνια Οδό για την συμπαθέστατη κατά τα άλλα Ρίζα και να ασφαλτοστρώσουμε με bonus ξεχορτάριασμα το τοπικό οδικό δίκτυο.

Την ώρα που η Παράκαμψη Ναυπάκτου και στα 15χλμ της αποτελεί «μνημείο» νεότερου ελληνικού σχεδιασμού με 5 ακατάλληλους ισόπεδους κόμβους, έλλειψη σύνδεσης με το κέντρο, ανάποδα γεωμετρικά χαρακτηριστικά, γεωτεχνικές αστοχίες και δυστυχώς ήδη από την 1η δεκαετία λειτουργία της διψήφιο αριθμό θυμάτων από τροχαία δυστυχήματα, απορούμε γιατί όλοι περνούν μέσα από την πόλη και επιβαρύνουν το κυκλοφοριακό της με συνοδεία παντεσπάνι.

Αντί να θέλουμε να διαμορφώσουμε μια ενιαία στρατηγική του Δήμου με τους φορείς και τους πολίτες για την κατασκευή της Διαγώνιας Οδού, την βελτίωση της Παράκαμψης Ναυπάκτου ως ευρεία παράκαμψη πολεοδομικού συγκροτήματος, την αναδιαμόρφωση του κυκλοφοριακού μοντέλο της πόλης με μονοδρομημένο δίκτυο, ζώνες ήπιας κυκλοφορίας και πεζών το οποίο θα στηρίζεται στην χάραξη και διαμόρφωση νέου περιμετρικού άξονα που θα εξυπηρετεί τις λειτουργικές ανάγκες μεταφορών της πόλης, χειροκροτούμε την τοποθέτηση πεζοδρομίων ελάχιστης διατομής με προεκλογική χροιά. 

Το Αγρίνιο έκανε τα βασικά που όφειλε να κάνει ένας Δήμος, ολοκλήρωσε και θεσμοθέτησε το ΓΠΣ της και ακολουθεί από τότε ένα πλάνο με σαφείς στόχους. Εντός της πόλης προχωρούν εκτεταμένες πεζοδρομήσεις, τα οποία για να λειτουργήσουν χρειάζεται νέα Περιμετρική πόλης που θα συνδέεται στο εγγύς μέλλον με την Ιόνια Οδό και στο ευρύτερο με το Πλατυγιάλι έως το Καρπενήσι και την Λαμία.

Κάποτε λέγαμε να πάμε ή να στείλουμε τους φορείς της πόλης στο εξωτερικό (Ιταλία, Ελβετία, Αυστρία κοκ) να δούμε ή να δουν τι κάνουν αυτοί στα μέρη τους και αξιοποιούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των τόπων με έργα όπως πάρκινγκ, αστικά τούνελ, πεζοδρομήσεις, αναστυλώσεις μνημείων, mini bus κ.α..

Φίλοι συντοπίτες μας τα χρόνια περάσανε και σχέδια που μελετήθηκαν για τον τόπο μας μείνανε δυστυχώς στα ράφια και στα φωριαμών των υπηρεσιών. Μην ανησυχείτε όμως σε λίγο δεν θα χρειάζεται να πάμε στο Ascoli για να αφουγκραστούμε τα έργα και την προκοπή τους καθώς θα χρειάζεται μόνο να ρίξουμε ένα Διαγώνιο βλέμμα στα έργα των άμεσων γειτόνων μας για να εκπαιδευτούμε τρόπους ανάπτυξης ενός τόπου.

Όσοι από την άλλη βιαστούν να πουν με τί λεφτά να γίνουν όλα αυτά που χρειαζόμαστε η απάντηση είναι όσα χρήματα δρομολογούνται ήδη για το Αγρίνιο ή την Λευκάδα ή την Πάτρα ή και το Κατάκολο εμείς χρειαζόμαστε τα μισά και τα δικαιούμαστε.-   

*Ο Κ. Πατούχας είναι Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός 

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας «Εμπρός» 

Ν. Δημητρόπουλος: Περί ορεινής Ναυπακτίας

Με τον Βαγγέλη τον Καρανικολα είμαστε συγχωριανοί και φίλοι από τα Κρυονέρια. Μεταξύ των άλλων, βασικός παίκτης  της ομάδας μπάσκετ των Κρυονερίων  ο Βαγγέλης ,στα θερινά τουρνουά μπάσκετ τα καλοκαίρια, με τα χωριά του Δήμου Αποδοτίας τότε, με περγαμηνές και κύπελλα. Στο προηγούμενο φύλο μου είπε, όπως και το έκανε, ότι θα δημοσίευσε πρωτοσέλιδο  για την ορεινή Ναυπακτία  όσον αφορά την κατανομή των πόρων του προγράμματος leader  στην περιοχή μας και ιδιαίτερα όσων αφορά μονοπάτια και  διαδρομές . Χρησιμοποίησε μάλιστα ένα ιστορικό πέτρινο γεφύρι των «Στενών» όπως ονομάζεται, μεταξύ Κλεπάς και Κρυονερίων,  για να αναδείξει το θέμα, ότι οι πόροι διατίθενται μονομερώς σε συγκεκριμένα σημεία. Μου είπε δε, ότι περιμένει  να γράψω κάτι. Με το γεφύρι αυτό  που βρίσκεται στο στενότερο σημείο του Ευήνου έχω και συναισθηματικό δέσιμο, καθότι μη έχοντας δημοτικό σχολείο στα Κρυονέρια που έμενε η οικογένειά μας, πήγαινα και τελείωσα το Δημοτικό Σχολείο Κλεπάς,  στη γιαγιά μου τη Πηνελόπη, καθότι η μάνα μου κατάγεται από εκεί. Έτσι μεταξύ των άλλων μερικά Σαββατοκύριακα, γιορτές και λοιπά, ήμουν αναγκασμένος μαθητούδι του Δημοτικού να κάνω μια καταπληκτική σήμερα(ταλαίπωρη τότε )  τρίωρη μονοπατιτική διαδρομή,  περνώντας από το γεφύρι με χιόνια και πάγους το χειμώνα λόγω και του υψομέτρου. Το καλοκαίρι είχαμε συντομότερη διαδρομή από άλλο σημείο, γιατί περνούσαμε μέσα από το ποτάμι. Έτσι και για συναισθηματικούς λόγους αλλά κυρίως λόγω  της ενασχόλησης  μου με τα ορεινά μέσω της τοπικής αυτοδιοίκησης, Δήμος Αποδοτίας, Αιτωλική  Αναπτυξιακή, Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών κλπ, θεώρησα σκόπιμο ότι έπρεπε να επισημάνω ορισμένα ζητήματα και εκ των προτέρων να σημειώσω ότι τα γεγονότα που περιγράφω παρακάτω είναι από τη δική μου οπτική γωνία όπως τα έζησα και τα βλέπω.

Τα χωριά της ορεινής Ναυπακτίας στη δεκαετία του 70 μετά τη σταδιακή εγκατάλειψή τους μετά τον πόλεμο ειδικά ορισμένα από αυτά κινδύνεψαν να εγκαταλειφθούν πλήρως.  Οι κάτοικοι  κυρίως λόγω φτώχειας, αναζήτησαν την τύχη τους στα αστικά κέντρα  ή στο εξωτερικό. Εκεί έφτιαξαν τη ζωή τους όπως λέμε, τις οικογένειες τους,  τα σπίτια τους  τις οικονομίες τους κλπ. ΟΙ ρίζες και η παράδοση όμως δεν εγκαταλείπονται ποτέ. Νόμος. Όσο και αν πολλοί διαφωνούν σε αυτό .Έτσι βλέποντας τον κίνδυνο άρχισαν να δημιουργούν πατριδοτοπικούς συλλόγους, κάτι που τους ένωνε μεταξύ τους, αλλά κυρίως αναλάμβαναν πρωτοβουλίες να περισώσουν ότι απέμεινε από τα χωριά τους . Δημιουργήθηκαν δεκάδες τέτοιοι σύλλογοι με κορυφαία την Ομοσπονδία Συλλόγων Ναυπακτίας, με τον επί σειρά ετών τότε πρόεδρό της τον αείμνηστο Γεράσιμο  Μούτρο από την Τερψιθέα. Μάλιστα από την ομοσπονδία ξεπήδησε και με το Μπάμπη το Χαραλαμπόπουλο από την Δορβιτσά η Εταιρία Ναυπακτιακών Μελετών, η οποία διέσωσε μέσα από συνέδρια ημερίδες και εκδόσεις την ιστορία της περιοχής. Περεταίρω, με παρεμβάσεις στις δημόσιες αρχές εξασφάλιζαν σημαντικά έργα καλύπτοντας βασικές υποδομές, κυρίως οδοποιίας  αλλά και από δικά τους χρήματα και χορηγίες οργάνωναν εκδηλώσεις, τόσο στα χωριά όσο και στο τόπο διαμονής τους. Το σημαντικό  όμως ήταν, ότι δημιούργησαν ένα ισχυρότατο πόλο πολιτικής παρέμβασης λειτουργώντας με αγνά συναισθήματα για το μέλλον των χωριών μας. Εκεί και την κατάλληλη στιγμή ψηφίζεται  ο Καποδιστριακός νόμος για την οργάνωση των κοινοτήτων σε Δήμους, είχαν προηγηθεί βέβαια και κάποιες εθελούσιες συνενώσεις, (Πυληνη, Αποδοτία). Η περίοδος  αυτή  (1998-2010) ήταν και η καθοριστική για την αναστροφή του κλίματος . Τεχνικά έργα, ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι, καινούρια δίκτυα και  δεξαμενές ύδρευσης , δίκτυα ηλεκτρισμού, τηλεφωνίας, αναπλάσεις , εκδηλώσεις κλπ και δεδομένης της ευημερίας τότε των νοικοκυριών  σε συνδυασμό με τις   ανωτέρω υποδομές, συντηρήθηκαν, αναδομήθηκαν ή έγιναν εκατοντάδες κατοικίες σε όλα τα χωριά  και έτσι εδραιώθηκε και  με οικονομικούς όρους, η παραθεριστική κατοικία στην ορεινή Ναυπακτία.

Παράλληλα από τη δεκαετία του 1990 αναπτύσσεται  στην  Ε.Ε. μια πρωτοβουλία  για τη διαφύλαξη και την ενίσχυση των ορεινών περιοχών  με την ανάδειξη και διαφύλαξη εθίμων παραδοσιακών καλλιεργειών μεταποίησης κλπ, καθώς και την συμπλήρωση τους με νέες  ήπιες οικονομικές δραστηριότητες  κυρίως οικοτουρισμού. Έτσι δημιουργείται μια Πρωτοβουλία  -όχι πρόγραμμα- αυστηρά για το σκοπό αυτό, με ανεξάρτητη διαδικασία λειτουργίας από τα άλλα προγράμματα . Στην Ελλάδα ενστερνίζονται, οργανώνονται και υιοθετούν την πρωτοβουλία αυτή άνθρωποι με όραμα, κυρίως της κεντρικής  οροσειράς της Πίνδου και κυρίως σε Τρίκαλα, Καρδίτσα, Κοζάνη κλπ. και  σταδιακά  μπαίνουν ορεινές περιοχές από όλη την Ελλάδα. Στην περιοχή μας το εγχείρημα ξεκίνησε ο Νίκος ο Αλντανόπουλος  από τον Ασπριά με την αναπτυξιακή ΑΝ.ΕΤ.ΑΠΟ. ΑΕ η οποία κατόπιν  μετετράπη σε Αιτωλική Αναπτυξιακή, διευρυνόμενη  με τους όμορους Δήμους .Βασικός κεφαλαιουχικός χρηματοδότης  της εταιρείας είναι  ο Δήμος Αποδοτίας με δήμαρχο τον Βασίλη το Σούζα από την Άνω  Χώρα, ο οποίος δέχεται ισχυρές εσωτερικές αντιδράσεις  γι αυτό, ενώ  παράλληλα παραχωρεί μετοχικά μερίδια  και στους άλλους Δήμους της περιοχής. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του εγχειρήματος πρέπει να πούμε  ότι για σοβαρές αποφάσεις όπως την κατανομή του LEADER συνεδρίαζαν δέκα δήμαρχοι(Αποδοτίας, Πλατάνου, Πυλήνης, Ναυπάκτου, Αντιρρίου, Χάλκειας, Μεσολογγίου, Δομνίστας, Βαρδουσίων  και Ευπαλίου). Παράλληλα η εταιρεία στελεχώνεται με εξειδικευμένο επιστημονικό δυναμικό και εκπονεί μεταξύ των άλλων και τις απαραίτητες μελέτες. Στην περίοδο αυτή αναπτύσσεται και η στρατηγική ανάπτυξης της ορεινής Ναυπακτίας με πυλώνες το τρίγωνο  Ευηνολίμνη- Άνω Χώρα-Λουτρά Στάχτης.

Φτάνουμε στο 2010 όπου ο Καλλικράτης αντικαθιστά τον Καποδίστρια και η Ναυπακτία γίνεται ενιαίος Δήμος. Υπήρξαν βέβαια συγκρούσεις για το αν πρέπει η Ναυπακτία να έχει ένα η δύο Δήμους, ο ένας οι ορεινές ενότητες, αλλά αυτό δεν είναι του παρόντος. δήμαρχος εκλέγεται ο Γιάννης ο Μπουλές από τη Σίμου , δήμαρχος Πυλήνης έως τότε. Ενώ για την ορεινή  Ναυπακτία φαίνεται να υπάρχουν συγκεκριμένοι αναπτυξιακοί στόχοι δεν  συμβαίνει το ίδιο και με  την Ναύπακτο. Παρά ταύτα το εγχείρημα για ένα νέο ξεκίνημα πάνω στο διευρυμένο και με διαφορετικές προτεραιότητες χάρτη είναι δύσκολο. Αυτό όμως που μπορεί να γίνει  μαζί  με την διαδικασία συγχώνευσης, είναι η αναδιάταξη  του αναπτυξιακού δυναμικού και ιδιαίτερα της Αιτωλικής  Αναπτυξιακής με διαφοροποίηση της συμμετοχικότητας  αλλά και σε νέες προωθημένες δράσεις  αστικού χαρακτήρα, κάτι που δοκιμάστηκε με επιτυχία σε άλλους Δήμους  με τα ίδια χαρακτηριστικά. Στην ‘ιδία περίοδο εν τω μεταξύ το leader από πρωτοβουλία  μετατρέπεται σε πρόγραμμα και αλλοιώνονται τα χαρακτηριστικά του, αλλά το κυριότερο, εισερχόμαστε στην οικονομική κρίση όπου μειώνονται οι πόροι για τους Δήμους αλλά όχι όμως και για τα Ευρωπαϊκά προγράμματα, με τα οποία μπορούν τουλάχιστον να χρηματοδοτηθούν οι παραπάνω δράσεις. Εδώ πιστεύω ότι ο συγκεντρωτισμός και πιθανές ανασφάλειες ,  συνέβαλλαν στο να υλοποιηθεί ο στόχος  της συγχώνευσης , θέμα κυρίως τεχνοκρατικού χαρακτήρα  των υπηρεσιών και να αφεθούν τα υπόλοιπα να κυλίσουν μόνα τους .

Το 2014 εκλέγεται δήμαρχος ο Τάκης ο Λουκόπουλος μετριοπαθής  και προσιτός, με ισχυρό επιτελείο αυτοδιοικητικών στελεχών της περιοχής μας. Είμαστε στη μέση της οικονομικής κρίσης, στη λήξη της περιόδου 2007-2013 αλλά  και την έναρξη της προγραμματικής περιόδου 2014-2020, χρήματα για τεχνικό πρόγραμμα είναι ελάχιστα.  Αυτά που μπορεί να γίνουν είναι ,η ολοκλήρωση των προηγούμενων έργων και η διεκδίκηση νέων, τα οποία στο μεγαλύτερο μέρος τους θα τα ολοκληρώσει η επομένη δημοτική αρχή. Σον τομέα αυτόν τα πράγματα φαίνεται να πηγαίνουν καλά,  από τις μελέτες που βλέπουμε και τις προτάσεις που κατατίθενται. Το πρόβλημα όμως είναι σε θέματα τρέχουσας λειτουργίας . Οι περισσότεροι τρέχουν να παράγουν έργο, κυρίως για την περιοχή εκλογής  τους και πολλές φορές με προσωπικά χαρακτηριστικά , η δε αντιπολίτευση κάνει το ίδιο  αναλόγως ποιον έχει απέναντί της. Και όλα αυτά γιατί από το 2010 και μετά δεν σχεδιάστηκε  καμία  κοινή  και οργανωμένη προσπάθεια ομογενοποίησης,  , με αποτέλεσμα κάποιες συγκρούσεις  η συμμαχίες να είναι κωμικοτραγικές, σε βάρος της αποτελεσματικότητας φυσικά.

Αυτό που δεν κάναμε όμως, να μάθουμε να συνεργαζόμαστε, έρχεται να μας το επιβάλει ο Κλεισθένης  με την απλή αναλογική, ασχέτως αν συμφωνεί η διαφωνεί κανείς. Τώρα απαιτείται σχέδιο υλοποιήσιμο το οποίο θα προκύπτει από συνεργασίες . Πρέπει λοιπόν να μάθουμε να συζητάμε και να συνεργαζόμαστε κάτι που δεν το είχαμε έως τώρα και σαν απλοί άνθρωποι αν θέλετε. Αυτό είναι που πέντε μήνες  πριν τις εκλογές προκαλεί αμηχανία και ανασφάλεια και δεν μπορέσουμε να πατήσουμε σε αγεωγράφητα νερά. Εδώ δεν πίναμε καφέ μαζί τώρα θα συνεργαστούμε? Πιστεύω  ότι όποιος με σοβαρότητα, ταπεινότητα και ειλικρίνεια προσεγγίσει τους συνυποψήφιους του και την κοινωνία και με έναν καλό σχεδιασμό  για το μέλλον και τη συνέχεια του τόπου, θα είναι ο επόμενος Δήμαρχος

Τέλος, για το γιοφύρι μας Βαγγέλη δεν είναι το πρόβλημα τα χρήματα,  είναι  οι προτεραιότητες  βάσει σχεδίου. Και οι προτεραιότητες που δόθηκαν δεν είναι κακές, απλά η φιλοσοφία για τα ορεινά άλλαξε ή δεν υπάρχει και πρέπει να φροντίσουμε να υπάρξει!

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Εμπρός” στις 14 Δεκεμβρίου 2018