Ισ. Ζουργός: Από τη μοναξιά στη συνειδητοποίηση

Το 2ο Λύκειο Ναυπάκτου και οι Εκδόσεις Πατάκη θα πραγματοποιήσουν αύριο Σάββατο 8 Φεβρουαρίου στις 19:00 στο αμφιθέατρο του 2ου Λυκείου εκδήλωση-συνάντηση με το συγγραφέα Ισίδωρο Ζουργό, με αφορμή το νέο του βιβλίο «Οι ρετσίνες του βασιλιά». Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Πέτρος Πιτσιάκκας, φιλόλογος και διευθυντής του Λυκείου καθώς και ο συγγραφέας. Σήμερα ο κ. Ζουργός μιλά στην «ε» σε μία πρώτη εισαγωγική συζήτηση για το τι τον οδήγησε στη συγγραφή του συγκριμένου βιβλίου, για τη μοναξιά και τη σχέση της με την αποδόμηση εκείνου που κατείχε εξουσία, αλλά και τη συνομιλία του έργου με σπουδαία κλασικά κείμενα. 

 

Ας ξεκινήσουμε με ένα πρώτο κοινό σε πολλές συνεντεύξεις συγγραφέων ερώτημα… Τι είναι αυτό που σας ενέπνευσε για να γράψετε το συγκεκριμένο βιβλίο;

Τα τελευταία χρόνια ήθελα να γράψω ένα μυθιστόρημα το οποίο θα αποτύπωνε το πώς μία εξουσιαστική περσόνα, και δεν αναφέρομαι μόνο σε πρόσωπα που η εξουσία τους πηγάζει από την πολιτική, αλλά και σε εκείνη που προέρχεται από τα δύο φύλα ή τις σχέσεις του γονιού με το παιδί, το πώς λοιπόν αυτό το πρόσωπο βιώνει στο τέλος της ζωής του την κατάσταση τότε που το έδαφος χάνεται κάτω από τα πόδια του. Με λίγο πιο θεωρητικούς όρους, θα έλεγα, το πώς μία εξουσιαστική περσόνα νιώθει ότι αποδομείται σιγά σιγά κυρίως με το πέρασμα του χρόνου.

Στην περίπτωση του μυθιστορήματος, βέβαια, δεν είναι μόνο ο χρόνος αυτός που αποδομεί τον πρωταγωνιστή, όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης.

Η μοναξιά του πρωταγωνιστή είναι και ο καθρέπτης του μέσα από τον οποίο θα δει τη ζωή που πέρασε;

Καταρχάς η μοναξιά είναι μία αναγκαστική συνθήκη η οποία τον ωθεί σε μία εσωτερική περιήγηση ώστε να νοηματοδοτήσει όλο αυτό το οποίο αισθάνεται τον τελευταίο καιρό. Η μοναξιά σε συνδυασμό με τη φύση, τις αναμνήσεις και γενικότερα με τη δύναμη της μνήμης θα είναι από τους βασικούς συντελεστές της συνειδητοποίησής του.

Αυτή η συνθήκη, το βίωμα της μοναξιάς, συνεπάγεται και την απώλεια των περισσότερων από τις εξουσίες που έχει ένας άνθρωπος;

Προφανώς η απώλεια των όποιων εξουσιών έχει άμεση σχέση με το συναίσθημα της μοναξιάς. Η απώλεια των εξουσιών είναι η βασική ώθηση που σπρώχνει έναν άνθρωπο να αναρωτηθεί για τις αιτίες όλων όσων βιώνει.

Ο φόβος της μοναξιάς όμως μπορεί να είναι και κινητήρια δύναμη για κάποιον…

Ο εθισμός στην εξουσία είναι ακριβώς αυτό. Ο άνθρωπος αρχίζει να προσπαθεί με κάθε τρόπο να παραμείνει γαντζωμένος επάνω της επειδή αισθάνεται ότι η απομάκρυνση από αυτήν έχει ως αναπόφευκτη συνέπεια τη μοναξιά. Αυτή η μοναξιά όμως φέρνει και τη με βαθιά ρίγη συνειδητοποίηση της υπαρξιακής ερημιάς καθώς διάφορες αλήθειες ορθώνονται μπροστά στα μάτια του εκάστοτε βασιλιά.

Το χωριό στο οποίο ο πρωταγωνιστής μας ξεδιπλώνει την ιστορία του είναι το δικό σας χωριό, το χωριό κάποιους άλλου ή θα μπορούσε να είναι το χωριό όλων μας;

Είναι ένα χωριό επινοημένο για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του μυθιστορήματος. Είναι κατασκευασμένο από δικές μου παραστάσεις, που όμως δεν προέρχονται μόνο από έναν τόπο. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα άθροισμα από εικόνες και μνήμες ώστε να φτιαχτεί ένα ελληνικό χωριό κατάλληλο να πλαισιώσει τη δράση του μυθιστορήματος. Εκτός από το ίδιο το χωριό, αυτό καθαυτό, κι ο άλλος τόπος, η Πέρα Χώρα, η οποία είναι ας πούμε ο προοδευμένος τόπος, έχει κι αυτός τη σημασία του και έχει φτιαχτεί  ακριβώς με τον ίδιο τρόπο με το χωριό όπου κυρίως διαδραματίζεται η ιστορία μας.

«Οι ρετσίνες του βασιλιά είναι ένα μυθιστόρημα νόμισμα», θα διαβάσουμε στην περιγραφή του οπισθόφυλλου. Έχει πάντα δύο όψεις ή αναγνώσεις η ιστορία σας, όπου η μία έρχεται σε αντίθεση με την άλλη, τη συμπληρώνει, τι ακριβώς συμβαίνει;

Η έννοια του νομίσματος έχει να κάνει με τις δύο όψεις, όπου θα πρέπει να φανταστείτε ταυτόχρονα και μια περιστροφή του στον αέρα. Η μία όψη είναι η συνομιλία του μυθιστορήματος με τον σαιξπηρικό κόσμο και τον βασιλιά Ληρ, μιας και ο Σαίξπηρ πριν από τόσα χρόνια είχε την ιδέα να αποδώσει με τον τραγικότερο τρόπο την αποδόμηση ενός εξουσιαστικού προσώπου. Η άλλη είναι η συνομιλία με ένα άλλο κλασικό κείμενο τον Γαργαντούα του Ραμπελαί, με τον οποίο επίσης το μυθιστόρημα έχει στενή σχέση εσωτερική και εξωτερική.

Οι λέξη ρετσίνες του τίτλου έχουν λοιπόν να κάνουν με τον Ραμπελαί, ενώ ο βασιλιάς με τον Ληρ. Είναι η προσπάθεια του ήρωα να ξεφύγει από τη μοίρα του Ληρ που τον ωθεί στον ξέγνοιαστο αναγεννησιακό κόσμο του Ραμπελαί, αυτόν της χωρίς ενοχή απόλαυσης.

Γράφει ο Κ. Γιαννακίδης στο protagon.gr  για το βιβλίο σας και εσάς πως «Αν το έγραφε στα 70 του, θα μπορούσε μετά να πετάξει τα μολύβια του, δεν θα χρειαζόταν να γράψει τίποτα άλλο», εστιάζοντας κυρίως στην εσωτερική αναζήτηση που διακατέχει το συγκεκριμένο έργο. Πως το σχολιάζετε;

Ο κάθε συγγραφέας δεν θέλει με τίποτα να πιστέψει πως αυτό που έκανε είναι ίσως το τελευταίο του βιβλίο. Δεν μπορεί ακόμα να θεωρήσει πως κι αν ακόμα έφτασε σε μια ανώτερη ποιότητα, δεν υπάρχει η δυνατότητα το επόμενο να ξεπεράσει το προηγούμενο. Ο κ. Γιαννακίδης είναι ένας δημοσιογράφος που έχει παρακολουθήσει τα τελευταία χρόνια πολύ στενά όλη μου τη καλλιτεχνική δημιουργία. Νομίζω πως η άποψή του σε σχέση με το βιβλίο έχει να κάνει με την εσωτερικότητα και την ειλικρίνεια του συγγραφέα να αποτυπώσει  μύχιες σκέψεις και φόβους. Εγώ, πάντως ούτε θέλω ούτε έχω πρόθεση να αφήσω στην άκρη το μολύβι μου…

Εκπαιδευτικός στο επάγγελμα, οπότε μια καλή ευκαιρία να μας δώσετε τη ματιά σας για τη θέση του βιβλίου στο σχολείο. Ποια είναι;

Ως δάσκαλος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση η εμπειρία μου έχει να κάνει κυρίως με τα παιδιά του δημοτικού, όμως στα θέματα της ανάγνωσης έχω εικόνα και γνώμη για το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Το λύκειο είναι το μέρος όπου συντελείται η καρατόμηση της όποιας αναγνωστικής συνείδησης έχει χτιστεί τα προηγούμενα χρόνια. Ο θεσμός των πανελλαδικών εξετάσεων είναι ολέθριος για τις αναγνώσεις «ελευθέρας βοσκής», όπως τις ονομάζω εγώ, αυτές δηλαδή τις ενασχολήσεις με τα κείμενα που πυροδοτούν τη φαντασία και τη δημιουργικότητα.

Προφανώς και χρειαζόμαστε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που να είναι ανοιχτό και να τροφοδοτεί τις ελεύθερες αναγνώσεις. Σε ό,τι αφορά στο δημοτικό, υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες για την αφετηρία συγκρότησης μίας αναγνωστικής ιστορίας στη συνείδηση των παιδιών. Είναι όμως πολύ σημαντικό να έχουμε και τη στήριξη της πολιτείας με την ίδρυση περισσότερων παιδικών βιβλιοθηκών, αλλά ταυτόχρονα και με την παροχή κινήτρων στους εκπαιδευτικούς ώστε να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο σε αυτό που λέμε ανάγνωση και σχέση με το βιβλίο.

Και κλείνοντας ένα ερώτημα που θέτουμε σε κάθε επισκέπτη της πόλης μας. Όταν ακούτε τη λέξη Ναύπακτος τί σας έρχεται στο μυαλό;

Πριν έρθω στη Ναύπακτο για πρώτη φορά, κάτι που συνέβη πριν από περίπου οκτώ χρόνια, το πρώτο πράγμα που μου ερχόταν στο μυαλό ήταν η γνωστή ναυμαχία. Ήταν νομίζω αναμενόμενο για έναν άνθρωπο όπως εγώ, που έχει σχέση με την ιστορία και αυτό είναι έκδηλο στα μυθιστορήματά μου, να είναι η Ναύπακτος συνδυασμένη με το συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός. Ύστερα από εκείνη την πρώτη μου επίσκεψη, η λέξη Ναύπακτος, και το λέω απερίφραστα, είναι ταυτισμένη με την ομορφιά της.

 

Το βιβλίο

Κάποιο απόγευµα του φθινοπώρου, ένας ηλικιωµένος άντρας κάνει την εµφάνισή του στο χωριό. Μερικοί τον αναγνωρίζουν και ισχυρίζονται πως τον είχαν δει τον προηγούµενο χειµώνα να επιθεωρεί τις εργασίες στον πύργο, αυτόν που στέκεται στο τέρµα της µεγάλης ανηφόρας.

Οι “Ρετσίνες του βασιλιά” είναι ένα µυθιστόρηµα νόµισµα. Στη µια του όψη ένας αναµαλλιασµένος γέροντας που κάποτε ήταν βασιλιάς. Στην άλλη ένας κοιλαράς που µοιάζει να είναι ο Γαργαντούας ή ένας γεωργός που χαµογελάει βαστώντας στο χέρι ένα κρασοπότηρο.

Ο αφηγητής στρίβει το νόµισµα στον αέρα, κι αυτό, καθώς περιστρέφεται, φανερώνει µέσα από γράµµατα και µυστικά οικογενειακές ιστορίες και εικόνες µιας χώρας αµήχανης, βουτηγµένης στην ανεργία και στη νέα µετανάστευση.

Στη διάρκεια ενός χρόνου -όσο κρατάει το µυθιστόρηµα-, πίσω απ’ τις κουρτίνες της κάθε µέρας ελλοχεύει ο σαιξπηρικός κόσµος ως αδιάγνωστη ασθένεια: πύργοι, βασιλιάδες, κόρες, γελωτοποιοί, εξουσία, προδοσία, αίµα…

Όλα αυτά ώσπου το νόµισµα να πέσει στη γη, εκεί στη χθόνια σαγήνη της γονιµότητας και του τάφου. Εκεί στο χώµα-χωριό ο γερο-Έξαρχος, ο επισκέπτης του φθινοπώρου, καθώς τον αποδοµεί ο χρόνος, παίζει το τελευταίο του χαρτί. Στο καφενείο, µπρος στα µεθυσµένα γέλια, εκλιπαρεί για την τελευταία ευκαιρία που θα του χαρίσει την ανακαίνιση του κόσµου µέσα από τη θαλπωρή του κρασιού, της σάρκας και της αγάπης.

 

Ένα μάθημα γιόγκα στη Ναύπακτο για όλους με την Άννα Ζώρζου

Το «Yogi Life» της Νάνσυς Δρόσου διοργανώνει την Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου «YogaWorks» με την Άννα Ζώρζου, ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα του χώρου στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό μάθημα YogaWorks Flow που συνδυάζει ακριβείς οδηγίες για ευθυγράμμιση με έλεγχο της αναπνοής, κίνησης και ροής. Είναι προσεκτικά σχεδιασμένο, ώστε κάθε μαθητής να εμβαθύνει στην εμπειρία γιόγκα και σταδιακά, να αυξάνει τη δύναμη, την αντοχή και την ευλυγισία του κατακτώντας όλο και πιο απαιτητικές θέσεις και αλληλουχίες θέσεων. Το μάθημα, που θα πραγματοποιηθεί στις 6:00 το απόγευμα, είναι ανοιχτό για όλα τα επίπεδα ασκούμενων.

Η Άννα Ζώρζου, με αφορμή την επίσκεψή της στην πόλη της Ναυπάκτου, μιλά στην «ε» για τη δική της εμπειρία στο αντικείμενο, την ενασχόληση της με αυτό εδώ και 20 χρόνια, όταν στην Ελλάδα η γιόγκα ήταν ακόμα άγνωστη. Εξηγεί το ποια είναι τα οφέλη αλλά, ενώ δηλώνει ικανοποιημένη από το επίπεδο στη χώρα μας, το οποίο συνεχώς εξελίσσεται.

 

Καταρχάς κ. Ζώρζου πείτε μας για το φτάσατε στην ιδέα να πραγματοποιηθεί η συγκεκριμένη συνάντηση στη Ναύπακτο, στο χώρο της Ν. Δρόσου…

Η Νάνσυ έχει εκπαιδευτή μέσα από το σύστημα YogaWorks, που εκπροσωπεύω στην Ελλάδα εδώ και 15 χρόνια, ένα αμερικάνικο σύστημα του οποίου είναι απόφοιτος. Στο πλαίσιο της κοπής της πίτας του «Yogi Life» μου έγινε πρόσκληση να έρθω ως δασκάλα της να κάνω ένα μάθημα στους μαθητές της, έτσι ώστε όσοι έρθουν να γνωρίσουν από που η Νάνσυ εκπαιδεύτηκε αλλά και εμπνεύστηκε για να κάνει πράξη όσα έχει πετύχει έως σήμερα. Είναι μεγάλη μου τιμή φυσικά, να γνωρίσω και τους ανθρώπους που ασχολούνται με τη γιόγκα στη Ναύπακτο και γιατί όχι να διευρύνουμε την κοινότητά μας.

Η δική σας σχέση με το αντικείμενο πώς ξεκίνησε. Φαντάζομαι μιλάμε για τις εποχές όπου ακόμα στην Ελλάδα δεν υπήρχε γνώση του…

Ασχολούμαι με τη γιόγκα εδώ και 20 χρόνια, από τότε που ήμουν στην Αμερική. Επέστρεψα στην Ελλάδα όταν ήδη είχαν γίνει τα πρώτα βήματα στο χώρο από την Ελένη Πετρουλάκη, κάνοντάς τη γνωστή σε μια πιο μαζική μορφή. Εκείνη την εποχή υπήρχε ανάγκη για περισσότερους αλλά και συνάμα έμπειρους δασκάλους, οπότε έχοντας ήδη τα εφόδια από την ενασχόλησή μου στο εξωτερικό μπήκα στο χώρο και στην Ελλάδα. Στην πορεία αυτών των χρόνων τολμώ να πω πως υπάρχουν εξαιρετικά αποτελέσματα εξέλιξης, με αργά αλλά βήματα σταθερά. Ο κόσμος έχει αγκαλιάσει τη γιόγκα βλέποντας τα πλεονεκτήματά της, αλλά και το πόσο μπορεί να βοηθήσει στη καθημερινότητά του.

Εκτιμάτε πως έχει κατανοήσει πλέον ο κόσμος το τι είναι ακριβώς η γιόγκα ή ακόμα υπάρχει δρόμος γι’ αυτό;

Η γιόγκα είναι πολυδιάστατη, όμως αυτό που οι περισσότεροι κάνουν είναι η άσκηση, η συγκέντρωση, οι αναπνευστικές ασκήσεις. Αυτά είναι πολύ πιο εύκολα προσβάσιμα στο ευρύ κοινό. Πιστεύω όμως πλέον ότι οι περισσότερο έχουν αρχίσει να εξοικειώνονται, γνωρίζοντας καλύτερα το αντικείμενο. Η πορεία της ίδιας της γιόγκα, βέβαια, είναι τέτοια που όσα περισσότερα μπορείς να μάθεις, τόσο πιο βαθιά στη φιλοσοφία της μπαίνεις ανακαλύπτοντας και νέα κομμάτια της. Θεωρώ ότι έχει γίνει καταπληκτική δουλειά στην Ελλάδα εδώ και 15 χρόνια, ώστε να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης, αλλά και να βρει ο κόσμος διεξόδους ώστε να αποσυμπιέζεται από την καθημερινότητά του.

Οι εκπαιδευτές, κρίνοντας και τη δική σας πλευρά, είναι σε καλό επίπεδο;

Επειδή ταξιδεύω τον κόσμο και βλέπω το πώς εξελίσσεται η γιόγκα σε διάφορες χώρες του κόσμου, θεωρώ ότι είμαστε, συγκριτικά με την Ευρώπη και την Αμερική, σε ένα αρκετά καλό εκπαιδευτικό επίπεδο. Υπάρχουν πλέον και στην Ελλάδα, πέρα από το δικό μας σύστημα, πολλοί αξιόλογοι δάσκαλοι που μεταδίδουν τις γνώσεις τους. Το επίπεδο είναι συνεχώς ε εξέλιξη κι αυτό είναι το πιο σημαντικό. Το ταξίδι της γνώσης άλλωστε, στη γιόγκα, δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Συνεχώς βγαίνουν καινούριοι δάσκαλοι με πάθος και αγάπη για το αντικείμενο, όπως η Νάνσυ στη Ναύπακτο, που ανοίγουν τους δικούς τους χώρους, επηρεάζοντας με θετικό τρόπο τις ζωές των ανθρώπων. Η απάντηση, λοιπόν, δεν είναι αν το επίπεδο είναι καλό ή κακό, χαμηλό ή υψηλό, αλλά το ότι στο πέρασμα του χρόνου υπάρχει συνεχώς εξέλιξη σε αυτό που γίνεται, με τον κόσμο να ανταποκρίνεται όλο και περισσότερο.

Τι θα έχουν την ευκαιρία να δουν και να κάνουν όσοι έρθουν στο μάθημά σας στη Ναύπακτο;

Η διδασκαλία μου, που προέρχεται μέσα από την εμπειρία μου, προσαρμόζεται πάντα και στους ανθρώπους που έχω μπροστά μου. Οπότε θα είναι ένα μάθημα με ρυθμό και ροή, με δυναμικά στοιχεία, στα δεδομένα πάντα των ανθρώπων που θα έρθουν, ώστε όλοι να το ευχαριστηθούν. Επειδή είμαι θετικός άνθρωπος σίγουρα θα έχουμε και τις χαλαρές στιγμές μας με το χαβαλέ μας, αν μου επιτρέπετε τον όρο, γιατί σε αυτό που κάνουμε θα πρέπει να περνάμε και όμορφα. Οπότε θα επιδιώξω να έχουν τη δυνατότητα οι εκπαιδευόμενοι να δουν κάτι μέσα από την εμπειρία μου, αλλά και να περάσουν καλά.

Το κάλεσμα απευθύνεται σε όλους;

Απευθυνόμαστε καταρχάς σε εκείνους που έχουν επαφή, εννοείται όμως πως μπορούν να έρθουν και όσοι άλλοι θέλουν, αφού μας το επιτρέπει ο χώρος. Είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να μπει ο κόσμος στη διαδικασία, έστω και από περιέργεια, να έρθει είτε σε εμένα είτε και στη Νάνσυ, για να δει για αρχή τι είναι η γιόγκα. Είμαι σίγουρη πως θα τους αρέσει καθώς όλοι μπορούν να βρουν αυτό που τους ταιριάζει.

Nafpakos – YogaWorks Back on the Road with Anna Zorzou

Εγγραφή:

Επικοινωνία με Γραμματεία  του Yogi Life στο 2634 303951

Τιμές:

  • Μαθητές Yoga: 10 ευρώ
  • Δάσκαλοι γιόγκα: 5 ευρώ
  • Αποφοίτους του YogaWorks: Δωρεάν

(εδώ πάει η αφίσα)

 

H Άννα Ζώρζου

* Πιστοποιημένη Δασκάλα YogaWorks επιπέδου 500 ωρών

* Επικεφαλής των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για δασκάλους γιόγκα του συστήματος YogaWorks 200 και 300 ωρών σε Ελλάδα, Κύπρο και Ευρώπη

* Δασκάλα Προγεννητικής Γιόγκα, Μεταγεννητικής Γιόγκα, Birthlight (Γιόγκα για βρέφη) και θεραπεύτρια γιόγκα.

* Δασκάλα Γιόγκα της Εθνικής Ομάδας Μπάσκετ Γυναικών της Ελλάδας

* Σύμβουλος Γιόγκα στα Holmes Place Clubs (Ελλάδα)

* Πρέσβειρα της Manduka

Τι δηλώνει η ίδια:

«Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, ήμουν ένα περιπετειώδες κορίτσι, γεμάτο έμφυτη περιέργεια και ενέργεια. Η επιθυμία μου για νέες εμπειρίες με οδήγησε στην Καλιφόρνια, όπου σπούδασα με πλήρη υποτροφία ως αθλήτρια μπάσκετ στο κολέγιο University of the Pacific, Stockton, αφήνοντας για μερικά χρόνια τη γενέτειρά μου, Ελλάδα. Μετά τις σπουδές μου και δυστυχώς, μετά από πολυάριθμους τραυματισμούς, άρχισα να αναζητώ κάτι νέο για να αντικαταστήσω το μπάσκετ, καθώς και να βοηθήσω το σώμα μου να αποθεραπευτεί.

Το πρώτο μου μάθημα yoga ήταν στο studio YogaWorks Main Street με την Annie Carpenter και ήταν κεραυνοβόλος έρωτας. Έγινα αμέσως μια ενθουσιώδης ασκούμενη, παρακολουθώντας το ένα μάθημα μετά το άλλο και αποκτώντας διαρκώς καινούριες εμπειρίες. Σύντομα ολοκλήρωσα με επιτυχία την Εκπαίδευση Δασκάλων 200 ωρών YogaWorks. Ακολούθησαν πολλά ακόμη εκπαιδευτικά προγράμματα 200 ωρών, εργαστήρια, σεμινάρια και retreats, καθώς και μία επιπλέον Εκπαίδευση 300 ωρών στη Θεραπευτική Γιόγκα στο κέντρο Integrative Yoga Therapy του Kripalu με τον Joseph Le Page. Από τότε, η αγάπη μου για τη Yoga γίνεται όλο και μεγαλύτερη, αστείρευτη και πιο δυνατή.

Η ζωή με έφερε πίσω στην Ελλάδα, κοντά στην οικογένεια και τους αγαπημένους μου, παλιούς και νέους φίλους. Ως εκπαιδεύτρια Δασκάλων του YogaWorks είμαι επικεφαλής των προγραμμάτων 200 και 300 ωρών σε Ελλάδα, Κύπρο και Ευρώπη, διδάσκω σε πολυάριθμα retreats όπως το “Santorini Loves Yoga” με τη Βούλα Μπόλου (Δασκάλα Iyengar yoga Junior Intermediate III) και συμμετέχω σε αντίστοιχα συνέδρια σε όλο τον κόσμο. Κάθε μέρα, νιώθω ευγνωμοσύνη και σεβασμό γι’ αυτό το όμορφο ταξίδι της ζωής μου, αλλά και ενθουσιασμό για ό,τι πρόκειται να ‘ρθει».

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας “εμπρός” 

Λ. Ξύτσας: «Η φωτογραφία, το θέατρο και ο χορός είναι μεράκι»

φωτο Κ. Πέτσας

Ο Λάμπρος Ξύτσας είναι ένας άνθρωπος με πολλές καλλιτεχνικές ανησυχίες. Έχοντας καταπιαστεί έως σήμερα με το θέατρο, τη φωτογραφία και τον χορό, αντιμετωπίζει την κάθε μία από αυτές τις εκφάνσεις ως μέρος ενός συνόλου. Μας μίλησε στην «Ε» για τη δική του οπτική γωνία αναφορικά με το πώς ο ίδιος εκφράζεται μέσα από την τέχνη. Παράλληλα μας απάντησε και στο τι μπορεί να προσφέρει η Ναύπακτος σε έναν άνθρωπο με καλλιτεχνικές ανησυχίες, και τι όχι.


Καταρχάς Λάμπρο, με αφορμή και την προσωπική σου έκθεση φωτογραφιών, που είναι σε εξέλιξη εδώ και λίγες ημέρες στο Adagio II, να ξεκινήσουμε από τη φωτογραφία. Η φωτογραφική μηχανή μοιάζει να είναι προέκτασή σου, αρκεί να παρακολουθήσει κανείς λίγο τις αναρτήσεις σου στο facebook. Πώς προέκυψε αυτό;
Θα έλεγα ότι ο φωτογραφικός φακός πλέον αποτελεί προέκταση λίγο πολύ όλων μας, καθημερινά η χρήση της φωτογραφικής εφαρμογής των κινητών μας τηλεφώνων μας κάνει να βλέπουμε την καθημερινότητά μας μέσω μίας οπτικής που προσομοιάζει στο φωτογραφικό κάδρο. Όμως η ίδια η συνειδητή φωτογραφική πρακτική αποτελεί επιλογή. Προσωπικά με συγκινούσε ανέκαθεν η φωτογραφία ως μέσον απεικόνισης και επικοινωνίας. Μέσω μίας φωτογραφικής εικόνας μπορείς να κοινωνήσεις τον τρόπο με τον οποίο προσλαμβάνεις, αντιλαμβάνεσαι και επικοινωνείς. Με απλά λόγια, θέτεις τον άλλον στη δική σου θέση, του παρουσιάζεις τον κόσμο μέσα από τα δικά σου μάτια. Φυσικά όσο εξελίσσεται η ανάγκη δημιουργίας εικόνων, τόσο εξελίσσεται και η αναγκαιότητα χρήσης πιο εξελιγμένων φωτογραφικών μηχανών, φακών, τεχνικών εφαρμογών και αισθητικών κριτηρίων. Και εδώ έχουμε τη διάκριση που προσδιορίζει κάποιον ως φωτογράφο.
Είσαι μέλος της φωτογραφικής ομάδας της Ναυπάκτου. Μίλησέ μας λίγο για το πώς λειτουργεί αυτή, και τι έχει δώσει σε σένα τα χρόνια που αποτελείς κομμάτι της;
Η Φωτογραφική Ομάδα Ναυπάκτου λειτουργεί ως μία ανοικτή ομάδα εκμάθησης της φωτογραφικής τέχνης, υπό την αιγίδα της Παπαχαραλάμπειου Βιβλιοθήκης και με εισηγητή το φωτογράφο κ. Δημήτρη Δημητρίου. Στις δράσεις της ομάδας συμπεριλαμβάνονται τακτικά μαθήματα φωτογραφίας με έμφαση τόσο στην τεχνική, όσο και στη σύνθεση, την αισθητική – εικαστική δηλαδή κατάρτιση. Στις δράσεις της ομάδας μας συμπεριλαμβάνονται φωτογραφικά προγράμματα, φωτογραφικές εξορμήσεις και εκδρομές, εκθέσεις φωτογραφίας, αλλά και εκδόσεις, όπως το λεύκωμα «Ναυπάκτου Όψεις» που κυκλοφόρησε πρόσφατα ως έκδοση της Παπαχαραλάμπειου Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ναυπάκτου. Η ενεργή συμμετοχή μου στην ομάδα θεωρώ ότι μου προσέφερε εκτός από γνώση, τη χαρά της συμμετοχής, της προσωπικής έκφρασης αλλά και της προσφοράς στην πόλη μας.
Τι θα δει κάποιος ερχόμενος στο Adagio II;
Στο φιλόξενο χώρο του Adagio II επέλεξα να εκθέσω εννέα φωτογραφίες με τις οποίες έχω συμμετάσχει στις ετήσιες εκθέσεις της Φωτογραφικής Ομάδας κατά τη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας. Στις φωτογραφίες απεικονίζεται μεν η προσωπική εξέλιξη στο χρόνο μίας τέχνης η οποία σαφώς διδάσκεται, όμως ο επισκέπτης θα παρατηρήσει στην ουσία το πώς μία φωτογραφία αποτελεί στην ουσία ένα κείμενο με πολλαπλές αναγνώσεις και σημαίνοντα νοήματα, καθορισμένη γεωμετρία και φορέα σχολιασμού του φυσικού και κοινωνικού μας περιβάλλοντος. Το να κοιτάζει κανείς φωτογραφίες, είτε επισκεπτόμενος μία θεματική έκθεση φωτογραφίας, είτε απλά ξεφυλλίζοντας  έντυπα ή περιηγούμενος κάποιο ηλεκτρονικό μέσω ενημέρωσης ή κοινωνικής δικτύωσης, θεωρώ ότι συνηθίζει το μάτι να παρατηρεί, να αναλύει και να συνθέτει νοηματικά και όχι απλά να «βλέπει», και όσο καλύτερες εικόνες συναντάμε ενώπιων της όρασής μας, τόσο αυτή εκπαιδεύεται, βελτιώνεται και αναβαθμίζεται ποιοτικά και αισθητικά.
Η καλλιτεχνικές σου διέξοδοι, όμως, δεν μένουν μόνο στη φωτογραφία. Μία άλλη δραστηριότητά σου είναι το θέατρο. Μίλησέ μας λίγο γι’ αυτό;
Ναι. Το θέατρο ξεκίνησε για μένα την ίδια περίπου εποχή με τη φωτογραφία. Είχε προηγηθεί ο χορός. Και θα ήθελα να διευκρινίσω ότι για εμένα η τέχνη αποτελεί ενιαία οντότητα, η φωτογραφία εμπεριέχει θεατρικότητα, το θέατρο, όπως άλλωστε και ο κινηματογράφος εμπεριέχουν φωτογραφία, χορό επίσης, αλλά και παραστατικότητα. Το θέατρο σωματοποιεί ένα κείμενο, η φωτογραφία αποτελεί «γραφή με φως», μπορεί να μετουσιωθεί ακόμη και σε  σκηνικό. Όλα συνδέονται. Ξεκίνησα την ενασχόληση μου από τα θεατρικά εργαστήρια του Δήμου Ναυπακτίας και τη συμμετοχή σε εκδηλώσεις της πόλης όπως η αναπαράσταση της ναυμαχίας ή χορευτικές παραστάσεις και στη συνέχεια παρακολούθησα και εξακολουθώ να συμμετέχω σε σεμινάρια υποκριτικής και κινησιολογίας σε Ναύπακτο και Πάτρα, παίζοντας παράλληλα τα τελευταία τέσσερα χρόνια στις παραγωγές της Θεατρικής Ομάδας Εκπαιδευτικών Ναυπάκτου «Η Αυλαία», η οποία την περυσινή περίοδο γνώρισε μεγάλη επιτυχία με το έργο «Βαριέμαι» του Ρ. Ταλεσνίκ σε σκηνοθεσία Μαρίας Καλλιαμβάκου τόσο στη Ναύπακτο, όσο και στην Πάτρα και το Μεσολόγγι.
Αυτή την περίοδο υπάρχει κάτι που δουλεύεις, σε συνεργασία βέβαια με άλλους, στο οποίο μπορούμε να σε δούμε; Μιλάμε πάντα για το θέατρο…
Έχω τη χαρά να συμμετέχω σε δύο θεατρικά σχήματα. Αφενός μεν στη θεατρική ομάδα του «Τεχνουργείου» με εμψυχωτή και σκηνοθέτη τον κ. Δημήτρη Σιούντα, με τον οποίο δουλεύοντας στην τεχνική του devised theater  υλοποιούμε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα θεατρικής αγωγής το οποίο πρόκειται να παρουσιαστεί τόσο τμηματικά ως θεατρικό δρώμενο αλλά και ως αυτοτελής παράσταση, αφετέρου δε στη Θεατρική Ομάδα Εκπαιδευτικών Ναυπάκτου, όπου με την καθοδήγηση και τη σκηνοθεσία της κας Μαρίας Καλιαμβάκου ετοιμάζουμε να παρουσιάσουμε ένα έργο της σύγχρονης νεοελληνικής λογοτεχνίας το οποίο προσεγγίζει τα όρια της επιθεώρησης και ευελπιστούμε ότι θα χαρίσει γέλιο, αλλά και προβληματισμό. Οπότε… μείνετε συντονισμένοι!
Σκέφτηκες ποτέ να επιλέξεις κάποιον από αυτούς τους τομείς και για τον επαγγελματικό σου δρόμο;
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω ότι η επαγγελματική μου δραστηριότητα είναι εντελώς διαφορετική από τις καλλιτεχνικές μου ενασχολήσεις. Έχοντας σπουδάσει Ναυτιλιακά και Διεθνείς επιχειρήσεις, ακολουθώ μία επιτυχημένη σταδιοδρομία από το 1999 στο χώρο της ναυτιλίας, στο λιμάνι της Πάτρας. Η φωτογραφία όμως, το θέατρο και ο χορός, αποτελούν «μεράκι». Φυσικά ποτέ δεν αποκλείεται η επαγγελματική ενασχόληση και στους τομείς αυτούς, άλλωστε ως οι πλέον επιτυχημένοι άνθρωποι θεωρούνται αυτοί οι οποίοι μετέτρεψαν την αγαπημένη τους ενασχόληση σε επάγγελμα. Ωστόσο το να ασχολείται κανείς ως ερασιτέχνης με την κυριολεκτική έννοια του όρου με αυτό που τον ενδιαφέρει, του παρέχει μία μορφή ελευθερίας την οποία μία ενδεχόμενη επαγγελματική πρόταση θα μπορούσε στην καλύτερη περίπτωση να του θέσει περιοριστικά όρια στον τρόπο έκφρασης και δημιουργίας.
φωτο Γ. Παγώνης
Θα θέλαμε την άποψή σου και για την πόλη της Ναυπάκτου, χαρτογραφώντας λίγο τα πολιτιστικά πράγματα που γίνονται εδώ. Προφανώς εχθρός του καλού είναι το καλύτερο, όμως θεωρείς ότι είμαστε σε καλό επίπεδο;
Η Ναύπακτος είναι μία πόλη μάλλον παρεξηγημένη. Η επικρατούσα αντίληψη είναι ότι ένας νέος άνθρωπος δεν έχει ευκαιρίες ή διεξόδους έκφρασης, ψυχαγωγίας, διασκέδασης, αθλητισμού και αυτό φαίνεται από τις καθημερινές μας συζητήσεις. Εδώ θα διαφωνήσω. Στην πόλη μας υπάρχει μία πληθώρα επιλογών που κυμαίνεται από τις παραστατικές τέχνες όπως το θέατρο και ο χορός, τη φωτογραφία που αναφέραμε προηγουμένως, τα εικαστικά εργαστήρια, τον αθλητισμό με επιλογές αθλημάτων από το ποδόσφαιρο, το τέννις και το βόλλευ έως τη ξιφασκία. Βεβαίως η έλλειψη δημόσιων παροχών προσδίδει ένα οικονομικό κόστος και υπάρχουν σαφείς ελλείψεις σε χώρους και κατάλληλο εξοπλισμό, όμως η πλειοψηφία των παραπάνω δεν απαιτεί κάποιο σημαντικό έξοδο και η ατομική πρωτοβουλία αντισταθμίζει πολλές φορές τις ελλείψεις. Δεν είναι ασφαλώς όλα ρόδινα, απλά είμαι αισιόδοξος και κοιτάζω πάντα τη θετική πλευρά.
Τέλος, κλείνοντας, και αφού μιλάμε και για την πόλη, αν σου ζητούσα να μου πεις κάτι που δεν έχει και θα έπρεπε να πασχίσουμε για να αποκτήσουμε… τι θα ήταν αυτό;
Αγαπητέ Βαγγέλη σε ευχαριστώ πολύ για τη συζήτηση και ολοκληρώνοντας θα ήθελα να πω ότι αυτό που κατά τη γνώμη μου λείπει ουσιαστικά από την πόλη είναι η διάθεση συνεργασίας, η εξωστρέφεια και η πρωτοβουλία. Η Ναύπακτος προσφέρει πολλές ευκαιρίες και όσο η πόλη παραμένει αδρανής, οι ευκαιρίες αυτές δυστυχώς θα χάνονται. Εξωστρέφεια και τόλμη λοιπόν, αυτό θα έπρεπε να αποκτήσουμε.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «εμπρός» στις 11/1/2019

Μ. Μοδινός: «Παρά τα όσα έγιναν… η ζωή συνεχίζεται»


Ο συγγραφέας Μιχάλης Μοδινός βρέθηκε χθες Σάββατο, 30 Μαρτίου, στην πόλη της Ναυπάκτου, για την παρουσίαση του βιβλίου του «Το πλέγμα». Σήμερα, μας μιλά γι’ αυτό, για τους 19 ήρωές του, για τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται μεταξύ τους, αλλά και για την ελληνική κοινωνία και το σύμπτωμα της ιδιώτευσης που τη διακατέχει.

Καταρχάς κ. Μοδινέ, βάλτε μας λίγο μέσα στην ιστορία του βιβλίου για την παρουσίαση του οποίου ερχόσαστε στη Ναύπακτο…
Πρακτικά μιλάμε για ένα βιβλίο με πολλές, 20 τον αριθμό ιστορίες και 19 ήρωες. Είναι ήρωες από την καθημερινότητα των ημερών μας. Το βιβλίο δεν επικαλείται την κρίση και την κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας σήμερα, δεν την αναλύει, όπως έχω κάνει σε προηγούμενο βιβλίο μου, όμως μιλά για τις συνθήκες που ζούμε τώρα. Αυτό που θέλησα να αποδώσω είναι μια ατμόσφαιρα του παρά ταύτα, δηλαδή παρά τα όσα έγιναν την τελευταία δεκαετία η ζωή συνεχίζεται. Οι άνθρωποι ανεξάρτητα από κόκκινα δάνεια, τα μνημόνια και όλα όσα μας απασχολούν ασχολούνται με τα καθημερινά, με ένα πάθος που πάντα διαθέτουν, με έναν κυνισμό αλλά και με ματαιότητα.
Θα μπορέσει ο αναγνώστης να βρει μέσα από το συγκεκριμένο βιβλίο τις δικές σας αλήθειες σχετικά με όσα συμβαίνουν γύρω μας ή και μέσα σας;
Προφανώς… αυτό βέβαια ίσως συμβαίνει με όλα τα βιβλία, αλλά εδώ θα έλεγα ότι έχω κατασκευάσει, και χαίρομαι γι’ αυτό, 19 τελείως διαφορετικούς ανθρώπους, από όλο το κοινωνικό φάσμα και τις ηλικίες. Ξεκινώ από την εξιστόρηση ενός 90χρονου και καταλήγω σε εκείνη ενός 20χρονου. Προσπάθησα να αποδώσω διαφορετικές προβληματικές και γλώσσες, αλλά και κομμάτια ιστοριών που είναι τελείως αποκλίνοντα μεταξύ τους. Κάποιος μιλά για μία ερωτική ιστορία, κάποιος για την ταλαιπωρία του στο σούπερ μάρκετ, ένας τρίτος για μία προδοσία, ένας άλλος για τον καρκίνο της γυναίκας του, μία σερβιτόρα ενός μπαρ για το θάνατο ενός ήρωα στην κηδεία του οπίου μαζεύονται όλοι οι ήρωες του βιβλίου… Το ερωτικό στοιχείο, βέβαια, είναι προεξάρχον, γιατί τελικά οι άνθρωποι το βάζουν σε κεντρική θέση στη ζωή τους και όταν αφηγούνται μιλούν για κάτι γύρω από αυτό. Θα έλεγα τελικά ότι μιλάμε για 19 ιστορίες που αναπαράγουν την καθημερινότητα των ημερών μας με αρκετό χιούμορ, με σαρκασμό, με διάθεση μελαγχολίας και με κυνισμό.
Το «πλέγμα» συνεπάγεται όμως, όπως μπορεί κάποιος να υποθέσει από τον τίτλο, ότι οι πολλές παράλληλες ιστορίες μπλέκονται μεταξύ τους. Μήνυμα και προς την ιδιώτευση στην οποία ρέπουμε όλο και περισσότερο;
Από τη μία υπάρχει ιδιώτευση… στην ουσία δεν περιμένουμε και πολλά πράγματα στο μέλλον, κι αυτό είναι το δράμα της εποχής μας αλλά και της νεότερης γενιάς κυρίως. Δεν φανταζόμαστε το μέλλον σαν μια προέκταση του παρελθόντος με μια βελτιωτική τάση. Η προηγούμενη γενιά φανταζόταν ότι το αύριο θα είναι καλύτερο από το σήμερα, σήμερα δύσκολα το φαντάζεται κάποιος αυτό. Το πολύ πολύ να πιστεύει κάποιος στην επιβίωσή του. Φυσικά οι άνθρωποι έχουν κάποιες ελπίδες μέσα τους, πάντα συμβαίνει αυτό, αλλά δεν είναι ορατό μέσα στην κοινωνία μας και αυτό είναι συνέπεια της κρίσης. Παλιότερα πιστεύαμε ότι βάζοντας ένα λιθαράκι ο καθένας στη ζωή του, θα υπήρχε πρόοδος. Αυτό δύσκολα θα ανιχνευτεί σήμερα, γι’ αυτό και οι ήρωές μου ασχολούνται με πολύ καθημερινά πράγματα. Αλλά η έννοια του πλέγματος είναι αισιόδοξη έννοια που παραπέμπει σε σύνδεση μεταξύ τους.
Ως ένας άνθρωπος που έχετε τάξει εαυτόν στην υπηρεσία κινημάτων, για ποιο λόγο σήμερα, ενώ οι συνθήκες το απαιτούν, δεν υπάρχει αυτή η διάθεση από τον κόσμο;
Η απλή διαπίστωση είναι ότι η κοινωνία δεν θέλει να δράσει συλλογικά και με το νου της στο μέλλον, αλλά δρα εγωιστικά, αρπακτικά και χωρίς μέριμνα για το διπλανό. Όλες οι οικονομικές συμπεριφορές των ημερών μας έχουν συνέπειες στο διπλανό μας, αλλά δεν τις αντιλαμβάνεται ως τέτοιες ο κόσμος. Το βλέπουμε στο περιβάλλον, για παράδειγμα, στο συλλογικό δημόσιο χώρα, στη βρώμα και τη δυσωδία που μας περιβάλει, στο ότι δεν υπάρχουν πεζοδρόμια, στο ότι ο πεζός δεν έχει δικαίωμα. Στην Ελλάδα δυστυχώς υπάρχουν ατομικές λύσεις σε συλλογικά προβλήματα. Όμως η λογοτεχνία είναι μία μορφή συλλογικής δράσης, μέσω της λύτρωσης που επιφέρει η γνώση του που βρισκόμαστε και του που πάμε. Ο κύριος ρόλος της είναι η κάθαρση μέσω της γνώσης, που θα μας οδηγήσει στη συνέχεια στη λύτρωση…
«Το πλέγμα» είναι ένα βιβλίο που καταπιάνεται με την καθημερινότητα των ανθρώπων. Πιο εύκολο ή πιο δύσκολο εγχείρημα για έναν συγγραφέα να καταπιαστεί με το σήμερα και να το αποτυπώσει σε ένα έργο του; 
Έχω γράψει και για το παρελθόν, όμως όταν το χρησιμοποιώ το κάνω για ζητήματα που αναβιώνουν και σήμερα. Η διάθεση για περιπέτεια, η σύγκρουση φύσης πολιτισμού πάντα υπήρχαν… εδώ όμως εγκαταλείπω τα μεγάλα θέματα, την ανάπτυξη ή την παγκοσμιοποίηση, ασχολούμαι με τον καθημερινό άνθρωπο. Θα έλεγα ότι λειτούργησα σαν να είμαι μια κινηματογραφική κάμερα που κατεβαίνει από τα ψηλά και πηγαίνει στα χαμηλά, εστιάζοντας στον εσωτερικό κόσμο των καθημερινών ηρώων.
Η τέχνη κατ’ εσάς, όποια μορφή κι αν έχει, πρέπει να παίρνει θέση για όσα συμβαίνουν γύρω μας κι όχι απλώς να αποτυπώνει με τον τρόπο της τα γεγονότα;
Νομίζω ότι αποτυπώνοντας παίρνεις και θέση. Ο παρατηρητής επηρεάζει το αντικείμενο της παρατήρησης. Θέση πολιτική, με την έννοια του παλιού πολιτικού μυθιστορήματος, δεν είναι εύκολο να πάρει κανείς στις μέρες μας. Δεν θα παραχθεί εύκολα το «Ζ» του Βασίλη Βασιλικού στο βιβλίο ή του Κώστα Γαβρά στη μεγάλη οθόνη, διότι τότε ήταν και λίγο πιο απλοϊκές και μονοσήμαντες οι πεποιθήσεις περί του καλού και του κακού. Η εποχή μας έχει σχετικοποιήσει αυτές τις έννοιες, με αποτέλεσμα να μη βρίσκει κανείς ήρωες αμιγώς καλούς ή κακούς. Όλοι κινούνται σε μία γκρίζα ζώνη, και έχω την αίσθηση ότι σε αυτό το βιβλίο δύσκολα θα βρεθεί αναγνώστης που δεν θα ταυτιστεί με κάποιο πρόσωπο, ακριβώς επειδή απεικονίζουν τα καθημερινά του προβλήματα, μαζί φυσικά με τα ηθικά διλλήματα…
Και κλείνοντας, μιας και αφορμή της συζήτησής μας είναι η επίσκεψή σας στην πόλη μας, όταν ακούτε τη λέξη Ναύπακτος, τι είναι αυτό που σας έρχεται στο μυαλό;
Μου έρχονται πολλά πράγματα στο μυαλό. Είστε προνομιούχοι άνθρωποι, δεν ξέρω αν το συνειδητοποιείτε, ίσως επειδή η επήρεια της καθημερινότητας ισοπεδώνει κάποια πράγματα, αλλά νομίζω ότι είναι μία από τις πόλεις που έχουν το άριστο μέγεθος, που έχουν ένα ιστορικό παρελθόν απεικονίσημο στο παρόν. Παρά τις αισθητικές παραβιάσεις, που υπάρχουν βέβαια και σε εσάς ή τα καθημερινά προβλήματα όπως το κυκλοφοριακό, η Ναύπακτος, και εγώ είμαι σκληρός στις κρίσεις μου, είναι μία πόλη που με ευχαριστεί να την περιδιαβαίνω.
Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας “εμπρός” 
Το βιβλίο
Η Βερονίκ συνομιλεί για τις ενοχές της με τον νεκρό πατέρα της. Ο Άρης βγαίνει ραντεβού αλλά η βραδιά λήγει άδοξα με υπαίτιο τον Μπιν Λάντεν. Ο Μανόλης οραματίζεται κυνήγι αρκούδας στη Ροδόπη ενώ ψωνίζει στο σουπερμάρκετ. Η Νόρα ζητά από τον εραστή της να κοιμηθούν στο συζυγικό του κρεβάτι. Ο πεθερός της Ανθής αναπολεί μια μιγάδα από το Πράσινο Ακρωτήρι. Η Τζούλια βρίσκει αποκούμπι στην αγκαλιά ενός πολιτικού, μέχρι που βγαίνουν στο διαδίκτυο οι άσεμνες φωτογραφίες τους. Η νεαρή Ανζέλ γνωρίζει ίσως τον έρωτα στον οίκο ευγηρίας της γιαγιάς της. Ο Τάκης νιώθει ήρωας της ασφάλτου, ένας άλλος Τζαίημς Ντην. Κοντά τους πολλοί και ποικίλοι ήρωες της διπλανής πόρτας, σε στενή ή λιγότερο στενή σχέση μεταξύ τους, εξομολογούνται ιστορίες έρωτα και προδοσίας, αμοιβαίες προσδοκίες και διαψεύσεις, αλληλεπιδρώντας με χιούμορ, ειρωνεία, στοχαστική διάθεση, σαρκασμό και τρυφερότητα. Εμπιστευτικοί ή και απόρρητοι μονόλογοι, σε ένα μυθιστόρημα που αποσυντονίζει την καθημερινότητα καταλύοντας βεβαιότητες και παραδοχές, με την πεποίθηση ωστόσο ότι “παρά ταύτα η ζωή συνεχίζεται”.

Αντ. Κρόμπας: «Το θέατρο ήταν πάντα αποκούμπι για τον κόσμο»


Ο Αντώνης Κρόμπας θα βρίσκεται σήμερα Δευτέρα στο «Τεχνουργείον» παρουσιάζοντας μαζί με τον Λευτέρη Ελευθερίου την παράσταση «Εκείνος κι Εκείνος», μια stand up κωμωδία η οποία γνωρίζει μεγάλη επιτυχία (διαβάστε εδώ). Σήμερα μας μιλά στην «ε» για το τι θα συναντήσουμε παρακολουθώντας την παράσταση, μας βάζει στα μυστικά του είδους, ενώ παράλληλα απαντά και για το ρόλο του ηθοποιού στην εποχή της κρίσης. Ο Αντ. Κρόμπας κάνει μια εισαγωγική συζήτηση μαζί μας και μας προσκαλεί τη Δευτέρα να περάσουμε στο κυρίως μενού, υποσχόμενος πως δεν θα χάσουμε…
Κύριε Κρόμπα είτε καταρχάς λίγα λόγια για την παράσταση…
Είναι ένα απαύγασμα της συνεργασίας μου με τον Λευτέρη τα τελευταία τέσσερα χρόνια, όπου χουμε βρεθεί σε διάφορες συγκυρίες. Συλλέξαμε λοιπόν αυτό το υλικό, γράψαμε και κάποια ακόμα και φτιάξαμε την παράσταση, η οποία είναι ένα σύνολο πραγμάτων, ένα γεμάτο πρόγραμμα δύο ωρών που ο κόσμος χαίρετε πολύ, συμμετέχοντας μάλιστα σ’ αυτό. Θα το δείτε κι εσείς άλλωστε από κοντά
Η πρώτη αίσθηση είναι ότι θα είναι ένα δίωρο που θα μας χαλαρώσει, θα περάσουμε καλά. Κάπου δεν υπάρχει και προβληματισμός μέσα από το χιούμορ όμως; Μέσα από αυτό λέγονται αλήθειες…
Είναι κάποια κομμάτια που παίρνουμε θέση πάνω σε κοινωνικά ζητήματα, όχι όμως στα πολιτικά, να το τονίσω αυτό. Κάνουμε κοινωνικό σχόλιο…
Μιλάμε για ένα είδος, τη stand up κωμωδία, η οποία που ανθεί τα τελευταία χρόνια. Όλο και περισσότεροι στρέφονται σε αυτό, ακλουθώντας φυσικά και το κοινό…
Έτσι ακριβώς είναι. Γνωρίζει μία τεράστια άνθηση τα τελευταία δέκα χρόνια το συγκεκριμένο είδος και πιστεύω ότι έτσι θα συνεχίσει, καθώς είναι ένα κάτι το οποίο ταιριάζει στην ψυχοσύνθεση του Έλληνα.
Φαντάζει και αρκετά δύσκολο ως είδος…
Όλα τα είδη είναι δύσκολα. Ίσως έχει μία παραπάνω ιδιαιτερότητα αυτό καθώς δεν υπάρχει η συνθήκη του «τέταρτου τοίχου» που λέμε στο θέατρο. Το ότι ο θεατής, δηλαδή, είναι από κάτω ήσυχος και στο τέλος απλά θα χειροκροτήσει ή όχι. Εδώ είναι πολύ πιο διαδραστικά τα πράγματα, το καλό ή το κακό το εισπράττεις στιγμιαία οπότε δημιουργείται μία άλλη σχέση, πολύ πιο έντονη…
Αυτό από μόνο του δεν το κάνει πιο δύσκολο; Η κρίση του κοινού ανά δευτερόλεπτο στην παράσταση;
Είσαι πολύ πιο εκτεθειμένος, ναι, αυτό ισχύει, γιατί δεν κρύβεσαι ούτε πίσω από σκηνικά, ούτε πίσω από κλασικά κείμενα. Είναι η στιγμή και με αυτή παλεύεις πάντα.
Το κοινό στην Ελλάδα εκπαιδεύεται στο είδος με την πάροδο του χρόνου;
Εκπαιδεύεται και μάλιστα γρήγορά. Ο κόσμος, άλλωστε, όπως σας είπα και πριν το έχει αγκαλιάσει και χρόνο με το χρόνο αυτό, από μόνο του, εξελίξει και αυτόν αλλά και εμάς.
Τα δύσκολα δέκα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα εκτιμάτε ότι ο ηθοποιός βγήκε μπροστά να μιλήσει για την κρίση;
Βγήκε… και το έκαναν πάρα πολλοί με τον τρόπο τους. Είναι τόσο μεγάλο αυτό που έχει συμβεί, άλλωστε, που εάν δεν το λάβεις υπ’ όψιν σου και δεν το μεταγγίσεις στη δουλειά σου θα είναι σαν να είσαι σε μια γυάλα, μην βλέποντας τίποτα έξω από αυτή. Ο καλλιτέχνης οφείλει να είναι φορέας αυτού που συμβαίνει γύρω του, να το μετουσιώνει σε τέχνη, όποια κι αν είναι αυτή και να το επιστρέφει στο θεατή.
Αισθανόσαστε παράλληλα ότι υπό τις υπάρχουσες συνθήκες έχετε και το βάρος πάνω σας καθώς καλείστε να μας βγάλετε έστω και λίγο από τη δύσκολη καθημερινότητα;
Την έχουμε αυτή τη ευθύνη, την αισθανόμαστε. Έρχεται ο κόσμος και πρέπει να περάσει καλά. Το θετικό είναι ότι κρίνοντας από τις αντιδράσεις του πετυχαίνουμε το στόχο.
Η εποχή της κρίσης, η συρρίκνωση της πίτας και των χρημάτων που είχε η τηλεόραση πόσο έχει αλλάξει τα δεδομένα στο επάγγελμά σας;
Τα έχει αλλάξει και πάρα πολύ μάλιστα, καθώς από εκεί που γίνονταν 40-50 σίριαλ το χρόνο πλέον γίνονται 4-5. Η τηλεόραση έχει κατακλειστεί από αμφιβόλου ποιότητας προϊόντα, αν θέλετε τη γνώμη μου, με αποτέλεσμα να έχει μείνει πολύς κόσμος χωρίς δουλειά και δεν εννοώ μόνο τους ηθοποιούς αλλά και όλους εκείνους που υποστηρίζουν μία σειρά.
Αυτό οδήγησε μοιραία όμως και στην άνθηση του θεάτρου. Σε απόλυτο αριθμός είναι πολύ περισσότερες οι παραστάσεις που ανεβαίνουν κάθε χρόνο…
Αν ανατρέξουμε στην ιστορία θα δούμε ότι στις εποχές των κρίσεων το θέατρο αποτελούσε πάντα ένα αποκούμπι για τον κόσμο. Τα μεγαλύτερα αριστουργήματα συνέβησαν επί καιρού κρίσης. Γενικά η ευμάρεια θα λέγαμε δεν γεννά πολύ σημαντικά πράγματα στην τέχνη, οπότε ναι, το θέατρο έχει ωφεληθεί.
Κάνοντας παραστάσεις και στην ελληνική περιφέρεια, διακρίνετε διαφορές μεταξύ του κοινού της Αθήνας με αυτό της επαρχίας;
Σαφώς και υπάρχουν. Ο κόσμος της περιφέρειας μοιραία έχει λιγότερες επιλογές, οπότε αγκαλιάζει με μεγαλύτερο ενθουσιασμό κάτι που θα συμβεί στην πόλη του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει το κριτήριο να αξιολογήσει αυτό που θα παρακολουθήσει. Είναι πολύ πιο ενθουσιώδης η προσέγγισή του, πολύ πιο αληθινή και αυθόρμητη
Κλείνοντας τη συζήτησή μας, με αφορμή και την επίσκεψή σας στην πόλη της Ναυπάκτου, το άκουσμα της… τι σας φέρνει στο μυαλό;
Μου έρχεται στο μυαλό το υπέροχο λιμάνι, το όμορφο κάστρο, οι υπέροχες παραλίες και ο φιλόξενος κόσμος. Έχω παίξει αρκετές φορές στη Ναύπακτο και την έχω επισκεφτεί ιδιωτικά, και έχω τι καλύτερες εντυπώσεις και αναμνήσεις.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “εμπρός” 

Π. Τατσόπουλος: «Δεν θα έγραφα ένα βιβλίο που θα βαριόμουν να διαβάσω»


Ο συγγραφέας Πέτρος Τατσόπουλος θα βρίσκεται σήμερα στην πόλη της Ναυπάκτου (διαβάστε εδώ), όπου θα παρουσιάσει το τελευταίο του βιβλίο «Κυρία που λυπάται». Σήμερα μας μιλά στην «ε» γι’ αυτό και για το κίνητρο που τον οδήγησε στο να πλέξει την ιστορία του. Μας βάζει μέσα στην υπόθεση και μας προκαλεί να το διαβάσουμε, υποσχόμενος πως δεν πρόκειται να πλήξουμε. Επίσης μας μιλά για το εάν επηρεάστηκε η συγγραφική του ενέργεια  από την πολιτική, καθώς και για τις ταμπέλες που κάποιοι αρέσκονται να βάζουν. 

Συνέντευξη στον Βαγγέλη Καρανικόλα 

Κύριε Τατσόπουλε, η έκδοση του συγκεκριμένου βιβλίου σας, για πολλούς, σήμανε και την επιστροφή σας στο μυθιστόρημα μετά από πολλά χρόνια. Διάβασα σε μία συνέντευξή σας, όμως, ότι δεν συμφωνείτε με αυτή την άποψη… 
 Όχι, δεν διαφωνώ. Στη συνέντευξή που αναφέρετε διευκρίνισα απλώς ότι επιστροφή στο μυθιστόρημα δεν σημαίνει κι επιστροφή στη γραφή. Από το προηγούμενο μυθιστόρημά μου, το «Τιμής ένεκεν» (2004) έως την «Κυρία που λυπάται» (2018) πέρασαν 14 χρόνια, αλλά μέσα σε αυτά τα 14 χρόνια δημοσίευσα άλλα επτά βιβλία. Μπορεί να μην ήταν μυθιστορήματα, αλλά ουσιαστικά από τη γραφή δεν αποχώρησα ποτέ. Από το πρώτο βιβλίο που έγραψα, τους «Ανήλικους» (1978), πριν από σαράντα χρόνια, πρέπει να είναι ελάχιστες οι μέρες που δεν έγραψα κάτι, είτε fiction είτε non fiction. Δεν θεωρώ τα non fiction βιβλία μου –όπως την «Καλοσύνη των ξένων» (2006) ή το «Γκαγκάριν» (2016)- κατώτερα από τα fiction, ούτε καταβάλλω μικρότερο κόπο όταν τα γράφω.

Τι είναι αυτό ή αυτά που σας οδήγησε να «πλέξετε» τη συγκεκριμένη ιστορία; Υπάρχουν ενδεχομένως τέτοιου είδους κρυφές αναφορές που ο αναγνώστης θα μπορέσει να βρει κατά την ανάγνωση; 
 Με την «Κυρία που λυπάται» θέλησα να μιλήσω για την Ελλάδα των ημερών μας. Καλά και χρυσά τα ιστορικά μυθιστορήματα, αλλά πρέπει ν’ αφήσουμε και μαρτυρίες από πρώτο χέρι. Δεν μπορούμε να μιλάμε αποκλειστικά και μόνο για περασμένες εποχές. Φανταστείτε, λόγου χάριν, στο μέλλον, να γράφουν για το 2019 μονάχα συγγραφείς που έζησαν από το 2119 κι έπειτα. Πέρα από τη χαριτωμένη πλευρά του ζητήματος, υπάρχει και κάτι νοσηρό στην όλη υπόθεση: σαν να φοβόμαστε ν’ αναμετρηθούμε με την εποχή μας.

 Ο Ισίδωρος, ο πρωταγωνιστής του βιβλίου σας, είναι ένα πρόσωπο της τηλεόρασης το οποίο χάνει τη δουλειά του. Έχοντας ζήσει εκ των έσω το συγκεκριμένο μέσο θα θέλαμε να μας πείτε την άποψή σας γι’ αυτό…
Η τηλεόραση και, πιο ειδικά, η ιδιωτική τηλεόραση, η κυρίαρχη σε όλες τις μετρήσεις τηλεθέασης τις τρεις δεκαετίες της ύπαρξής της, είναι ένας από τους βασικούς, ίσως ο βασικότερος πυλώνας στην «Κυρία που λυπάται». Έμμεσα ή άμεσα, με την ιδιωτική τηλεόραση έχουν σχέση σχεδόν όλοι οι ήρωες του βιβλίου: ο Ισίδωρος Ζουγανέλης, ο αφηγητής της ιστορίας, η ίδια η «κυρία που λυπάται» που έχει δική της τηλεοπτική φιλανθρωπική εκπομπή, ο σύζυγός της που είναι καναλάρχης• ακόμη και πρόσωπα φαινομενικά άσχετα με την ιδιωτική τηλεόραση, όπως ο μηχανορράφος μητροπολίτης ή ο σατανιστής δολοφόνος, μέσα από την ιδιωτική τηλεόραση προβάλλουν τη «δημόσια εικόνα» τους, μια «εικόνα» που έχει μεγάλη ψαλίδα από την πραγματική… Στην ιδιωτική τηλεόραση εδράζονται πολλές από τις παθογένειες του σύγχρονου βίου μας –και αυτό στο βιβλίο ερευνάται εξονυχιστικά.

«Όλο το μυθιστόρημα μπορεί να διαβαστεί ως το κλείσιμο του ματιού πάνω σε μια θεωρία συνωμοσίας», αναφέρετε σε μία συνέντευξή σας για το βιβλίο. Είναι μία τεχνική για να κρατηθεί ο αναγνώστης σε εγρήγορση ή παίζετε ταυτοχρόνως και με τα σημεία των καιρών μας;
Αναμφίβολα και τα δύο. Δεν θέλω ο αναγνώστης να βαριέται ή να υποφέρει όταν διαβάζει ένα μυθιστόρημά μου –κατ’ επέκτασιν, δεν θέλω να βαριέμαι ή να υποφέρω κι εγώ όταν το γράφω. Ποτέ δεν θα έγραφα ένα βιβλίο που θα βαριόμουν να διαβάσω. Από εκεί κι έπειτα, οι θεωρίες συνωμοσίας είναι συνήθως αφελείς, ακόμη πιο συχνά είναι εμφανώς ανισόρροπες, αλλά έχουν και μια ανακουφιστική πλευρά: δίνουν ένα ολιστικό «νόημα», μια ολιστική «εξήγηση» σε ανθρώπους που εναγωνίως ψάχνουν για κάποιο «νόημα» και κάποια «εξήγηση». Το ίδιο, άλλωστε, δεν κάνουν και οι θρησκείες; Στην «Κυρία που λυπάται» οι θρησκείες αντιμετωπίζονται ως εξαιρετικά πετυχημένες θεωρίες συνωμοσίας. Τέλος, δίνοντας το μικρόφωνο στον Ισίδωρο Ζουγανέλη, ένα προδήλως διαταραγμένο και οργισμένο άτομο, θεωρώ πως κλείνω το μάτι και στον αναγνώστη: όσα μας αφηγείται ο Ζουγανέλης μπορεί να είναι αλήθεια, αλλά μπορεί να είναι κι επινοήσεις ενός μυθομανούς.

Το βιβλίο διαπερνά διάφορα είδη, το έχουν χαρακτηρίσει μαύρη κωμωδία, το έχουν πει ψυχολογικό θρίλερ… είστε ένας άνθρωπος που σας αρέσει η ζωή και η πορεία σας να μην αποκτά μία ταμπέλα αλλά να μπαίνετε σε διάφορους χώρους…
Συμφωνώ –και αυτό, αν μου επιτρέπετε, νομίζω ότι χαρακτηρίζει τη γραφή μου, όχι μονάχα στην «Κυρία που λυπάται», αλλά και στα προηγούμενα μυθιστορήματα. Έτσι συμπεριφέρομαι και ως αναγνώστης: έχω αναγνωστικές προτιμήσεις, σίγουρα, αλλά δεν έχω αναγνωστικές εμμονές. Μπορεί να τραβήξει την προσοχή σου εξίσου ένα καλό μυθιστόρημα κι ένα καλό δοκίμιο. Δεν βάζω τις επιθυμίες μου σε «κουτάκια»: αυτό πρέπει ή αυτό δεν πρέπει… Και για να σας το πω και με λίγο στόμφο, ούτε η ζωή μάς βάζει σε «κουτάκια». Η ζωή μάς επιφυλάσσει διαρκώς «εκπλήξεις». Θα ήταν κρίμα να μην μεταφέρουμε αυτές τις «εκπλήξεις» και στα μυθιστορήματα.

Τα τελευταία χρόνια, και με την ενασχόλησή σας με την πολιτική, αισθανθήκατε ποτέ να χάνετε από την ενέργειά σας ως συγγραφέας; 
Από την ενέργειά μου όχι, από τον χρόνο μου ναι. Η ενασχόληση με την ενεργό πολιτική αναπόφευκτα συρρικνώνει τον διαθέσιμο χρόνο για τη συγγραφή. Δεν είναι τυχαίο ότι η λιγότερο παραγωγική συγγραφική μου περίοδος συμπίπτει με την περίοδο που ήμουν βουλευτής, πρώτα συνεργαζόμενος με τον ΣΥΡΙΖΑ κι έπειτα ανεξάρτητος. Δεν το μετανιώνω πάντως. Κάτι χάνεις στη μία πλευρά, κάτι κερδίζεις στην άλλη. Εξάλλου, με είκοσι βιβλία σε σαράντα χρόνια, δεν κινδυνεύω να χαρακτηριστώ ολιγογράφος.

Αναμφίβολα, φαντάζομαι, η ενασχόλησή σας με την πολιτική σας έχει τροφοδοτήσει με υλικό και για το μέλλον, όσον αφορά το συγγραφικό σας έργο… 
Για λόγους που εξηγώ εκτενώς στο «Ήμουν κι εγώ εκεί» (2016), το βιβλίο όπου καταγράφω την εμπλοκή μου στην ενεργό πολιτική, αυτή η ενασχόληση προσφέρεται περισσότερο για να καταθέσεις ευθέως τη μαρτυρία σου παρά για να την κρύψεις κάτω από τη λεοντή ενός μυθιστορήματος. Αμιγώς πολιτικό μυθιστόρημα δεν νομίζω ότι θα γράψω ποτέ (αν και ποτέ μη λες ποτέ). Πολιτικά ψήγματα, πάντως, υπάρχουν σε όλα μου τα μυθιστορήματα –και στην «Κυρία που λυπάται»- στο βαθμό που εξυπηρετούν καθαρά μυθιστορηματικές ανάγκες.

Και επειδή αφορμή της συζήτησής μας είναι η Ναύπακτος, όταν ακούτε το όνομα της πόλης μας, ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σας έρχεται στο μυαλό; 
Όσες φορές επισκέπτομαι τη Ναύπακτο –όχι πολλές, είναι αλήθεια- μένω με την αίσθηση πως παραμένει ένα από τα λίγα μέρη στην Ελλάδα που εμείς, οι δαιμόνιοι Νεοέλληνες, δεν καταφέραμε να καταστρέψουμε. Και αυτή, σας βεβαιώ, είναι μια πολύ παρήγορη αίσθηση.

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας «εμπρός» 

Το βιβλίο 
Ο Ισίδωρος Ζουγανέλης, ένας σαραντάχρονος ψυχολόγος με τραυματικό παρελθόν, οικογενειακός σύμβουλος, συγγραφέας βιβλίων Αυτοβελτίωσης και τηλεοπτική περσόνα, χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια του όταν η σύμβασή του με το ιδιωτικό κανάλι Kronos δεν ανανεώνεται. Η δεύτερη ευκαιρία που θα του προσφέρει μια κυρία της υψηλής κοινωνίας, με πλούσιο φιλανθρωπικό έργο αλλά κι έντονα αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, θα τον οδηγήσει στα παρασκήνια μιας σαγηνευτικής όσο κι επικίνδυνης υπόθεσης, σε απόσταση αναπνοής από το χείλος της αβύσσου.

Μετά από απουσία χρόνων, ο Πέτρος Τατσόπουλος επιστρέφει στα γνώριμα εδάφη του μυθιστορήματος. Στην “Κυρία που λυπάται” συνδυάζει στοιχεία από το σύγχρονο ψυχολογικό θρίλερ και την αχαλίνωτη μαύρη κωμωδία με τον αισθησιασμό και το μυστήριο ενός παραδοσιακού pulp fiction. Κλείνει το μάτι στις θεωρίες συνωμοσίας και ρίχνει ένα διεισδυτικό όσο και συμπονετικό βλέμμα σ’ έναν κόσμο που αρνείται πεισματικά ν’ αναγνωρίσει το είδωλό του στον καθρέφτη.

Από τη στιγμή που ο σοφέρ ειδοποίησε να μας ανοίξουν την κεντρική πύλη έως τη στιγμή που μου έδωσε το βρεγμένο χέρι της, οι πάντες κινήθηκαν με ακρίβεια χορευτών σε χορογραφία. Άνθρωποι που εμφανίζονταν από το πουθενά κι εξαφανίζονταν στο πουθενά, έπαιρναν το βαλιτσάκι μου από την κούρσα, με τράταραν γκουρμεδιές, μου έβαζαν στο χέρι το τζιν τόνικ που ζήτησα πριν καν προλάβω να το ζητήσω, με ξάπλωναν σε μια σεζλόνγκ δίπλα στην πισίνα, με θέα προς την οικοδέσποινα που κολυμπούσε κάτω από το νερό κι έβγαζε κάπου κάπου το κεφαλάκι της, όπως το προϊστορικό τέρας, η Νέσι, στη λίμνη του Λόχνες.

Δ. Ζέλιος: «Η αρχιτεκτονική είναι παντού»

Όταν στα 18 σου καλείσαι να σχεδιάσεις έναν επαγγελματικό χώρο, και στα 23 σου έχεις επίσης στο βιογραφικό σου το πλάνο κατασκευής μίας ξενοδοχειακής μονάδας, τότε σίγουρα έχεις δύο πολύ καλές ευκαιρίες για να δείξεις, καταρχάς, αν «το έχεις». Όταν το αποτέλεσμα, κατά κοινή ομολογία, είναι εξαιρετικό, τότε η αρχή, που είναι και το ήμισυ του παντός, έχει γίνει. Δεν φτάνει όμως μόνο αυτό. Πρέπει να είσαι εκεί καθημερινά, το μυαλό σου να είναι ανοιχτό σε κάθε ερέθισμα, και να μπορείς να δεις το αύριο… νωρίτερα από τους άλλους. Ο Δημήτρης Ζέλιος, με όσα έχει κάνει έως σήμερα, μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε πως συγκεντρώσει τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, έχοντας απλώσει τις δράσεις του σε μία σειρά από τομείς, όπου ο κάθε ένας ξεχωριστά «ανθεί». Σήμερα μιλά στην «Ε» για τη διαδρομή του, για το πώς κάθε φορά άνοιγε έναν καινούριο δρόμο, αλλά και για τα μελλοντικά του σχέδια. 

Κύριε Ζέλιο, είστε ένας αρχιτέκτονας ο οποίος έχετε φροντίσει στο πέρασμα του χρόνου να κάνετε αισθητή την παρουσία σας στο χώρο, με μια σειρά όμως δραστηριοτήτων. Καταρχάς πώς προέκυψαν οι σπουδές στο αντικείμενό σας; 
Όλα ξεκινούν από τους γονείς μου. Με ρίζες από Ελλάδα και Καναδά και πατέρα δραστήριο τόσο με την κατασκευή όσο και με το επιχειρείν, ήταν φυσικό επακόλουθο να ασχοληθώ με κάτι δημιουργικό όπως η αρχιτεκτονική. Περνούσα αμέτρητες ώρες με τον πατέρα μου στη δουλειά και ουσιαστικά το εργοστάσιο έγινε ο δικός μου παιδότοπος. Όλοι οι γονείς κάνουν όνειρα για τα παιδιά τους και οι δικοί μου είδαν από νωρίς σε εμένα ένα μικρό αρχιτέκτονα.

Οι σπουδές σας στο εξωτερικό, και συγκεκριμένα στην Αγγλία, και η συναναστροφή εκεί με ανθρώπους πολλών πολιτισμών επηρέασε τον τρόπου που σκεφτόσαστε, με αποτέλεσμα αυτό να βγαίνει και στη δουλειά σας αργότερα; 
Η Αγγλία ήταν από τους πιο σημαντικούς σταθμούς της πορείας μου σαν αρχιτέκτονας καθώς εκεί μπήκαν οι βάσεις της μετέπειτα εξέλιξής μου. Επέλεξα τη συγκεκριμένη χώρα λόγω της μητρικής μου γλώσσας, των καλών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και κυρίως γιατί το εκπαιδευτικό σύστημα στα Αγγλικά πανεπιστήμια είναι εκ διαμέτρου αντίθετο με αυτό των Ελληνικών. Μπορείς να επιλέξεις τι θέλεις να σπουδάσεις και σε ποιο πανεπιστήμιο χωρίς να χρειάζεται να δώσεις εξετάσεις εισαγωγής σε μαθήματα που πολλές φορές δεν είναι απαραίτητα για την συνέχεια των σπουδών στο συγκεκριμένο κλάδο, αλλά η φοίτηση είναι πολύ απαιτητική με διαρκείς αξιολογήσεις. Με καθηγητές και συμφοιτητές από όλο τον κόσμο οι επιρροές ήταν πάρα πολλές και αυτό συνέβαλε από νωρίς να υιοθετήσω ένα διεθνές στυλ στο design.

Τι είναι η αρχιτεκτονική για εσάς; Ποιο ορισμό θα της δίνατε; 
Η Αρχιτεκτονική είναι παντού. Είναι η μίξη της τέχνης με την τεχνολογία που το προϊόν της μπορεί να είναι από μια κατοικία μέχρι ένα πιάτο. Σαν Αρχιτέκτονας το πρώτο μου μέλημα είναι να καταλάβω τις πραγματικές ανάγκες του πελάτη μου αντλώντας πληροφορίες για τον χαρακτήρα του, τις συνήθειες του, τα γούστα του, ώστε το τελικό έργο να αντικατοπτρίζει τις δικές του επιθυμίες συνδυασμένες με το στυλ που προτείνω και πιστεύω ότι ταιριάζει κάθε φορά.

Το πρώτο σας project σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε όταν είσαστε ακόμα στην ηλικία των 18 ετών… Μιλήστε μας λίγο γι’ αυτό. Λίγοι έχουν στην ηλικία αυτή τη δυνατότητα να σηκώσουν το βάρος μίας τέτοιας πρόκλησης. 
Ποιος τρελός θα ανέθετε σε ένα δεκαοχτάχρονο να σχεδιάσει έναν επαγγελματικό χώρο; Φυσικά ένας γονιός! Ο πατέρας μου από όταν ήμουν μικρός έλεγε πως έχω ταλέντο στην αρχιτεκτονική και γι’ αυτό είχα την ευκαιρία να προσθέσω στο πορτφόλιο μου ένα έργο σαν αυτό στα 18 μου χρόνια. Τότε δεν καταλάβαινα τη σημασία αλλά στην πορεία συνειδητοποίησα τι είχα κάνει.

Από εκεί και πέρα όλα παίρνουν το δρόμο τους; Στα 23 σας ένα βήμα ακόμα πιο μπροστά, καθώς η δουλειά σας αφορά τον σχεδιασμό μίας ολόκληρης ξενοδοχειακής μονάδας… 
Πράγματι χρόνο με το χρόνο αγαπούσα όλο και πιο πολύ την αρχιτεκτονική. Αν και ήμουν από τους μέτριους μαθητές στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο ήμουν από τους πρώτους. Θυμάμαι όταν παρουσίαζα τις εργασίες μου έρχονταν καθηγητές και φοιτητές από άλλα έτη για να παρακολουθήσουν. Όταν ήμουν στο τελευταίο έτος ο πατέρας μου σκέφτηκε να φτιάξει ένα ξενοδοχείο. Θυμάμαι ότι μου τηλεφώνησε και μου είπε να ξεκινήσω τα σχέδια. Είχα μόλις μπει στα 23. Μας πήρε 2 χρόνια μελέτη και αδειοδότηση. Τότε είχα γίνει μέλος στο ΤΕΕ και ήταν και επίσημα το πρώτο μου έργο. Από τα 25 έως τα 27 μου ασχολήθηκα εξ ολοκλήρου με την κατασκευή.

Λίγο αργότερα ακολουθεί η έκδοση ενός περιοδικού. Είναι η ανάγκη να εκφράσετε περισσότερο αυτά που έχετε μέσα σας, ως ιδέες στον επαγγελματικό σας χώρο, το κίνητρο που σας οδήγησε σε αυτή την απόφαση;  
Στα 26 μου ξεκίνησα το αρχιτεκτονικό γραφείο και στα 28 είχα 2 γραφεία με 5 άτομα στο πλευρό μου. Έχοντας εμπειρία στο σχεδιασμό, στην κατασκευή, στη βιομηχανία, στο ξενοδοχειακό είδα ότι έλειπε η σωστή ενημέρωση στη Δυτική Ελλάδα στο θέμα του τουρισμού και αποφάσισα να εκδώσω το περιοδικό art&travel και την free press εφημερίδα West Point. Αντίστοιχα προχώρησα στην έκδοση του περιοδικού «design και σπίτ»ι που περιείχε 100 σχέδια κατοικιών με σκοπό την ενημέρωση του κόσμου σχετικά με την ανάγκη  σωστής σχεδιασμένης αρχιτεκτονικά κατοικίας. Παράλληλα εξέδιδα και το περιοδικό «design και τζάκι» θέλοντας να δώσω μια μοντέρνα πινελιά στο τζάκι (λόγω της θερμοζέλ).

Φτάνουμε στη στιγμή που αναλαμβάνετε τη θέση του διευθύνοντα συμβούλου στο εργοστάσιο κατασκευής τζακιών, όπου είναι φανερό πως δεν σας ενδιαφέρει το έτοιμο… το εύκολο. Νέες ιδέες, νέες προτάσεις…
Κρίση! Κρίση! κρίση! 2008-2018. Όταν ο πατέρας εμπιστεύεται στο γιο του να σχεδιάσει στα 18 του ένα project,  έτσι τον εμπιστεύεται να αναλάβει την επιχείρηση όταν έρθει ώρα. Αυτή η στιγμή ήταν το 2011 όταν άφησε εξ’ ολοκλήρου την επιχείρηση στα χέρια μου. Μια επιχείρηση με τσιμεντοειδή προϊόντα που σχετίζονται με την οικοδομή, όπου από το 2009 ξεκίνησε να αφανίζεται από το χάρτη της Ελλάδας. Αναγκάζομαι να αφήσω το γραφείο και τα περιοδικά και ασχολούμαι αποκλειστικά με το τζάκι μετατρέποντας την παραγωγή από τσιμεντοειδή προϊόντα σε ένα υπερσύγχρονο εργοστάσιο κατασκευής ενεργειακών τζακιών με μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας όπως Laser CnC, Robot. Αυτή τη στιγμή η ΘΕΡΜΟΖΕΛ επέζησε από τον κυκλώνα και έχει καταφέρει να είναι μέσα στις τρεις πρώτες εταιρίες παραγωγής τζακιών/ψησταριών στην Ελλάδα με εξαγωγές παγκοσμίως σε 16 χώρες.

Παρακολουθώντας κάποιος τη διαδρομή σας, ακόμα κι αν δεν ήξερε ποιο ήταν το επόμενο βήμα σας θα μπορούσε να το υποθέσει. Σας βρίσκουμε πλέον στο σχεδιασμό και την κατασκευή προϊόντων που κοσμούν σπίτια και ανοιχτούς χώρους. Περιγράψτε μας το συγκεκριμένο αντικείμενο τι περιλαμβάνει… 
Με τον χρόνο κατάφερα να αποκτήσει η ΘΕΡΜΟΖΕΛ υπερσύγχρονο εξοπλισμό και βλέποντας τις δυνατότητες του σκέφτηκα ότι εδώ μπορώ να ξεδιπλώσω όλο μου το αρχιτεκτονικό δαιμόνιο χρησιμοποιώντας την παραγωγή του εργοστασίου. Έτσι το 2016 ξεκινάω 2 καινούργια brand. Την Dize, με μικρά διακοσμητικά αντικείμενα σχεδιασμένα και κατασκευασμένα εξ’ ολοκλήρου από εμάς και το Dimitris Zelios Products, με custom made προϊόντα επίπλου και ειδικών κατασκευών που αντέχουν στο χρόνο και έχουν μοναδικό design.

Ότι σας παρέχει η τεχνολογία, είναι πλέον ένα εργαλείο για εσάς; Και μιλώ  και για τον τομέα της κατασκευής αλλά και της προώθησης των προϊόντων; 
Ζούμε στην εποχή των social και των ρομπότ, πρέπει να εξελίσσεσαι και να προσαρμόζεσαι για να επιβιώσεις επαγγελματικά και τα έχουμε καταφέρει πολύ καλά. Αυτή τη στιγμή διαθέτουμε μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας και σχεδιαστικά προγράμματα που μας δίνουν τη δυνατότητα να φέρουμε εις πέρας οποιοδήποτε απαιτητικό έργο. Στην προώθηση τα social είναι οι πρωταγωνιστές και προσπαθούμε να κάνουμε τον κόσμο μια γειτονιά, μια παρέα κρατώντας ενήμερη την μεγάλη αυτή κοινότητα για όλα τα τελευταία μας έργα και προϊόντα.

Ότι δεν εξελίσσετε είναι καταδικασμένο να πεθάνει κάποια στιγμή; 
Ότι το αφήνεις σε αφήνει. Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα της επιτυχίας μας είναι η έρευνα και η εξέλιξη. Αυτή τη στιγμή γυρνώντας τον κόσμο από έκθεση σε έκθεση μαζεύουμε στοιχεία ώστε να μπορούμε να σχεδιάσουμε αυτό που θα φέρει η μόδα αύριο.

Η ανταπόκριση του κόσμου, ιδιωτών και επαγγελματιών, ποια είναι; 
Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα έκανε ένα καλό στον κλάδο της κατασκευής και του design. Ο κόσμος προσέχει πως επενδύει τα χρήματα του και έχει καταλάβει πως ένα ποιοτικό και καλοσχεδιασμένο προϊόν που στοιχίζει λίγο περισσότερο από τα εισαγόμενα προϊόντα μαζικής παραγωγής είναι τελικά φθηνότερο σε βάθος χρόνου.  Οι επαγγελματίες μας εμπιστεύονται καθώς τα προϊόντα και οι δημιουργίες μας κατασκευάζονται εξ’ ολοκλήρου στην Ελλάδα στο εργοστάσιο μας, χωρίς να εξαρτόμαστε από εισαγωγείς, και είμαστε πάντα συνεπείς στους χρόνους παράδοσης κρατώντας ψηλά την ποιότητα.

Με τους ρυθμούς που αναπτύσσετε τις δράσεις σας, υποθέτουμε πως έχετε κι άλλα σχέδια στα σκαριά. Μπορείτε να μας μιλήσετε σήμερα γι’ αυτά, έστω και με τίτλους; 
Όταν είσαι στο επιχειρίν πάντα προσπαθείς να πας ένα βήμα παρακάτω, έτσι και εμείς προσπαθούμε να αναπτυσσόμαστε. Έχοντας μια εμπειρία 30 χρόνων στην βιομηχανία σκεφτήκαμε να στραφούμε στην γη, έτσι τα τελευταία χρόνια δουλεύουμε πάνω σε ένα καινούργιο project που ονομάζεται Βοτανικός Κήπος ο οποίος θα είναι επισκέψιμος και θα ανοίξει τον Μάρτιο του 2019. Επίσης από το 2019 θα μπορεί κόσμος να επισκέπτεται το ξενοδοχείο Ελαιώνας Ζέλιου όπου εκεί θα μπορεί να δει και να αγοράσει προιόντα της DIZE και DimitrisZelios.

Πηγή Φωτό: Ανδρέας Καλαβρουζιώτης

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “εμπρός” στις 15/9/2018

Χρ. Χρήστου: «Έργο που μας φέρνει αντιμέτωπους με την καθημερινότητά μας»


Ο Χρήστος Χρήστου αύριο το βράδυ θα βρίσκεται στην πόλη της Ναυπάκτου, και συγκεκριμένα στο πολυχώρο τέχνης «Τεχνουργείον» στην παραλία του Γριμπόβου, ανεβάζοντας την παράσταση «Caveman». Πρόκειται για ένα έργο που παίζεται για περισσότερα από δέκα χρόνια στην Ελλάδα, έχοντας μεταφέρει εδώ και την τεράστια επιτυχία του εξωτερικού. Σήμερα μιλά στην «Ε» σε μία εισαγωγική συζήτηση για τα όσα θα παρακολουθήσουμε, για τις σχέσεις ανδρών και γυναικών, για τον τρόπο με τον οποίο προχωρά το έργο με την παρουσία του κοινού, αλλά και για την ανάγκη του κόσμου να παρακολουθήσει θέατρο. 

Κύριε Χρήστου, ξέρω πως είναι μία ερώτηση που σας την κάνουν συνεχώς, αλλά δεν μπορώ να μην ξεκινήσω έτσι τη συζήτησή μας. Ο «Caveman» γιατί αντέχει τόσα χρόνια;
O  Caveman  αντέχει τόσα χρόνια γιατί το βασικό θέμα του είναι κάτι που απασχολούσε, απασχολεί και θα απασχολεί ανά τους αιώνες! Είναι το ερώτημα: «Γιατί δεν τα βρίσκουν οι άντρες με τις γυναίκες». ‘Ένα ερώτημα που έχει περάσει από το μυαλό του καθενός μας ουκ ολίγες φορές. Είναι ένα έργο με πολύ χιούμορ και σεβασμό στα δύο φύλα, που φέρνει τους θεατές αντιμέτωπους με την καθημερινότητα τους, λειτουργώντας πολλές φορές ακόμη και σαν ψυχοθεραπεία για τα ζευγάρια που το παρακολουθούν.

Άρα είμαστε όλοι, λίγο πολύ, πρωταγωνιστές του έργου; Σας μεταφέρεται αυτό ως άποψη από τους θεατές; 
Φυσικά! Πρωταγωνιστής του έργου είναι ο «Σωτήρης» ο απλός άνθρωπος της διπλανής πόρτας με τον οποίο σχεδόν όλο το αντρικό κοινό ταυτίζεται και όχι μόνο. Επίσης το έργο είναι πολύ διαδραστικό. Ο θεατής γίνεται πολλές φορές συμπρωταγωνιστής και μοιράζεται τις εμπειρίες και τα βιώματά του με τον ήρωά μας. Είναι μια παράσταση που εξαρτάται από τη διάθεση του κοινού. Υπήρξαν φορές που θεατές είχαν τόσα να πουν ώστε οδηγούμασταν σε αξέχαστους διαλόγους οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι το τυχαίο του πράγματος οδηγούσαν σε αλησμόνητες στιγμές.

Έως σήμερα έπαιξαν αρκετοί το ρόλο του «Caveman» στην Ελλάδα. Έχει το περιθώριο ένας ηθοποιός να αλλάξει μια παράσταση βάζοντας τα δικά του στοιχεία μέσα σ’ αυτή ή είναι συγκεκριμένος ο μπούσουλας πάνω στον οποίο σας πηγαίνει το κείμενο; 
Νομίζω πως ο κάθε ηθοποιός προσεγγίζει αυτό το ρόλο ανάλογα με τη δική του ψυχοσύνθεση. Φυσικά το κείμενο δίνει τη δική του κατεύθυνση αλλά ο κάθε πρωταγωνιστής, ακολουθώντας τη σκηνοθετική γραμμή που του έχει δοθεί, βάζει τον εαυτό του μέσα στον «Σωτήρη» χρησιμοποιώντας κάθε φορά τα δυνατά του χαρτιά και τονίζοντας τις πτυχές του έργου που συγκίνησαν τον ίδιο. Είναι ένα έργο επίσης που χτίζεται στην παράσταση. Θέλω να πω πως το κοινό διαμορφώνει με το πέρας του χρόνου το αποτέλεσμα ανάλογα με το πώς αντιδρά σε κάθε εύρημα. Ειδικά όταν έχεις την καθοδήγηση έμπειρων ανθρώπων όπως του Γεράσιμου Γεννατά μπορείς να αισθάνεσαι ασφαλής και να δημιουργήσεις έναν  Caveman απ’ την αρχή!

Το είδος της παράστασης, με έναν ηθοποιό πάνω στη σκηνή να σηκώνει όλο το βάρος αυτής, όταν παράλληλα μιλάμε και για μία κωμωδία, δεν είναι υπερβολικά δύσκολο ως εγχείρημα;
Είναι πολύ δύσκολο, πράγματι. Όλα εξαρτώνται από εσένα. Θέλει δύναμη, θάρρος και τεράστια αποθέματα ενέργειας. Ταυτόχρονα όμως είναι μαγικό όταν το φέρνεις σε πέρας.

Οι σχέσεις των δύο φύλων είναι το βασικό στοιχείο που πραγματεύεται το έργο. Μιλήστε μας λίγο περισσότερο γι’ αυτό… 
Εδώ αντί απάντησης θα συνιστούσα να παρατηρήσετε γύρω σας διάφορα ζευγάρια, ανεξαρτήτως ηλικίας. Μπορεί να είναι νέοι ή μεγαλύτεροι, δεν έχει σημασία. Δείτε πώς συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλο ή πώς αντιδρούν όταν βγαίνουν έξω, με παρέες, μαζί ή χωριστά ή το πώς μιλούν στους φίλους τους όταν απουσιάζει το έτερον ήμισυ. Αυτά όλα σκιαγραφεί με τρόπο ιδιαίτερα γλαφυρό και επιτυχημένο ο Caveman!

Ο πρωταγωνιστής γιατί είναι ενδυματολογικά ένας άνθρωπος των σπηλαίων, ή της ζούγκλας, πάντως όχι της σημερινής μας εποχής; 
Υπάρχουν δύο εκδοχές – διασκευές της παράστασης του Caveman. Στο εξωτερικό ο ηθοποιός ήταν ντυμένος πρωτόγονος. Στην Ελλάδα όμως ο ήρωας εμφανίζεται ως  κανονικός άνθρωπος. Η παρουσία του Caveman αποκαλύπτεται κατά τη διάρκεια της παράστασης… αλλά δεν μπορώ να σας πω περισσότερα. Όλη η παράσταση είναι  χρονικά στο τώρα!

Περιοδεύοντας ανά την Ελλάδα με την παράσταση, κάντε μας ένα σχόλιο για το κοινό της επαρχίας. Επιζητά κάτι που θα έχει μόνο για λίγο, ενώ για έναν κάτοικο της Αθήνας μπορεί να είναι και «καθημερινότητα» αν το επιθυμεί; 
Είναι πολύ σημαντική η ύπαρξη θεάτρων εκτός Αττικής. Όπως βλέπουμε και στο εξωτερικό, σημαντικό θέατρο δε γίνεται μόνο στην πρωτεύουσα αλλά και σε άλλες πόλεις. Δημιουργικοί άνθρωποι και ντόπιοι καλλιτέχνες στην επαρχία μπορούν να πετύχουν σπουδαία πράγματα και το κοινό ανταποκρίνεται σε κάθε ποιοτική πρόταση που του παρουσιάζεται.

Αφορμή της συζήτησής μας είναι ο ερχομός σας στη Ναύπακτο, άρα… όταν ακούτε το όνομα της πόλης μας τι είναι αυτό που σας έρχεται στο μυαλό; 
Αγαπημένη πόλη η Ναύπακτος, συνδυάζει την ιστορία με τη φυσική ομορφιά και για μένα είναι ένας ιδανικός προορισμός εκδρομής. Εξάλλου, τα Γιάννενα είναι πλέον πιο κοντά ως χρονική απόσταση χάρη στην Ιόνια Οδό. Κάτι μου λέει επίσης ότι οι πολίτες της αγαπούν το θέατρο και αυτό θα έχω την ευκαιρία να το διαπιστώσω πολύ σύντομα!

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας «Εμπρός» 

Ν.Παπανδρέου: «Άλλο να αλλάζεις στρατηγική, άλλο να απεμπολείς τις αξίες σου»

Στην πόλη της Πάτρας θα βρίσκεται την ερχόμενη Πέμπτη 21 Φεβρουαρίουο Νίκος Παπανδρέου, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του «Ανδρέας Παπανδρέου-Ο οικονομολόγος». Σήμερα μας μιλά στην «Ε» για το λόγο που τον οδήγησε τώρα στην έκδοση του συγκεκριμένου βιβλίου, καθώς και για τη ματιά του πατέρα του απέναντι στις κατά καιρούς συνθήκες, αλλά και την αλλαγή στάσης τους σε ορισμένα θέματα. Επίσης, ως υποψήφιος ευρωβουλευτής σχολιάζει τη θέση τη Ελλάδας στο χάρτη της Ευρώπης, αναδεινύοντας και το σημαντικότερο διαπραγματευτικό της χαρτί.  

Κύριε Παπανδρέου, προφανώς για να προχωρήσετε τώρα στην έκδοση του συγκεκριμένου βιβλίου που αναφέρεται στον Ανδρέα Παπανδρέου, ως οικονομολόγο, κάτι θα σας οδήγησε σε αυτό. Τι ήταν, μπορείτε να μας πείτε; 
Ο Αντρέας υπήρξε καίρια επιρροή στην ανάπτυξη της πολιτικής και οικονομικής μου σκέψης, μέσα από τις συχνές συνομιλίες μας και την εξαιρετικά συχνή αλληλογραφία μας. Στα 100 χρόνια από τη γέννηση του, αισθάνθηκα την ανάγκη να τον τιμήσω και να θυμίσω σε όλους μας, ότι εκτός από πολιτικός ηγέτης, υπήρξε διεθνούς εμβελείας διανοητής.
Η σκέψη του Ανδρέα είναι πραγματικά επίκαιρη σήμερα. Η επιμονή του στο κοινωνικό κράτος, η διάλυση του οποίου, απειλεί σήμερα το πολιτικό σώμα παντού, η κρισιμότητα της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας και οι καταστροφικές συνέπειες των συντηρητικών πολιτικών και των ανεξέλεγκτων αγορών.
Κάποιοι από τους φόβους του βγήκαν πέρα ως πέρα αληθινοί.

Περιεκτικά, και όσο τούτο είναι εφικτό, σε πόσες φάσεις θα χωρίζατε τη ζωή του Ανδρέα, αναφορικά με την αντίληψη που είχε στον τομέα αυτό; 
Σε τρεις φάσεις. Η πρώτη φάση είναι οι δεκαετίες του ’50 και του ’60, όπου ξεκινάει ως φιλελεύθερος και  προοδευτικός οικονομολόγος. Στη δεύτερη φάση, κατά τη διάρκεια της Χούντας, αντιλαμβάνεται την αδίστακτη πλευρά του ιμπεριαλισμού, ασπάζεται νέο- μαρξιστικές θέσεις και μεταμορφώνεται σε ριζοσπάστη πολιτικό. Η τελευταία του φάση αν θέλετε είναι στην τελευταία του πρωθυπουργία όπου είναι πια έμπειρος ρεαλιστής.

Αν ζούσε σήμερα ο Ανδρέας εκτιμάτε ότι θα ασπαζόταν κάποιες από τις τότε πεποιθήσεις του, ή θα είχε ψάξει νέους δρόμους ανάγνωσης των πραγμάτων;
Οι αξίες του και οι βαθιά του πίστη στον άνθρωπο έμειναν ως είχαν. Η αναλυτική του ματιά και αυτή αναλλοίωτη. Εκείνο που άλλαξε είναι ο κόσμος γύρω του, η πτώση του κομουνισμού, η παγκοσμιοποίηση και η άνοδος των συντηρητικών δυνάμεων στην Ευρώπη.

Το να μπορείς να προσαρμόζεσαι στην πολιτική, ανάλογα με τις συνθήκες, και ταυτόχρονα να αλλάζεις και τις θέσεις σου, είναι προτέρημα ή «ξεπούλημα» των απόψεων που είχες; Το λέω γιατί ο Ανδρέας από άλλους αποθεώθηκε γι’ αυτό και από άλλους κατηγορήθηκε… 
Το να μην αλλάζεις τις θέσεις σου όταν αλλάζουν όλα γύρω σου είναι σημάδι ασθενής διανοητικής ικανότητας! Είναι όμως άλλο να αλλάζεις τη ρητορική ή τη στρατηγική σου θέση και άλλο να απεμπολείς τις αξίες σου. Ο Ανδρέας ουδέποτε απεμπόλησε τις αξίες του, την πίστη του στον άνθρωπο, την προσήλωση του στην ισότητα και τη δημοκρατία και τον πατριωτισμό του.

Μπορούμε πλέον και επίσημα να θεωρούμε ότι είστε υποψήφιος με το ΚΙΝΑΛ στις ερχόμενες ευρωεκλογές κι αν ναι, γιατί επιλέγετε να μπείτε σε αυτό το μέτωπο της πολιτικής και όχι στην εγχώρια σκηνή; 
Ναι. Πιστεύω, ότι σε αυτή τη φάση εκεί μπορώ να είμαι πιο χρήσιμος στην πατρίδα μου.
Η άνοδος νέων περιφερειακών και παγκοσμίων δυνάμεων κάνουν τη συμμετοχή στην Ενωμένη Ευρώπη την πιο ρεαλιστική απάντηση για την Ελλάδα. Πολλά πράγματα για τη ζωή μας θα αποφασιστούν στις Βρυξέλλες. Πρέπει να αποφασιστούν με εμάς.
Η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας περνάει μέσα από τα Ευρωπαϊκά κεφάλαια. Υποδομές, ενέργεια, πρωτογενής τομέας. Πρέπει να είμαστε παρόντες στη συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ. Με συμμαχίες και επιχειρήματα. ¨Όχι με «ζουρνάδες»
Έχω ζήσει την μισή μου ζωή στο εξωτερικό. Ως προερχόμενος από πολιτική οικογένεια μια ζωή «εκπροσωπώ» – έστω και άτυπα – την Ελλάδα στο εξωτερικό. Ως οικονομολόγος με θητεία στην παγκόσμια τράπεζα και με πολλές επαφές στο εξωτερικό πιστεύω ότι θα είμαι πολύ πιο αποτελεσματικός και χρήσιμος για την χώρα μας εκεί.

Πρόσφατα ταχθήκατε κατά της συμφωνίας των Πρεσπών για το Μακεδονικό. Η θέση σας έλκεται από το πρακτικό αποτέλεσμα που γεννά αυτή η συμφωνία ή από την τακτική της κυβέρνησης που για πολλούς εντέχνως, και για κομματικό όφελος, δίχασε την πολιτική ζωή αλλά και την κοινωνία; 
Λάθος χρόνος, λάθος συμφωνία και βέβαια λάθος διαχείριση.  Διχάσθηκε ο ελληνικός λαός. Δώσαμε ταυτότητα και γλώσσα και δεν πήραμε κάτι ως αντάλλαγμα. Οι ξένοι χτυπούν τον Τσίπρα στην πλάτη και του λένε μπράβο. Ας μην κολακεύεται, αυτό κάνουν πάντα όταν πειθήνια εκτελείς τα συμφέροντα τους. Σας θυμίζω την  απομόνωση που βίωσε ο Ανδρεάς το 1995 όταν για το ίδιο θέμα, αντιστάθηκε στο «Διευθυντήριο».

Μία φράση που χρησιμοποιείται από όλους, όταν επιζητούν την ψήφο του κόσμου, είναι ότι θα μπορέσουν να διαπραγματευτούν με καλύτερους όρους για τα συμφέροντα της χώρας. Και εδώ τίθεται το ερώτημα: η Ελλάδα, ανεξαρτήτως προσώπων, είναι σε θέση να διαπραγματευτεί, γενικά…; 
Φυσικά και είναι! Μην πάρετε ως παράδειγμα την ανικανότητα της τωρινής κυβέρνησης στην οποιαδήποτε διαπραγμάτευση – βλέπε μακεδονικό, βλέπε υπερ-πλεόνασμα 3.5% ή δέσμευση δημοσίου για 99 χρόνια. Η τρόικα ζητάει αποπληρωμή δανείων αλλά αφήνει σε εμάς το μείγμα πολιτικής για να το κάνουμε. Ο ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε, την υψηλή φορολογία και τη λεηλασία του ιδιωτικού τομέα. Θα μπορούσαμε να βάλουμε ως στόχο ανάπτυξη του 3.5%. φανταστείτε αν είχαν βάλει ως σκοπό την ανάπτυξη!

Ποια είναι κατ’ εσάς τα πιο δυνατά διαπραγματευτικά μας χαρτιά ως χώρα, γιατί όταν ζητάς κάτι θα πρέπει στην άλλη πλευρά της ζυγαριάς να έχεις και ένα «βάρος» που να σε κάνει ισότιμο, όσο αυτό γίνεται, συνομιλητή… 
Η γεωπολιτική θέση της Ελλάδος παραμένει καίριο διαπραγματευτικό χαρτί. Προϋπόθεση για την επιτυχία μας είναι η ανάταξη της οικονομίας μας.

Υπάρχει η αίσθηση ότι το ΚΙΝΑΛ έχει γίνει «ουρά» της Νέας Δημοκρατίας, διευκρινίζω και επιμένω η αίσθηση, κάτι που σε πρακτικό επίπεδο το «πιέζει» δημοσκοπικά, μην μπορώντας να κάνει το βήμα παραπάνω. Μήπως τακτικά το κόμμα κάπου κάνει λάθος;
Το ΚΙΝ.ΑΛ είναι ο φορέας των αξιών του ΠΑΣΟΚ. Με τη σημερινή κυβέρνηση μας χωρίζει και θα μας χωρίζει η περιφρόνηση τους για τη Δημοκρατία και τους Θεσμούς. Με τη Νέα Δημοκρατίας μας χωρίζει η περιφρόνηση τους για το κοινωνικό κράτος και ο ανάλγητος τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστούν την εξουσία. Το έχουν και αυτοί αποδείξει στο παρελθόν.
Το ΠΑΣΟΚ είναι τραυματισμένο. Παραμένουμε όμως προσηλωμένοι, στη Δημοκρατία, την Κοινωνική Πρόνοια και σε μια πολιτική με μέτρο και επίκεντρο τον άνθρωπο, τον Έλληνα και το μικρομεσαίο. Κάναμε πολλά και βέβαια κάναμε και λάθη. Πρέπει όμως να συνεχίσουμε και να τιμήσουμε το Συμβόλαιο με το Λαό. Απέναντι σε κάθε δυσκολία και συγκυρία.

Κλείνοντας, και αφού ανοίγετε την πόρτα της πολιτικής, με έναν πιο ενεργό ρόλο πλέον, τι προσδοκάτε από αυτό το ταξίδι; 
Να προσφέρω ενεργά στους πολίτες της χώρας, σε όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως πεποιθήσεων.

Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας “Εμπρός” 

Γ. Σταθάτος: «Ο αθλητισμός μπορεί να μας λυτρώσει»

Υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα ταλέντα της περιοχής μας. Από μικρός ξεχώρισε για τις ικανότητές του, και η ώρα που άνοιξε τα φτερά του δεν άργησε να έρθει. Όμως στάθηκε άτυχος, καθώς σειρά σοβαρών τραυματισμών του στέρησαν τη δυνατότητα να ξεδιπλώσει το σύνολο των ικανοτήτων του. Δεν το έβαλε κάτω όμως, παραμένοντας σε ένα χώρο που αγάπησε από μικρός, αλλάζοντας όμως πλευρά. Από παίχτης έγινε προπονητής, και τα οφέλη αυτής τους της απόφασης η πόλη της Ναυπάκτου τα διαπιστώνει καθημερινά. Ο λόγος για το Γιώργο Σταθάτο, καθηγητή φυσικής αγωγής και ταυτόχρονα προπονητή του ΠΑΣ Ναυπάκτου. Σήμερα μιλά στην «Ε» για την πορεία του, αλλά και για τους στόχους που έχει θέσει για το μέλλον, στόχοι που όπως θα διαπιστώσετε περιλαμβάνουν κυρίως τα παιδιά! Έχει πολλά να πει και τα είπε σε εμάς… 

Γυρίζοντας το χρόνο πίσω πού θα πρέπει να κάνουμε την πρώτη μας στάση για να σε δούμε να κρατάς μία μπάλα μπάσκετ στα χέρια; Ποιο ήταν το ερέθισμα; 
Στο ανοιχτό γήπεδο μπάσκετ, το  «επάνω»  όπως το αποκαλούσαμε, του Παπαχαραλάμπειου σταδίου, εκεί που μεγάλωσαν γενιές και γενιές Ναυπάκτιων αθλητών, πολύ πριν κατασκευαστεί το κλειστό, πριν καν μπουν προβολείς για να παίζουμε έως αργά το βράδυ, με τις τσιμεντένιες κερκίδες και το ζεστό τσάι από το καφενείο του κυρ Σταύρου.  Υπέροχες αναμνήσεις από ένα γήπεδο που περίμενες με χαρτάκι… για να πάρεις σειρά στο παιχνίδι και δυστυχώς τα τελευταία χρόνια έχει εγκαταλειφτεί πλήρως!
Σίγουρα το ερέθισμα της  δικής μου γενιάς  ήταν η μεγάλη επιτυχία του 87 και μετέπειτα της ομάδας του ΑΡΗ που ανυπομονούσαμε κάθε Πέμπτη βράδυ να απολαύσουμε κάτι μαγικό.

Και κάπου εκεί αρχίζει ένα ταξίδι το οποίο συνεχίζεται με διάφορες στάσεις, έως και σήμερα. Επιγραμματικά οι σημαντικότεροι σταθμοί του ποιοι θα έλεγες πως ήταν; 
Αγωνιστικά θεωρώ πως το ταξίδι ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς. Ήδη από πολύ μικρή ηλικία αγωνιζόμουν στη ΄Γ Εθνική Κατηγορία με την ομάδα της Ναυπάκτου, έχοντας κερδίσει την εμπιστοσύνη του αείμνηστου coach Κώστα Τσαπάρα που εργαζόταν νυχθημερόν με τους νέους. Η ανέλιξή μου ήρθε γρήγορα με την  συμμετοχή μου στην Εθνική Εφήβων και ολοκληρώνοντας το σχολείο με την μεταγραφή μου στον Πανιώνιο. Όπως είναι γνωστό, αρκετοί σοβαροί τραυματισμοί δεν με άφησαν να κάνω την καριέρα που μπορούσα.  Αγωνίστηκα σε αρκετές ομάδες της Αθήνας (Αρίων, Παγκράτι, Παπάγος, Γκυζιακός , Χολαργός)  αποκομίζοντας πολλές παραστάσεις . Δούλεψα με καταξιωμένους προπονητές και πήρα πολύτιμες εμπειρίες.
Η επιστροφή  στον τόπο μου και στον ΠΑΣ Ναυπάκτου ήταν από μόνη της σταθμός, καθώς άφηνα τις τέσσερις γραμμές του γηπέδου ως παίκτης και αναλάμβανα την ομάδα από το πόστο του προπονητή. Η αναγνώριση της προπονητικής μου δουλειάς στη Ναύπακτο  ήρθε μερικά χρόνια αργότερα από τον Προμηθέα της Πάτρας όπου εργάστηκα ως πρώτος προπονητής στην παιδική ομάδα φτάνοντάς τη μέχρι το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα, με σημαντικότερο σταθμό βέβαια  την συμμετοχή μου δυο χρόνια αργότερα στο τεχνικό επιτελείο του Προμηθέα που αγωνιζόταν για πρώτη φορά στην Α1.

Σημαντική παράμετρος σε αυτή τη διαδρομή, το ότι ενώ στα μαθητικά σου χρόνια είχες ξεχωρίσει για το ταλέντο του, και οι δρόμοι του επαγγελματικού μπάσκετ ανοίγονταν μπροστά σου, δεν παραμέλησες ποτέ σχολείο και σπουδές. Μάλιστα είναι κάτι που συχνά επαναλαμβάνεις στις τοποθετήσεις σου. 
Για μένα ο αθλητισμός και οι σπουδές είναι αλληλένδετα. Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου έχοντας μόνο το ένα από τα δύο. Ο καλός αθλητής  οφείλει  να είναι και μορφωμένος. Το μπάσκετ είναι ένα παιχνίδι, είναι τρόπος ζωής. Δεν πρέπει να το συγχέουμε με χρήματα. Λίγοι θα φτάσουν στην κορυφή, πολλοί όμως θα απολαύσουν το ταξίδι. Όσο φορτωμένο και αν είναι το πρόγραμμα ενός μαθητή, είμαι σίγουρος ότι εάν προγραμματίζει σωστά τον χρόνο του, βάλει προτεραιότητες, τα προλαβαίνει και τα δύο και το διάβασμα και το μπάσκετ. Άλλωστε για να πετύχεις σε αυτό που αγαπάς θα πρέπει να κάνεις και θυσίες καθώς όπως λέει και η λαϊκή ρήση «τα αγαθά κώπης κτώνται».

Ικανότητα ή ταλέντο, σκληρή δουλειά, τύχη και υγεία, στοιχεία για την πορεία του κάθε αθλητή. Πόσο σημαντικό είναι το κάθε ένα από αυτά για τη σταδιοδρομία του; 
Κατά τη γνώμη μου, η πορεία ενός αθλητή είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων. Δεν αρκεί μόνο το ταλέντο. Χρειάζεται πολλή δουλειά στο γήπεδο, αρκετές θυσίες, υπομονή, αλλά, κυρίως, επιμονή. Σημαντική επίσης θεωρώ την προσωπική πειθαρχία του αθλητή και την ωριμότητα, καθώς δεν είναι δύσκολο όταν ένας έφηβος βρεθεί σε αυτό τον χώρο «να πάρουν τα μυαλά του αέρα». Σε αυτό σημαντικό ρόλο έχει ο προπονητής, που πρέπει να κατευθύνει τον αθλητή, καθώς και το περιβάλλον του (οικογένεια, φίλοι κ.α.). Εκτός των παραπάνω, μεγάλο ρόλο παίζει το σωστό timing, η συγκυρία. Να βρεθείς την κατάλληλη στιγμή στην κατάλληλη ομάδα, και να συνεργαστείς με τους κατάλληλους ανθρώπους.
Τέλος όπως στη ζωή έτσι και στο μπάσκετ, καταλυτικό ρόλο παίζει και ο παράγοντας τύχη, κυρίως όσον αφορά την αποφυγή σοβαρών τραυματισμών.

Φτάνουμε στη στιγμή που πήρες την απόφαση να πεις «τέλος» στην καριέρα σου ως αθλητής, και σε μία ηλικία πολύ μικρή. Πώς πάρθηκε αυτή η απόφαση; Τι σε οδήγησε στο να πεις πως «κάπου εδώ πρέπει να σταματήσω»; 
Ήταν καθαρά θέμα υγείας. Μπορεί τα θέλω μου να ήταν διαφορετικά αλλά όταν το σώμα δεν ακολουθεί δεν μπορείς να ευχαριστηθείς το παιχνίδι. Ίσως θα έπρεπε να είχα μπει στην προπονητική κάποια χρόνια νωρίτερα και να συνεργαστώ με πιο πολλούς προπονητές στην Αθήνα, αφού η κατάσταση με τους τραυματισμούς ήταν μη αναστρέψιμη. Η αγάπη μου όμως για το μπάσκετ ήταν τόσο μεγάλη που δεν με άφηνε να το σταματήσω νωρίτερα.

Επιστροφή στη Ναύπακτο και στο δρόμο σου βρίσκεται πλέον ο ΠΑΣ Ναυπάκτου. Ποιο είναι το αρχικό πλάνο όταν αναλαμβάνεις καίριο πόστο στην ομάδα; 
Στόχος μας ήταν να παρουσιάσουμε μία ομάδα με πειθαρχία, οργάνωση στο παιχνίδι της, να είναι ανταγωνιστική και να χαίρεσαι να τη βλέπεις. Από την πρώτη κιόλας χρονιά δώσαμε ευκαιρίες σε αθλητές από τα παιδικοεφηβικά τμήματα να αγωνιστούν στην Αντρική ομάδα και να δείξουν το ταλέντο τους. Προγραμματίσαμε τις προπονήσεις όλων των Τμημάτων από πολύ νωρίς ώστε να γνωρίζουν τα παιδιά τις ώρες των προπονήσεών τους και  βάση αυτών να οργανώσουν τις άλλες δραστηριότητές τους. Είναι απαραίτητο για την βελτίωση τους και την εξέλιξή τους να παίρνουν μέρος σε όλες τις προπονήσεις. Θέλαμε να βοηθήσουμε τους μικρούς αθλητές των ακαδημιών μας, να αναπτύξουν τις αθλητικές τους ικανότητες και την αντίληψη συνδυάζοντας το παιχνίδι με τη μάθηση και την ψυχαγωγία. Πιστεύουμε πως η προσωπικότητα, ο χαρακτήρας και οι επιλογές των «μελλοντικών αστεριών» μας, καθορίζεται και εξαρτάται από την ποιότητα και το επίπεδο του προγράμματος εκπαίδευσης που τους παρέχουμε. Με λίγα λόγια η οργάνωση του τμήματος ξεκινούσε από κάτω προς τα πάνω και χρόνο με το χρόνο μας έδινε καρπούς.

Έχοντας περάσει από τότε χρόνια, και κοιτάζοντας την πορεία αυτών των χρόνων, θεωρείς πως η ομάδα έχει κάνει όλα τα βήματα που θα έπρεπε, λιγότερα ή περισσότερα; 
Είναι ο 9ο χρόνος που να βρίσκομαι στο τιμόνι της ομάδας του ΠΑΣ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ και είμαι περήφανος για όλα αυτά που έχει πετύχει το μπάσκετ της πόλης. Πρωταθλήματα στους εφήβους, τελικούς στους παίδες και μεταξύ των καλύτερων ομάδων της Ε.Σ.ΚΑ.ΒΔ.Ε. κάθε χρόνο για τους άντρες. Είναι η μοναδική ομάδα με τόσες επιτυχίες  που γεννάει παίκτες κάθε χρόνο από τα φυτώριά της.
Δώσαμε αρκετές ευκαιρίες σε νέα παιδιά να δείξουν το ταλέντο τους και βγήκαμε διπλά κερδισμένοι, αφενός από τα πρωταθλήματα  που κατακτήσαμε  και αφετέρου από τους αθλητές που δημιουργήσαμε και τους δώσαμε  τα εφόδια να αγωνιστούν  σε υψηλότερο επίπεδο. Σίγουρα αν ήμασταν πιο τυχεροί κάποιες χρονιές, σε τραυματισμούς παικτών,  θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί ο στόχος της ανόδου. Μπροστά μας όμως βρίσκαμε ομάδες που είχαν «πλούσιο» roster και απαρτίζονταν από  «επαγγελματίες» παίκτες που είναι δύσκολο να τους συναγωνιστείς. Η αλήθεια είναι ότι στο μπάσκετ ένας επενδυτής ρίχνει τα χρήματά του σε βαρέλι χωρίς πάτο και εμείς δεν είχαμε τέτοια υποστήριξη, σε αντίθεση με το ποδόσφαιρο που τα έσοδα των ομάδων είναι αρκετά καθώς υπάρχει μεγαλύτερη ανταπόκριση από τον κόσμο.

Η εικόνα του κλειστού γυμναστηρίου την Κυριακή το πρωί όπου δεκάδες παιδιά έκαναν μία μικρή επίδειξη του τι γίνεται στα τμήματα υποδομής αποπνέει υγεία. Στη σύντομη ομιλία σου στάθηκα σε κάποια σημεία που θεωρώ αρκετά σημαντικά. Πχ είπες στους γονείς «αφήστε την εξέλιξη των παιδιών σε εμάς». Δηλαδή; 
Σε αυτές τις ηλικίες τα παιδιά πρέπει να μάθουν να παίζουν. Μέσα από το παιχνίδι κερδίζουν σημαντικά οφέλη.  Μαθαίνουν να συνεργάζονται, να πειθαρχούν στους κανόνες, να έχουν αυτοπεποίθηση, να καθορίζουν τους  στόχους  ,να αντιμετωπίζουν την ήττα, να σέβονται τους άλλους, να κάνουν καινούριους φίλους.
Όλοι οι γονείς θέλουν το καλύτερο για τα παιδιά τους. Καλό θα είναι να εμπιστεύονται  τους προπονητές για την αθλητική τους εξέλιξη. Να μην τα κριτικάρουν για το πόσο καλά κάνουν την ντρίπλα, την πάσα  ή το σουτ (είναι πολύ νωρίς άλλωστε να ασχοληθούμε με λεπτομέρειες στην τεχνική),  αλλά να δείχνουν την ΑΓΑΠΗ τους ανεξαρτήτου το πόσο καλοί ή όχι είναι στο μπάσκετ. Κάποια παιδιά επηρεάζονται θετικά από την παρουσία τους και κάποια αρνητικά γιατί ίσως προσπαθούν να τους αποδείξουν κάτι.
Πιστέψτε  με, τα παιδιά αυτό το ρόλο θέλουν από τους γονείς τους…. 

Ποια πλευρά του παρκέ προτιμάς, όσο κι αν η κάθε μία έχει τη δική της σημασία και το δικό της ενδιαφέρον. Με την αθλητική περιβολή ή με αυτή του προπονητή; 
Η καθεμία έχει τη δική της γοητεία. Αυτή του παίκτη θα έλεγα, εξαρτάται καθαρά από τη δική σου προσπάθεια και έχει περισσότερα φώτα στραμμένα πάνω της αφού οι παίκτες είναι οι βασικοί συντελεστές του παιχνιδιού. Του προπονητή από την άλλη είναι πιο πολύπλοκη, καθώς έχει να κάνει με όλους τους άλλους μαζί, πράγμα που είναι πιο δύσκολο με τόσους διαφορετικούς χαρακτήρες, άρα και πιο ενδιαφέρουσα ταυτόχρονα.  Είναι μια δύσκολη απάντηση, σίγουρα μου αρέσουν και οι δυο πλευρές του παρκέ και μακάρι να μην είχα τόσους τραυματισμούς και να έπαιζα ακόμη και τώρα σε υψηλό επίπεδο, μιας και για την προπονητική δεν υπάρχει όριο ηλικίας!!

Φέτος η ομάδα έχει βάλει τον πήχη πιο ψηλά κάνοντας λόγο για πρωταθλητισμό. Πόσο εύκολο είναι να υποστηριχτεί αυτό όταν απουσιάζει ένας ή περισσότεροι μεγάλοι χρηματοδότες και για το στόχο της ανόδου αλλά και για τη διατήρηση σε ένα υψηλότερο επίπεδο; 
Εκ των πραγμάτων είναι πολύ δύσκολο να ανταγωνιστείς  ομάδες που διεκδικούν την άνοδο όπως ο ΠΑΣ Γιάννινα, η Βόνιτσα, τα Σ.Κ. Ιωάννινα, που έχουν στη σύνθεσή τους, κατά το πλείστον, έμμισθους παίκτες με παραστάσεις από υψηλότερες κατηγορίες. Η δική μας δουλειά στο γήπεδο όλα αυτά τα χρόνια, μέσα από την προπόνηση, είναι να ξεπερνάμε τους εαυτούς μας, να δίνουμε ευκαιρίες σε δικά μας παιδιά και να γινόμαστε καλύτεροι. Εάν είχαμε κάποια υποστήριξη με 2-3 έμπειρα παιδιά, σε συνδυασμό με το υπάρχον roster θα ήμασταν το φαβορί . Όσον αφορά το τι θα γινόταν σε μια επερχόμενη άνοδο και το πώς θα μπορούσαμε να ανταποκριθούμε οικονομικά είναι κάτι που δεν υπάρχει λόγος να το δούμε τη συγκεκριμένη στιγμή. Αξίζουν πάντως συγχαρητήρια στους αθλητές μου που έχουν την ομάδα στην 2η θέση και είμαστε μέσα στους στόχους που είχαμε θέσει με τη Διοίκηση από την αρχή της χρονιάς. 
             
Κοιτάζοντας λίγο το πεδίο του αθλητισμού στην πόλη της Ναυπάκτου, ποιο θα ήταν το σχόλιό σου; 
Η αλήθεια είναι ότι θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στους νέους αυτής της πόλης. Ο αθλητισμός είναι αναγκαίος για τη σωστή ανάπτυξη και διαπαιδαγώγηση των παιδιών, όχι μόνο για την προάσπιση της υγείας τους, αλλά και της  παιδείας τους. Μπορεί τα τελευταία χρόνια να έχουν βελτιωθεί οι εγκαταστάσεις του «Παπαχαραλάμπειου» σταδίου, οι εξωτερικοί χώροι των προαύλιων σχολείων, τα γήπεδα ποδοσφαίρου του Δήμου μας κ.α, δυστυχώς όμως είμαστε πίσω σε βασικές υποδομές όπως Αθλητικό κέντρο, κολυμβητήριο, παιδικές χαρές, πάρκο αναψυχής, κλειστούς αθλητικούς χώρους, που θα δώσουν διεξόδους σε περισσότερα παιδιά, θα αναπτυχθούν και άλλα αθλήματα ώστε να μπορεί ο καθένας να επιλέγει αυτό που του ταιριάζει.
Η προπονητική απαιτεί πολλές θυσίες. Έχεις πάρει γεύση από το υψηλότερο επίπεδο με την ομάδα του Προμηθέα. Τα δικά σου προσωπικά σχέδια για το μέλλον ποια είναι;
Εκτός από την προπονητική μου ιδιότητα  είμαι και καθηγητής φυσικής αγωγής στα Εκπαιδευτήρια ΠΑΝΟΥ. Το να δουλεύεις με παιδιά είναι μεγάλη ευθύνη ταυτόχρονα όμως είναι κάτι που μου αρέσει πολύ γιατί νιώθω ότι μπορώ να τους μεταδώσω πολλά πράγματα (μιας και η αγάπη μου για τα παιδιά είναι  μεγάλη). Δεν μπορώ να με φανταστώ χωρίς ένα από τα δύο. Για αυτό το λόγο προσπαθώ να συνδυάζω τις όποιες  μπασκετικές  προκλήσεις μου παρουσιάζονται στην καριέρα μου , όπως ήταν αυτή του Προμηθέα Πάτρας, με τίμημα τον ελεύθερό μου χρόνο και την οικογένειά μου, θεωρώντας πως θα έχω μεγαλύτερες παραστάσεις για την ανέλιξή  μου. 

Τα τελευταία 2 χρόνια έχετε καταφέρει με τα Εκπαιδευτήρια ΠΑΝΟΥ να φτάσετε στα     μετάλλια του Πανελλήνιου Σχολικού Πρωταθλήματος Καλαθοσφαίρισης. Ποιοι οι στόχοι σας για τη φετινή χρονιά;
Είναι μεγάλη διάκριση για τη Ναύπακτο η κατάκτηση της 2ης και 3ης θέσης αντίστοιχα από τα Εκπαιδευτήρια ΠΑΝΟΥ , στα Πανελλήνια Σχολικά Πρωταθλήματα Καλαθοσφαίρισης. Η συνεργασία του σχολείου μου και του Αθλητικού Συλλόγου Προμηθέα Πατρών με το  πρόγραμμα «ΝΟΥΣ» απέδωσε γρήγορα καρπούς σε όλα τα επίπεδα, αθλητικό-μορφωτικό (εισαγωγή αθλητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση). Φέτος διαθέτουμε γεμάτο και ποιοτικό roster και ευελπιστούμε να φτάσουμε πάλι στις θέσεις των μεταλλίων. 

Κλείνοντας και επειδή αποτελείς ένα πρόσωπο που παίζει σημαντικό ρόλο σε έναν τομέα της πόλης, τα κοινά γενικά και τοπικά, όχι με την έννοια της πολιτικής απαραίτητα, τα παρακολουθείς; 
Γενικότερα δεν ασχολούμαι ιδιαίτερα με την κεντρική πολιτική σκηνή. Περισσότερο  ενδιαφέρον έχω για την τοπική αυτοδιοίκηση και τα πεπραγμένα του Δήμου μας, καθώς είναι κάτι που έχει άμεση σχέση με την βελτίωση της εικόνας της πόλης μου και την ποιότητα ζωής.

Θα μπορούσες να φανταστείς ποτέ τον εαυτό σου ως μέλος αυτών ακόμα και με άλλο ρόλο; Εδώ μιλάω συγκεκριμένα και για το αυτοδιοικητικό πλαίσιο… 
Σε αυτή την περίοδο της ζωής μου έχω βάλει άλλες προτεραιότητες που αφορούν το κομμάτι της εκπαίδευσης και της προπονητικής μου πορείας. Είμαι πρόθυμος βέβαια να βοηθήσω την πόλη μου με την εμπειρία μου και τις γνώσεις μου στο κομμάτι του αθλητισμού και το έχω κάνει όσες φορές μου έχει ζητηθεί. Στο μέλλον δεν μπορώ να αποκλείσω κάτι τέτοιο αλλά αυτή τη στιγμή είναι κάτι πολύ μακρινό.

Το μήνυμά σου κλείνοντας για τη σημασία του αθλητισμού στην καθημερινότητα μικρών και μεγάλων… 
Ο αθλητισμός για μένα είναι τρόπος ζωής. Είναι το “moto” μου από μικρή ηλικία. Οι ωφέλειες του αθλητισμού στην ανθρώπινη ζωή είναι τεράστιες και καλό θα ήταν να κατανοηθούν όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Στη ζωή του σημερινού ανθρώπου  κυριαρχούν τα συναισθήματα του άγχους και του στρες. Η γενικότερη κατάσταση της χώρας έχει οδηγήσει μεγάλο μέρος των συνανθρώπων μας στο κάπνισμα και στο ποτό, θεωρώντας πως με αυτό τον τρόπο ξεπερνούν τα προβλήματα της καθημερινότητας και βελτιώνουν τη ζωή τους. Μέσα σε αυτόν τον παραλογισμό ο αθλητισμός μπορεί να μας λυτρώσει. Ωστόσο, όταν το άτομο έρχεται σε επαφή με τον αθλητισμό από μικρή ηλικία, η συμπεριφορά του καθορίζεται με συγκεκριμένο τρόπο από το ξεκίνημα της ζωής του και πολλά από τα σημερινά κοινωνικά προβλήματα είναι δυνατόν να αποφευχθούν. Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από καθημερινή φυσική δραστηριότητα, καθώς με αυτό τον τρόπο αναπτύσσουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική τους υγεία. Το καλό είναι ο αθλητισμός να εισχωρήσει στην ζωή μας ως καθημερινή  δραστηριότητα που πραγματικά θα βελτιώσει αρχικά τη ζωή μας και κατ’ επέκταση την κοινωνία μας.

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Εμπρός» στις 9/2/2018